III Ns 267/21

Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w SzczecinieSzczecin2022-03-14
SAOSCywilneprawo spadkoweŚredniarejonowy
spadektestamentdziedziczenieuczestnik postępowaniainteres prawnysłużebność drogi koniecznejpostępowanie nieprocesowe

Podsumowanie

Sąd odmówił Gminie dopuszczenia do udziału w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku, uznając, że jej interes prawny nie jest bezpośrednio związany z rozstrzygnięciem o spadkobiercach.

Gmina M. S. wniosła o dopuszczenie do udziału w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku po W. K., argumentując, że od wyniku tej sprawy zależy dalsze prowadzenie postępowania o ustanowienie służebności drogi koniecznej, zainicjowanego przez Gminę, w którym spadkodawczyni była uczestnikiem. Sąd Rejonowy odmówił dopuszczenia Gminy do udziału, stwierdzając, że krąg spadkobierców jest ograniczony do wskazanych przez wnioskodawczynię i uczestnika, a interes Gminy ma charakter procesowy, a nie materialnoprawny związany ze spadkiem.

Wnioskodawczyni M. K. złożyła wniosek o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłej W. K. na podstawie testamentu, wskazując jako uczestnika D. K. Gmina M. S. wystąpiła o dopuszczenie do udziału w sprawie jako uczestnik, powołując się na toczące się postępowanie o ustanowienie służebności drogi koniecznej, w którym spadkodawczyni była uczestnikiem, a które zostało zawieszone po jej śmierci. Gmina argumentowała, że jej udział jest uzasadniony ze względów procesowych. Sąd Rejonowy odmówił uwzględnienia wniosku Gminy. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 669 kpc, krąg uczestników postępowania spadkowego ograniczony jest do wnioskodawcy oraz osób mogących wchodzić w rachubę jako spadkobiercy ustawowi i testamentowi. W niniejszej sprawie spadkobiercami są M. K. i D. K. Sąd podkreślił, że Gmina nie wykazała żadnych praw ani roszczeń do spadku po W. K., a jej interes w postępowaniu ma charakter procesowy, umożliwiający kontynuację innego postępowania. Sąd zaznaczył, że udział Gminy nie jest konieczny dla rozstrzygnięcia sprawy spadkowej, a jej interesy mogą być chronione poprzez dostęp do akt sprawy na podstawie art. 522 kpc.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, gmina nie może być dopuszczona do udziału w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku jako uczestnik, jeśli jej interes prawny nie wynika bezpośrednio z praw do spadku, a jedynie z procesowych konsekwencji dla innego postępowania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że krąg uczestników postępowania spadkowego jest ograniczony do spadkobierców ustawowych i testamentowych. Interes Gminy w postępowaniu spadkowym miał charakter procesowy, związany z zawieszeniem innego postępowania, a nie materialnoprawny, dotyczący praw do spadku. Brak wykazania praw lub roszczeń do spadku uniemożliwia dopuszczenie do udziału.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmówiono dopuszczenia do udziału w sprawie

Strona wygrywająca

M. K. i D. K. (wnioskodawczyni i uczestnik)

Strony

NazwaTypRola
M. K.osoba_fizycznawnioskodawczyni
D. K.osoba_fizycznauczestnik
Gmina M. S.instytucjawnioskodawca o dopuszczenie do udziału
W. K.osoba_fizycznaspadkodawczyni

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 669

Kodeks postępowania cywilnego

Wyznacza krąg uczestników postępowania o stwierdzenie nabycia spadku.

k.c. art. 931 § § 1

Kodeks cywilny

Określa krąg spadkobierców ustawowych w pierwszej kolejności (dzieci i małżonek).

Pomocnicze

k.p.c. art. 510 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa, kto jest zainteresowany w sprawie i może wziąć udział w postępowaniu.

k.c. art. 935

Kodeks cywilny

Przewiduje dziedziczenie przez gminę ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy jako spadkobiercę ustawowego w ostatniej kolejności.

k.p.c. art. 522

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje dostęp do akt sprawy i możliwość otrzymywania odpisów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Krąg uczestników postępowania spadkowego jest ograniczony do spadkobierców. Interes Gminy ma charakter procesowy, a nie materialnoprawny związany ze spadkiem. Gmina nie wykazała praw ani roszczeń do spadku. Dostęp do akt sprawy jest wystarczającą formą ochrony interesów Gminy.

Odrzucone argumenty

Udział Gminy jest uzasadniony ze względów procesowych, gdyż od wyniku sprawy zależy dalsze prowadzenie postępowania o służebność drogi koniecznej. Wynik postępowania spadkowego dotknie interesów Gminy.

Godne uwagi sformułowania

krąg uczestników postępowania, którymi są wnioskodawca oraz osoby mogące wchodzić w rachubę jako spadkobiercy ustawowi i testamentowi Gmina M. S. nie wykazała żadnych praw czy roszczeń do spadku po W. K. rozstrzygniecie niniejszej sprawy poprzez ustalenie spadkobierców W. K. jedynie w sensie formalnoprawnym ma znacznie dla Gminy M. S., gdyż pozwoli jej na kontynuowanie zainicjowanego postępowania o ustanowienie drogi koniecznej. Dla osiągniecia tego celu uczestnictwo Gminy M. S. w niniejszym postępowaniu nie jest konieczne.

Skład orzekający

Małgorzata Janik-Białek

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Określenie kręgu uczestników postępowania spadkowego i przesłanek dopuszczenia innych podmiotów do udziału w sprawie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy interes strony wynika z innego postępowania, a nie bezpośrednio ze spadku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje precyzyjne stosowanie przepisów proceduralnych w postępowaniu spadkowym i definiuje granice interesu prawnego uczestnika.

Kto naprawdę może brać udział w sprawie o spadek? Sąd wyjaśnia granice interesu prawnego.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygnatura akt: III Ns 267/21 POSTANOWIENIE Dnia 14 marca 2022 r. Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie III Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: Sędzia Małgorzata Janik-Białek po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2022 r. w Szczecinie na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. K. przy udziale D. K. o stwierdzenie nabycia spadku po W. K. postanawia odmówić Gminie M. S. dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika. SSR Małgorzata Janik-Białek Sygn. akt III Ns 267/21 UZASADNIENIE postanowienia z dnia 14 marca 2022 roku Dnia 9 czerwca 2021 r. M. K. wniosła o stwierdzenie nabycia spadku po W. K. , zmarłej w dniu 11 listopada 2020 r. w S. i tam mającej ostatnie miejsce pobytu, na podstawie testamentu z dnia 6 grudnia 2019 r. Jako uczestnika postępowania wnioskodawczyni wskazała D. K. . Pismem złożonym dnia 19 listopada 2021 r. Gmina M. S. wniosła o dopuszczanie do udziału w sprawie na podstawie art. 510 § 1 kpc . Uzasadniając powyższy wniosek Gmina M. S. podniosła, że złożyła do tut. Sądu w dniu 14 lutego 2020 r. wniosek o ustanowienie służebności drogi koniecznej, w którym jako uczestnika wskazano spadkodawczynię W. K. . Postępowanie to, prowadzone pod sygn. akt I Ns 70/20, zostało zawieszone na skutek śmierci W. K. . W ocenie Gminy M. S. jej udział w niniejszym postępowaniu jest uzasadniony, gdyż od rozstrzygnięcia sprawy niniejszej uzależnione jest dalsze prowadzenie postępowania o ustanowienie służebności drogi koniecznej, którego wnioskodawcą jest Gmina M. S. . W ocenie Sądu wniosek Gminy M. S. o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 669 kpc sąd spadku wydaje postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po przeprowadzeniu rozprawy, na którą wzywa wnioskodawcę oraz osoby mogące wchodzić w rachubę jako spadkobiercy ustawowi i testamentowi. Przepis ten wyznacza zatem krąg uczestników postępowania, którymi są wnioskodawca oraz osoby mogące wchodzić w rachubę jako spadkobiercy ustawowi i testamentowi. Jak wynika z treści uzasadnienia wniosku W. K. , zmarła w dniu 11 listopada 2020 r. w S. , mająca ostanie miejscu zwykłego pobytu w S. , w chwili śmierci była wdową i miała dwoje dzieci: wnioskodawczynię M. K. oraz uczestnika D. K. . Spadkodawczyni sporządziła także testament, w treści którego do spadku powołała wnioskodawczynię M. K. oraz uczestnika D. K. w udziałach do ½. Ani wnioskodawczyni, ani uczestnik nie złożyli oświadczeń o odrzuceniu spadku po W. K. . Stosownie do treści art. 931 § 1 kc w pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku. Wobec powyższego krąg spadkobierców ustawowych jak też testamentowych, zobowiązanych i jednocześnie uprawnionych do udziału w niniejszym postępowaniu, jest ograniczony do wnioskodawczyni M. K. i uczestnika D. K. . Stosownie do treści art. 510 § 1 zainteresowanym w sprawie jest każdy, czyich praw dotyczy wynik postępowania, może on wziąć udział w każdym stanie sprawy aż do zakończenia postępowania w drugiej instancji. Jeżeli weźmie udział, staje się uczestnikiem. Na odmowę dopuszczenia do wzięcia udziału w sprawie przysługuje zażalenie. Oceny, kto jest (powinien być) uczestnikiem postępowania nieprocesowego, dokonuje sąd na podstawie okoliczności sprawy poddanej osądowi. Decydują zatem ustalenia faktyczne i ich ocena prawna na tle norm prawa materialnego regulującego konkretną sprawę (vide postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 czerwca 2019 r. IV CSK 195/18). Przepisy prawa materialnego, regulującego kwestię dziedziczenia, w szczególności art. 935 kc , przewidują dziedziczenie przez gminę ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy jako spadkobiercy ustawowego w ostatniej kolejności. Zatem udział Gminy M. S. w niniejszym postępowaniu w charakterze uczestnika nie jest uzasadniony. Wniosek o dopuszczenie do udziału w sprawie wskazywał na potrzebę uczestnictwa Gminy w niniejszym postępowaniu jedynie ze względów procesowych, z uwagi na zawieszenie innego, zainicjowanego przez Gminę M. S. postępowania, w którym uczestnikiem była spadkodawczyni. Fakt ten w ocenie Sądu nie przesądza o tym, że wynik niniejszego postępowania, w sensie materialnoprawnym, dotknie interesów Gminy M. S. . Gmina M. S. nie wykazała żadnych praw czy roszczeń do spadku po W. K. , a rozstrzygniecie niniejszej sprawy poprzez ustalenie spadkobierców W. K. jedynie w sensie formalnoprawnym ma znacznie dla Gminy M. S. , gdyż pozwoli jej na kontynuowanie zainicjowanego postępowania o ustanowienie drogi koniecznej. Dla osiągniecia tego celu uczestnictwo Gminy M. S. w niniejszym postępowaniu nie jest konieczne. Stosownie do treści art. 670 § 1 kpc sąd spadku bada z urzędu, kto jest spadkobiercą. Udział Gminy M. S. nie ma zatem znaczenia dla toku i wyniku niniejszego postępowania. Przesłanki, którymi kierowała się Gmina M. S. zgłaszając wniosek o dopuszczenie do udziału w niniejszym postępowaniu, będę natomiast w ocenie Sądu w sposób wystarczający uzasadniały udzielenie jej dostępu do akt sprawy jak też i otrzymywanie odpisów i wyciągów z akt sprawy lub otrzymywanie zapisu dźwięku albo obrazu i dźwięku z akt spraw na podstawie art. 522 kpc . Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji postanowienia. Sędzia Małgorzata Janik-Białek

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę