III Ns 423/20

Sąd Rejonowy Szczecin – Centrum w SzczecinieSzczecin2021-12-22
SAOSCywilnespadkiŚredniarejonowy
spadekdziedziczeniepostępowanie nieprocesoweumorzenie postępowaniazawieszenie postępowanianastępstwo procesowespadkobiercy

Sąd umorzył postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku z powodu niewykonania przez wnioskodawczynię zobowiązania do wskazania spadkobierców zmarłego T.M. i braku wniosku o podjęcie postępowania w terminie.

Wnioskodawczyni D.K. złożyła wniosek o stwierdzenie nabycia spadku po J.S. W trakcie postępowania zmarł T.M., który był siostrzeńcem spadkodawcy. Sąd wezwał wnioskodawczynię do przedłożenia postanowienia o nabyciu spadku po T.M. lub aktu poświadczenia dziedziczenia po nim oraz wskazania jego spadkobierców. Po niewykonaniu tego zobowiązania, postępowanie zostało zawieszone. Ponieważ wniosek o podjęcie postępowania nie został złożony w ustawowym terminie, sąd umorzył sprawę.

Postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku po J.S. zostało zainicjowane przez D.K. W toku sprawy ustalono, że siostrzeniec spadkodawcy, T.M., zmarł po śmierci J.S. Sąd zobowiązał wnioskodawczynię do przedłożenia dokumentów dotyczących spadkobrania po T.M. oraz wskazania jego spadkobierców, aby mogli oni wstąpić do postępowania. Wnioskodawczyni nie wykonała tego zobowiązania, co skutkowało zawieszeniem postępowania. Następnie, z uwagi na upływ trzymiesięcznego terminu na złożenie wniosku o podjęcie postępowania, sąd na podstawie art. 182 § 1 pkt 1 k.p.c. umorzył postępowanie. Sąd wyjaśnił, że śmierć T.M. nie stanowiła podstawy do zawieszenia postępowania na podstawie art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c., ponieważ nie był on uczestnikiem postępowania. Jednakże, niewykonanie zobowiązania do wskazania jego spadkobierców uzasadniało zawieszenie na podstawie art. 177 § 1 pkt 6 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, śmierć osoby, która nie była formalnie uczestnikiem postępowania (nie wezwano jej i nie doręczono odpisu wniosku), nie stanowi podstawy do zawieszenia postępowania na podstawie art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że aby śmierć uczestnika mogła skutkować zawieszeniem postępowania na podstawie art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c., osoba ta musi być formalnie stroną postępowania. W przypadku T.M., nie spełniono tych wymogów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

umorzenie postępowania

Strony

NazwaTypRola
D. K.osoba_fizycznawnioskodawczyni
J. S.osoba_fizycznaspadkodawca
S. M.osoba_fizycznakrewna spadkodawcy (siostra)
T. M.osoba_fizycznakrewny spadkodawcy (siostrzeniec)

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 177 § § 1 pkt 6

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zawieszenia postępowania, gdy dalsze prowadzenie sprawy zależy od stanu cywilnego lub zdolności sądowej uczestnika, a także gdy wystąpiły inne przyczyny przewidziane w przepisach szczególnych.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Stosuje się do postępowań nieprocesowych.

k.p.c. art. 182 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy umorzenia postępowania zawieszonego z przyczyn wskazanych w art. 177 § 1 pkt 5 i 6, jeżeli wniosek o podjęcie postępowania nie został zgłoszony w ciągu trzech miesięcy od daty postanowienia o zawieszeniu.

Pomocnicze

k.p.c. art. 174 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zawieszenia postępowania w przypadku śmierci strony.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewykonanie przez wnioskodawczynię zobowiązania do przedłożenia dokumentów dotyczących spadkobierców T.M. uzasadniało zawieszenie postępowania. Brak wniosku o podjęcie postępowania w terminie trzech miesięcy od daty postanowienia o zawieszeniu uzasadniał umorzenie postępowania.

Godne uwagi sformułowania

Sąd zważył, co następuje: Sąd zobligowany był zbadać rzeczywistą podstawę zawieszenia postępowania T. M. nie był uczestnikiem niniejszego postępowania brak było podstaw do zawieszenia postępowania na podstawie art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c. Niewykonanie powyższego zobowiązania spowodowało niemożność nadania sprawie dalszego biegu Postanowienie o zawieszeniu postępowania zostało wydane w dniu 25 sierpnia 2021 roku i w ciągu trzech miesięcy nie został zgłoszony skutecznie wniosek o jego podjęcie

Skład orzekający

Anna Szarek

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty zawieszenia i umorzenia postępowania w sprawach spadkowych, w szczególności w przypadku śmierci potencjalnego następcy prawnego, który nie był formalnie uczestnikiem postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie wnioskodawca nie wykonał zobowiązania sądu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa jest interesująca z punktu widzenia prawników procesowych, ponieważ precyzuje zasady zawieszenia i umorzenia postępowania w kontekście śmierci osoby, która nie była formalnie stroną, ale mogła być następcą prawnym.

Kiedy śmierć strony nie zawiesza postępowania? Kluczowe zasady procesowe w sprawach spadkowych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III Ns 423/20 POSTANOWIENIE Dnia 22 grudnia 2021 roku Sąd Rejonowy Szczecin – Centrum w Szczecinie, Wydział III Cywilny w składzie: Przewodniczący – Sędzia Sądu Rejonowego Anna Szarek po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2021 roku w Szczecinie na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku D. K. o stwierdzenie nabycia spadku umarza postępowanie. Sygn. akt III Ns 423/20 UZASADNIENIE postanowienia z dnia 22 grudnia 2021 roku W dniu 8 października 2020 roku D. K. złożyła wniosek o stwierdzenie nabycia spadku po J. S. , który zmarł w dniu 28 sierpnia 2020 roku w G. , ostatnio zamieszkałym w S. . Zarządzeniem z dnia 10 grudnia 2020 roku Przewodnicząca zobowiązała wnioskodawczynię do udzielenia informacji na temat imion, nazwisk i adresów zamieszkania krewnych J. S. - w terminie 14 dni, pod rygorem przyjęcia, że wiedzy takiej nie posiada. W przepisanym terminie D. K. wykonała zobowiązanie, wskazując m.in., że J. S. posiadał siostrę S. M. , która zmarła w 2011 roku i ma syna T. M. . W piśmie procesowym z dnia 8 marca 2021 roku wnioskodawczyni poinformowała o zgonie T. M. , który nastąpił w dniu 22 lutego 2021 roku. Zarządzeniem z dnia 8 czerwca 2021 roku Przewodnicząca wezwała wnioskodawczynię do złożenia postanowienia w przedmiocie nabycia spadku po T. M. albo zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia po tym spadkodawcy oraz podania imion, nazwisk i adresów zamieszkania spadkobierców ww. spadkodawcy (z uwagi na fakt, że T. M. żył w chwili śmierci J. S. , jego prawa w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku reprezentują spadkobiercy, a nie zstępni – dzieci) - w terminie 30 dni, pod rygorem zawieszenia postępowania, a także zwróciła się do USC w S. o przesłanie odpisów aktów stanu cywilnego poszczególnych osób. Wobec niewykonania zobowiązania przez wnioskodawczynię, postanowieniem Sądu Rejonowego Szczecin – Centrum w Szczecinie z dnia 25 sierpnia 2021 roku postępowanie zostało zawieszone. W zasadniczych motywach rozstrzygnięcia wskazano, że T. M. żył w chwili śmierci J. S. , jego prawa w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku reprezentują jego spadkobiercy, a nie zstępni (dzieci), co oznacza konieczność złożenia postanowienia w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku po T. M. albo zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia po tym spadkodawcy. Postanowienie uprawomocniło się w dniu 7 października 2021 roku. Postanowieniem z dnia 22 grudnia 2021 roku Sąd Rejonowy Szczecin – Centrum w Szczecinie umorzył postępowanie w sprawie. Sąd zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy zauważyć, że przed wydaniem orzeczenia o umorzeniu postępowania na podstawie art. 182 § 1 k.p.c. , Sąd zobligowany był zbadać rzeczywistą podstawę zawieszenia postępowania, w szczególności czy był nią przepis art. 177 § 1 pkt 6 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. Jak zostało już wskazane w zasadniczych motywach rozstrzygnięcia postanowienia z dnia 25 sierpnia 2021 roku w przedmiocie zawieszenia postępowania, ze względu na zgon T. M. , który nastąpił po zgonie spadkodawcy J. S. , prawa T. M. w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku reprezentują jego spadkobiercy, którymi niekoniecznie muszą być zstępni (dzieci), co oznaczało konieczność złożenia postanowienia w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku po T. M. albo zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia po tym spadkodawcy. Trzeba mieć na względzie, że zaistnienie w toku sprawy zdarzenia powodującego utratę przez uczestnika zdolności sądowej, do którego należy także śmierć osoby fizycznej, wywiera istotny wpływ na kontynowanie postępowania. Jeżeli do śmierci uczestnika dojdzie w sprawie rozpoznawanej w trybie postępowania nieprocesowego, której przedmiotem są prawa majątkowe, to postępowanie podlega zawieszeniu z urzędu, a dalsze jego prowadzenie możliwe jest po ustaleniu następców prawnych zmarłego i podjęciu postępowania z ich udziałem. Podkreślenia wymaga, że T. M. nie był uczestnikiem niniejszego postępowania o stwierdzenie nabycia spadku po J. S. , ponieważ przed jego zgonem nie wezwano go do udziału w sprawie i nie doręczono mu odpisu wniosku D. K. o stwierdzenie nabycia spadku. Skoro T. M. nie był uczestnikiem niniejszego postępowania, to tym samym brak było podstaw do zawieszenia postępowania na podstawie art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c. z uwagi na jego śmierć. W tej sytuacji Przewodnicząca wezwała wnioskodawczynię do przedłożenia postanowienia w przedmiocie nabycia spadku po T. M. albo zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia po tym spadkodawcy oraz podania imion, nazwisk i adresów zamieszkania spadkobierców ww. spadkodawcy celem wezwania ich od udziału w sprawie, a następnie doręczenia odpisu wniosku i kontynuowania postępowania. Niewykonanie powyższego zobowiązania spowodowało niemożność nadania sprawie dalszego biegu - art. 177 § 1 pkt 6 k.p.c. , który na zasadzie art. 13 § 2 k.p.c. stosuje się w postępowaniu nieprocesowym. Podana podstawa zwieszenia była więc podstawą rzeczywistą. Zgodnie z art. 182 § 1 pkt 1 k.p.c. Sąd umarza postępowanie zawieszone z przyczyn wskazanych w art. 177 § 1 pkt 5 i 6 , jeżeli wniosek o podjęcie postępowania nie został zgłoszony w ciągu trzech miesięcy od daty postanowienia o zawieszeniu postępowania. Postanowienie o zawieszeniu postępowania zostało wydane w dniu 25 sierpnia 2021 roku i w ciągu trzech miesięcy nie został zgłoszony skutecznie wniosek o jego podjęcie, w związku z czym postanowieniem z dnia 22 grudnia 2021 roku Sąd umorzył postępowanie. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w postanowieniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI