III Ns 288/21

Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w SzczecinieSzczecin2022-05-05
SAOSCywilneprawo spadkoweŚredniarejonowy
spadekdziedziczeniewierzyciel spadkodawcyuczestnik postępowaniapostępowanie nieprocesowekpckc

Podsumowanie

Sąd odmówił dopuszczenia banku do udziału w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku, uznając, że wierzyciel nie jest uczestnikiem takiego postępowania.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych złożył wniosek o stwierdzenie nabycia spadku po J. S. Bank (...) S.A. złożył wniosek o dopuszczenie do udziału w sprawie jako uczestnik, powołując się na zadłużenie spadkodawcy z tytułu umowy pożyczki. Sąd Rejonowy odmówił dopuszczenia banku, argumentując, że krąg uczestników postępowania spadkowego ograniczony jest do wnioskodawcy i potencjalnych spadkobierców, a wierzyciel nie jest jednym z nich.

Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku po J. S. złożył Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Jako uczestników postępowania wskazano osoby bliskie spadkodawcy. Bank (...) S.A. złożył wniosek o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika, uzasadniając to istnieniem wymagalnego zadłużenia spadkodawcy z tytułu umowy pożyczki. Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie, po rozpoznaniu wniosku na posiedzeniu niejawnym, postanowił odmówić bankowi dopuszczenia do udziału w sprawie. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 669 k.p.c., krąg uczestników postępowania spadkowego obejmuje wnioskodawcę oraz osoby mogące wchodzić w rachubę jako spadkobiercy ustawowi i testamentowi. Przepisy prawa materialnego, w tym art. 931 i nast. k.c., nie przewidują dziedziczenia przez wierzyciela z długu spadkowego. Sąd podkreślił, że bank, jako wierzyciel, może uzyskać odpis prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po zakończeniu postępowania, a jego udział nie jest konieczny dla ustalenia spadkobierców, co sąd bada z urzędu (art. 670 § 1 k.p.c.). Dodatkowo, sąd zwrócił uwagę, że bank nie przedłożył dowodu istnienia umowy pożyczki, a jedynie wyciąg z ksiąg bankowych, który nie ma waloru dokumentu urzędowego.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, wierzyciel spadkodawcy nie ma prawa do udziału w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku w charakterze uczestnika.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na art. 669 k.p.c., który ogranicza krąg uczestników do wnioskodawcy i potencjalnych spadkobierców. Przepisy prawa materialnego (art. 931 i nast. k.c.) nie przewidują dziedziczenia przez wierzyciela z długu spadkowego. Wierzyciel może dochodzić swoich praw po prawomocnym zakończeniu postępowania spadkowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa dopuszczenia do udziału w sprawie

Strona wygrywająca

Sąd

Strony

NazwaTypRola
Zakład Ubezpieczeń Społecznych w W.instytucjawnioskodawca
L. S.osoba_fizycznauczestnik
M. S.osoba_fizycznauczestnik
J. S. (1)osoba_fizycznauczestnik
J. S. (2)osoba_fizycznaspadkodawca
Bank (...) Spółka Akcyjna w W.spółkawnioskodawca o dopuszczenie do udziału

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 669

Kodeks postępowania cywilnego

Wyznacza krąg uczestników postępowania o stwierdzenie nabycia spadku.

k.c. art. 931 § § 1

Kodeks cywilny

Określa krąg spadkobierców ustawowych w pierwszej kolejności (dzieci i małżonek).

Pomocnicze

k.p.c. art. 510 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa, kto jest zainteresowany w sprawie i może wziąć udział w postępowaniu nieprocesowym.

k.p.c. art. 670 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Stanowi, że sąd spadku bada z urzędu, kto jest spadkobiercą.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Krąg uczestników postępowania spadkowego jest ograniczony do wnioskodawcy i potencjalnych spadkobierców. Wierzyciel spadkodawcy nie jest spadkobiercą i nie ma prawa do udziału w postępowaniu spadkowym. Sąd bada z urzędu, kto jest spadkobiercą. Bank może dochodzić swoich praw po zakończeniu postępowania spadkowego.

Odrzucone argumenty

Bank jako wierzyciel spadkodawcy powinien zostać dopuszczony do udziału w sprawie w celu dochodzenia należności.

Godne uwagi sformułowania

Przepisy prawa materialnego, regulującego kwestię dziedziczenia, w szczególności art. 931 i nast. k.c. , nie przewidują dziedziczenia przez wierzyciela z długu spadkowego. Jak już zostało wcześniej wspomniane, art. 669 k.p.c. wyznacza krąg uczestników postępowania, którymi są wnioskodawca oraz osoby mogące wchodzić w rachubę jako spadkobiercy ustawowi i testamentowi. Wyciąg z ksiąg bankowych, który został załączony do wniosku, nie ma już waloru dokumentu urzędowego, a zatem na stronie powodowej spoczywał obowiązek wykazania istnienia umowy na którą powołała się we wniosku o przystąpienie do postępowania.

Skład orzekający

Justyna Pikulik

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności udziału wierzyciela w postępowaniu spadkowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji postępowania nieprocesowego o stwierdzenie nabycia spadku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczową zasadę prawa spadkowego dotyczącą kręgu uczestników postępowania, co jest istotne dla praktyków.

Czy bank może zająć miejsce w sprawie spadkowej? Sąd wyjaśnia.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt: III Ns 288/21 POSTANOWIENIE Dnia 5 maja 2022 r. Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie III Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: Sędzia Justyna Pikulik po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2022 r. w Szczecinie na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. przy udziale L. S. , M. S. i J. S. (1) o stwierdzenie nabycia spadku po J. S. (2) postanawia: odmówić Bankowi (...) Spółce Akcyjnej w W. dopuszczenia do udziału w sprawie. Sygn. akt III Ns 288/21 Uzasadnienie postanowienia wydanego przez Sąd Rejonowy Szczecin- Centrum w Szczecinie w dniu 5 maja 2022 roku Dnia 3 listopada 2020 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o stwierdzenie nabycia spadku po J. S. (2) zmarłym w dniu 9 sierpnia 2019 roku, mającym ostatnie miejsce pobytu w W. , na podstawie ustawy. Jako uczestników postępowania wnioskodawczyni wskazała L. S. , M. S. oraz J. S. (1) . Pismem złożonym dnia 21 marca 2022 roku Bank (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. , reprezentowana przez adwokata P. W. , wniosła o dopuszczanie do udziału w sprawie na podstawie art. 510 § 1 k.p.c. Uzasadniając powyższy wniosek podniosła, że spadkodawca zawarł w dniu 5 lutego 2013 roku umowę pożyczki powtórnej nr. (...) , zgodnie z którą zobowiązał się do spłacania bieżącego zadłużenia rat kapitałowo odsetkowych. Zobowiązanie nie zostało spełnione, wobec czego powstało wymagalne zadłużenie. W celu dochodzenia należności przysługujących wierzycielowi niezbędne jest ustalenie spadkobierców po spadkodawcy. (...) Bank Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 669 k.p.c. Sąd spadku wydaje postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po przeprowadzeniu rozprawy, na którą wzywa wnioskodawcę oraz osoby mogące wchodzić w rachubę jako spadkobiercy ustawowi i testamentowi. Przepis ten wyznacza zatem krąg uczestników postępowania, którymi są wnioskodawca oraz osoby mogące wchodzić w rachubę jako spadkobiercy ustawowi i testamentowi. Jak wynika z treści uzasadnienia wniosku Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zmarły w chwili śmierci był żonaty i posiadał córkę oraz syna. Stosownie do treści art. 931 § 1 k.c. w pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku. Wobec powyższego krąg spadkobierców ustawowych jak też testamentowych, zobowiązanych i jednocześnie uprawnionych do udziału w niniejszym postępowaniu, jest ograniczony do wnioskodawczyni Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz uczestników L. S. (żona spadkodawcy), M. S. (syn spadkodawcy) oraz J. S. (1) (córki spadkodawcy). Stosownie do treści art. 510 § 1 k.p.c. zainteresowanym w sprawie jest każdy, czyich praw dotyczy wynik postępowania, może on wziąć udział w każdym stanie sprawy aż do zakończenia postępowania w drugiej instancji. Jeżeli weźmie udział, staje się uczestnikiem. Na odmowę dopuszczenia do wzięcia udziału w sprawie przysługuje zażalenie. Oceny, kto jest (powinien być) uczestnikiem postępowania nieprocesowego, dokonuje sąd na podstawie okoliczności sprawy poddanej osądowi. Decydują zatem ustalenia faktyczne i ich ocena prawna na tle norm prawa materialnego regulującego konkretną sprawę (vide postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 czerwca 2019 r. IV CSK 195/18). Przepisy prawa materialnego, regulującego kwestię dziedziczenia, w szczególności art. 931 i nast. k.c. , nie przewidują dziedziczenia przez wierzyciela z długu spadkowego. A jak już zostało wcześniej wspomniane, art. 669 k.p.c. wyznacza krąg uczestników postępowania, którymi są wnioskodawca oraz osoby mogące wchodzić w rachubę jako spadkobiercy ustawowi i testamentowi. Zatem udział Banku (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. w niniejszym postępowaniu w charakterze uczestnika nie jest uzasadniony. Wniosek o dopuszczenie do udziału w sprawie wskazywał na potrzebę uczestnictwa banku w niniejszym postępowaniu ze względu na zawarcie przez spadkodawcę zobowiązania, którego nie spłacił. Należy jednak podkreślić, że po prawomocnym zakończeniu niniejszego postępowania Bank (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. będzie mogła przecież złożyć wniosek o wydanie odpisu prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po J. S. (2) . Ponadto, stosownie do treści art. 670 § 1 k.p.c. , Sąd spadku bada z urzędu, kto jest spadkobiercą. (...) Banku (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. nie ma zatem znaczenia dla toku i wyniku niniejszego postępowania. Już tylko na marginesie Sąd wskazuje, że Bank (...) Akcyjna z siedzibą w W. , reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, nie wykazała, że faktycznie jest wierzycielem spadkodawcy z tytułu zawartej umowy pożyczki powtórnej nr (...) , a to dlatego, że jej w ogóle nie przedłożyła. Nie jest wystarczające sporządzenie przez siebie dokumentu na okoliczność wykazania istnienia zobowiązania. Wyciąg z ksiąg bankowych, który został załączony do wniosku, nie ma już waloru dokumentu urzędowego, a zatem na stronie powodowej spoczywał obowiązek wykazania istnienia umowy na którą powołała się we wniosku o przystąpienie do postępowania. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę