III Ns 848/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy uchylił własne postanowienie dotyczące kosztów sądowych, korygując błąd w ich wyliczeniu i pobierając właściwą kwotę od wnioskodawców, jednocześnie nie obciążając ich kosztami zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym.
Wnioskodawcy wnieśli zażalenie na postanowienie sądu dotyczące nieuiszczonych kosztów sądowych, zarzucając błąd w ich wyliczeniu. Sąd Rejonowy, uznając zażalenie za oczywiście uzasadnione, uchylił swoje poprzednie postanowienie. Następnie, rozpoznając sprawę na nowo, prawidłowo ustalił wysokość nieuiszczonych kosztów sądowych na kwotę 4.975,17 zł i nakazał ich pobranie od wnioskodawców. Sąd zastosował również art. 102 kpc, nie obciążając wnioskodawców kosztami zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym z uwagi na oczywistą omyłkę sądu.
Sprawa dotyczyła zażalenia wnioskodawców M. R. i P. R. na postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 7 marca 2017 roku, które dotyczyło nieuiszczonych przez nich kosztów sądowych. Wnioskodawcy zarzucili sądowi błąd w ustaleniach faktycznych, wskazując, że sąd błędnie określił wysokość tych kosztów na 6.785,55 zł, podczas gdy faktycznie wyniosły one 4.975,17 zł. Sąd Rejonowy, działając na podstawie art. 395 § 2 kpc, uznał zażalenie za oczywiście uzasadnione i uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie. Następnie, rozpoznając sprawę na nowo, sąd potwierdził rację wnioskodawców co do wysokości kosztów sądowych, które obejmowały tymczasowo poniesione przez Skarb Państwa kwoty na wynagrodzenia biegłych (geodety i rzeczoznawcy majątkowego). Sąd omyłkowo pominął fakt, że wnioskodawcy uiścili zaliczkę na poczet opinii biegłego geodety. W konsekwencji, sąd w punkcie 2 sentencji postanowił pobrać od wnioskodawców solidarnie kwotę 4.975,17 zł tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych. Odnosząc się do kosztów postępowania zażaleniowego, sąd, mimo że wnioskodawcy wygrali sprawę, zastosował art. 102 kpc. Uzasadniono to tym, że konieczność wniesienia zażalenia nie wynikała z działania uczestników, lecz z oczywistej omyłki sądu. W związku z tym, w punkcie 3 sentencji, postanowiono nie obciążać uczestników kosztami zastępstwa procesowego wnioskodawców. Dodatkowo, w punkcie 4, zwrócono wnioskodawcom uiszczoną opłatę od zażalenia w kwocie 30 zł.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, sąd pierwszej instancji może uchylić własne postanowienie dotyczące kosztów sądowych w trybie art. 395 § 2 kpc, jeśli zażalenie jest oczywiście uzasadnione.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zażalenie wnioskodawców było oczywiście uzasadnione z powodu błędu w ustaleniu wysokości nieuiszczonych kosztów sądowych. Zastosowanie art. 395 § 2 kpc pozwoliło na rozpoznanie sprawy na nowo przez sąd pierwszej instancji, co umożliwiło skorygowanie omyłki.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie postanowienia i orzeczenie co do istoty
Strona wygrywająca
wnioskodawcy
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. R. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| P. R. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Gmina Ł. – Prezydent Miasta Ł. | organ_państwowy | uczestnik |
| M. M. | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 395 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Umożliwia sądowi pierwszej instancji uchylenie własnego postanowienia i rozpoznanie sprawy na nowo w przypadku, gdy zażalenie jest oczywiście uzasadnione.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej wcale kosztami.
Pomocnicze
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Ogólna zasada odpowiedzialności za wynik procesu, zgodnie z którą strona przegrywająca zwraca koszty stronie wygrywającej.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowanie przepisów o procesie do postępowania nieprocesowego.
u.k.s.c. art. 80 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Podstawa prawna do zwrotu opłaty od zażalenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błąd sądu w ustaleniu wysokości nieuiszczonych kosztów sądowych. Faktyczna wysokość kosztów sądowych wynosi 4.975,17 zł, a nie 6.785,55 zł. Konieczność wniesienia zażalenia wynika z omyłki sądu, a nie z działania uczestników.
Godne uwagi sformułowania
zażalenie (...) jest oczywiście uzasadnione uchylić, w trybie art. 395 § 2 kpc rozpoznając sprawę „na nowo” Sąd omyłkowo pominął W tej sytuacji nie byłoby słusznym obciążanie ich kosztami procesowymi przeciwnika, które nie pozostają w żadnym związku z jego działaniem. W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej wcale kosztami.
Skład orzekający
Dominika Chruścielewska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 395 § 2 kpc oraz art. 102 kpc w postępowaniu nieprocesowym, zwłaszcza w kontekście korygowania oczywistych omyłek sądu dotyczących kosztów sądowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji oczywistej omyłki sądu w ustaleniu kosztów i zastosowania art. 102 kpc w postępowaniu nieprocesowym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje, jak sąd potrafi skorygować własny błąd, co jest istotne z punktu widzenia praktyki procesowej. Zastosowanie art. 102 kpc w kontekście omyłki sądu jest również interesujące dla prawników.
“Sąd przyznał się do błędu: Jak omyłka w kosztach sądowych doprowadziła do uchylenia własnego postanowienia?”
Dane finansowe
koszty sądowe: 4975,17 PLN
zwrot opłaty od zażalenia: 30 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionysygn. akt III Ns 848/14 POSTANOWIENIE Dnia 27 marca 2017 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi Śródmieścia w Łodzi III Wydział Cywilny, w składzie : Przewodniczący: Sędzia SR Dominika Chruścielewska po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2017 roku w Łodzi na posiedzeniu niejawnym w sprawie z wniosku M. R. i P. R. z udziałem Gminy Ł. – Prezydenta Miasta Ł. i M. M. o ustanowienie służebności drogi koniecznej z urzędu w przedmiocie zażalenia wnioskodawców na zawarte w postanowieniu z dnia 7 marca 2017 roku rozstrzygnięcie dotyczące nieuiszczonych przez wnioskodawców kosztów sądowych (punkt 4. sentencji postanowienia) p o s t a n a w i a: 1. uchylić, w trybie art. 395 § 2 kpc , uznając zażalenie wnioskodawców z dnia 10 marca 2017 roku za oczywiście uzasadnione, zawarte w postanowieniu z dnia 7 marca 2017 roku rozstrzygnięcie dotyczące nieuiszczonych przez wnioskodawców kosztów sądowych (punkt 4. sentencji postanowienia) w całości, 2. pobrać solidarnie od wnioskodawców M. R. i P. R. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi kwotę 4.975,17 (cztery tysiące dziewięćset siedemdziesiąt pięć i siedemnaście groszy) tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych, 3. nie obciążać uczestników obowiązkiem zwrotu na rzecz wnioskodawców kosztów zastępstwa procesowego wnioskodawców w postępowaniu zażaleniowym, 4. zwrócić, na podstawie art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tj. Dz. U. z 2016 roku, poz. 623 ze zm.), ze Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi solidarnie na rzecz M. R. i P. R. kwotę 30 (trzydzieści) złotych, uiszczoną w dniu 10 marca 2017 roku, tytułem opłaty od zażalenia (...) , zaksięgowaną pod pozycją (...) / (...) . UZASADNIENIE W dniu 10 marca 2017 roku wnioskodawcy M. R. i P. R. wnieśli zażalenie na zawarte w postanowieniu z dnia 7 marca 2017 roku rozstrzygnięcie dotyczące nieuiszczonych przez nich kosztów sądowych (punkt 4. sentencji postanowienia). M. R. i P. R. zarzucili kwestionowanemu orzeczeniu błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że nieuiszczone przez nich koszty postępowania wynoszą 6.785,55 złotych, podczas gdy wyniosły one w rzeczywistości 4.975,17 złotych. Mając powyższe na uwadze wnioskodawcy wnieśli o rozpoznanie zażalenia przez Sąd I instancji na podstawie art. 395 § 2 kpc poprzez uchylenie kwestionowanego rozstrzygnięcia i pobranie solidarnie od wnioskodawców na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi kwoty 4.975,17 złotych. Wnioskodawcy wnieśli również o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego, według norm prawem przepisanych. Wnioskodawcy uiścili opłatę od zażalenia, w wysokości 30 złotych. Sąd Rejonowy zważył, co następuje: Zażalenie jest oczywiście uzasadnione. Zgodnie z art. 395 § 2 kpc jeżeli zażalenie (…) jest oczywiście uzasadnione, Sąd który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt sądowi drugiej instancji, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo. Po uchyleniu zaskarżonego postanowienia (punkt 1. sentencji), Sąd rozpoznając sprawę „na nowo”, orzekł o nieuiszczonych przez wnioskodawców kosztach sądowych. Istotnie, mają rację skarżący, iż sąd błędnie określił wysokość nieuiszczonych przez nich kosztów sądowych z tytułu wynagrodzenia biegłych. Skarb Państwa – Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi poniósł tymczasowo za wnioskodawców następujące kwoty z tytułu wynagrodzenia biegłych: a) 118,19 złotych, zgodnie z pkt 2. postanowienia z dnia 31 marca 2015 roku (dla biegłego J. C. za sporządzenie dla wezwanego do udziału w sprawie uczestnika M. M. dodatkowego egzemplarza opinii pisemnej z zakresu geodezji z dnia 14 stycznia 2015 roku), b) 136,20 złotych, zgodnie z pkt 2. postanowienia z dnia 17 grudnia 2015 roku (dla biegłego J. C. za stawiennictwo na rozprawie w dniu 17 grudnia 2015 roku i wydanie na niej ustnej opinii uzupełniającej z dziedziny geodezji), c) 3.316,35 złotych, zgodnie z pkt 2. b postanowienia z dnia 3 lutego 2016 roku (dla biegłego K. K. za sporządzenie pisemnej opinii z dziedziny szacowania wartości nieruchomości z dnia 2 lutego 2016 roku), d) 502,50 złotych, zgodnie z pkt 2. postanowienia z dnia 30 maja 2016 roku (dla biegłego K. K. za sporządzenie pisemnej uzupełniającej opinii z dziedziny szacowania wartości nieruchomości z dnia 13 maja 2016 roku), e) 901,18 złotych, zgodnie z pkt 2. postanowienia z dnia 16 listopada 2016 roku (dla biegłego K. K. za sporządzenie pisemnej uzupełniającej opinii z dziedziny szacowania wartości nieruchomości z dnia 9 listopada 2016 roku). Łącznie Skarb Państwa – Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi poniósł tymczasowo za wnioskodawców kwotę 4.975,17 złotych. Sąd omyłkowo pominął przywołany przez wnioskodawców fakt, iż istotnie uiścili oni zaliczkę na poczet opinii biegłego geodety J. C. w wysokości 1.741,42 złotych, zgodnie z postanowieniem z dnia 22 stycznia 2015 roku. Nadto kwotą 68,69 złotych przyznaną biegłemu J. C. za stawien-nictwo na rozprawie w dniu 28 lutego2017 roku i wydanie na niej ustnej opinii uzupełniającej z dziedziny geodezji obciążony zostanie wnioskujący o nią uczestnik M. M. . Tym samym mają rację wnioskodawcy, iż winna być od nich pobrana kwota 4.975,17 złotych, nie zaś – jak omyłkowo wskazano w kwestionowanym orzeczeniu 6.785,55 złotych. Tak więc, w punkcie 2. sentencji Sąd „rozpoznał sprawę na nowo” i nakazał pobrać solidarnie od wnioskodawców M. R. i P. R. na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi kwotę 4.975,17 złotych tytułem wskazanych nieuiszczonych kosztów sądowych. Odnośnie wniosku o zasądzenie kosztów procesu w zakresie postępowania zażaleniowego, wskazać należy, jak następuje. Co do zasady w postępowaniu, w którym sąd o zażaleniu rozstrzyga na podstawie art. 395 § 2 kpc , stronie wygrywającej, zgodnie z ogólną regułą odpowiedzialności za wynik procesu z art. 98 kpc , należą się koszty tego postępowania, jako postępowania zażaleniowego. Jak wskazał SN w Postanowieniu z dnia 14 marca 2012 roku, sygn. akt II CZ 177/11, lex 117231, okoliczność, że Sąd przy rozpoznawaniu zażalenia skorzysta z uprawnienia przewi-dzianego w art. 395 § 2 kpc , nie oznacza, że w postępowaniu zakończonym w taki sposób, stronie wygrywającej nie należą się koszty postępowania zażaleniowego. Postępowanie to zostało bowiem wszczęte na skutek zażalenia wnioskodawców, byli oni przy tym zastępowani przez pełnomocnika. Niewątpliwie więc w tym postępowaniu wnioskodawcy ponieśli zwykłe koszty postępowania zażaleniowego, to jest co najmniej opłatę od zażalenia i koszty wynagrodzenia pełnomocnika wraz z opłatą od pełnomocnictwa. Tylko istnienie tego szczególnego przepisu, pozwalającego na autokontrolę, spowodowało, że zażalenie zostało rozpoznane przez sąd, który je wydał, a nie sąd instancyjnie wyższy, do którego kierowane było zażalenie. Co do zasady więc w postępowaniu, w którym sąd o zażaleniu rozstrzyga na podstawie art. 395 § 2 kpc , stronie wygrywającej, zgodnie z ogólną regułą z art. 98 kpc w związku z art. 13 § 2 kpc odpowiedzialności za wynik procesu, należą się koszty tego postępowania, jako postępowania zażaleniowego. Jednakże w realiach niniejszej sprawy Sąd postanowił przy orzekaniu o kosztach procesowych związanych z wniesieniem zażalenia i rozpoznaniem go przez Sąd I instancji w trybie art. 395 § 2 kpc zastosować przepis art. 102 kpc . Dopuszczalność stosowania przepisu art. 102 kpc w postępowaniu nieprocesowym jest przesądzona (por. np. Postanowienie SN z dnia 2 marca 2012 roku, sygn. akt II CZ 170/11, lex 1170229). Art. 102 kpc jest rozwiązaniem szczególnym, niepodlegającym wykładni rozszerzają-cej i wykluczającym stosowanie uogólnień wymagającym do swego zastosowania wystąpie-nia wyjątkowych okoliczności. Nie konkretyzuje on pojęcia wypadków szczególnie uzasad-nionych, pozostawiając ich kwalifikację, przy uwzględnieniu całokształtu okoliczności danej sprawy, sądowi (por. m.in. postanowienie SN z dnia 20 grudnia 1973 roku, sygn. II CZ 210/73, lex 7366). Przy podejmowaniu tego rozstrzygnięcia w związku z wniesionym przez wnioskodawców zażaleniem, Sąd wziął pod uwagę fakt, że konieczność jego wniesienia nie została spowodowana działaniem „przegranych” uczestników. Zażalenie skorygowało usterkę Sądu o charakterze „oczywistym”, do którego doszło nie na skutek działania uczestników. W tej sytuacji nie byłoby słusznym obciążanie ich kosztami procesowymi przeciwnika, które nie pozostają w żadnym związku z jego działaniem. Jednocześnie sytuacja wnioskodawców nie ulegnie pogorszeniu z uwagi na niezasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania zażalenio-wego. Mając powyższe na względzie Sąd w punkcie 3. sentencji na podstawie art. 102 kpc postanowił nie obciążać uczestników kosztami zastępstwa procesowego poniesionymi przez wnioskodawców w postępowaniu zażaleniowym. Nadto, w punkcie 4. Sąd nakazał zwrot na rzecz wnioskodawców uiszczonej opłaty od zażalenia. Mając powyższe na względzie orzeczono jak w sentencji. ZARZĄDZENIE 1) odpis postanowienia doręczyć stronom - wnioskodawcom przez pełnomocnika, - uczestnikom przez pełnomocników, jednocześnie doręczając odpis zażalenia, 2) w zakresie punktu 4. Skierować do Kasy SR Dnia 27 marca 2017 roku
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI