III Nkd 82/23

Sygn. akt III Nkd 82/23 POSTANOWIENIE o zastosowaniu środków wychowawczych Dnia 4 czerwca 2024r. Sąd Rejonowy w Brodnicy Wydział III Rodzinny i Nieletnich w składzie: Przewodniczący: Sędzia Renata Antkowiak Protokolant: st.sekr.sądowy Karolina Klufczyńska przy udziale / po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2024r. w B. sprawy nieletniego O. K. (1) ur. (...) w B. , s. K. i M. , zam. ul. (...) , (...)-(...) B. o zmianę środka wychowawczego w postaci nadzoru kuratora zastosowanego postanowieniem Sądu Rejonowego w Brodnicy z dnia 14 czerwca 2017r., sygn. akt III Nkd 77/16 wobec nieletniego p o s t a n a w i a: 1) na podstawie art. 7 pkt. 10 Ustawy z dnia 9 czerwca 2022r. o wpieraniu i resocjalizacji nieletnich zmienić środek wychowawczy w postaci nadzoru kuratora - zastosowany wobec nieletniego O. K. (1) postanowieniem Sądu Rejonowego w Brodnicy z dnia 14 czerwca 2017r., sygn. akt III Nkd 77/16 - na środek wychowawczy w postaci umieszczenia nieletniego O. K. (1) ur. (...) w B. , s. K. i M. w młodzieżowym ośrodku wychowawczym, 2) odstąpić od obciążania rodziców nieletniego kosztami sądowymi przejmując je na rzecz Skarbu Państwa, 3) zasądzić od Skarbu Państwa Sądu Rejonowego w Brodnicy na rzecz Kancelarii Adwokackiej adw. S. B. kwotę 360 zł (trzysta sześćdziesiąt złotych) tytułem nieopłaconych kosztów obrony nieletniego O. K. (2) z urzędu. Na oryginale właściwe podpisy Za zgodność Kierownik sekretariatu III Wydziału Rodzinnego i Nieletnich mgr K. J. Sygn. akt III Nkd 82/23 UZASADNIENIE postanowienia z dnia 4 czerwca 2024r. W Sądzie Rejonowym w Brodnicy prowadzone jest postępowanie wykonawcze wobec nieletniego O. K. (1) ur. (...) w B. , s K. i M. w związku z zastosowanym wobec nieletniego - postanowieniem tut. Sądu z dnia 14 sierpnia 2017r., sygn. akt III Nkd 77/16 - środkiem wychowawczym w postaci nadzoru kuratora. Postępowanie wykonawcze wobec nieletniego O. K. (1) prowadzone jest pod sygn. akt Nw 8/17. Aktualnie pod sygnaturą akt III Nkd 82/23 prowadzone jest nowe wszczęte z urzędu postępowanie wobec tego nieletniego zainicjowane wnioskiem kuratora zawodowego sprawującego nadzór nad nieletnim. Kurator zawodowy we wniosku z dnia 18.10.2023r. wnosił o zmianę środka wychowawczego z nadzoru kuratora sądowego na umieszczenie nieletniego O. K. (1) w młodzieżowym ośrodku wychowawczym. W sprawie tej Sąd na podstawie art. 99 Ustawy z dnia 9 czerwca 2023r. o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich wszczął z urzędu postępowanie w sprawie o zmianę środka wychowawczego - zastosowanego postanowieniem Sądu Rejonowego w Brodnicy z dnia 14 sierpnia 2017r., sygn. akt III Nkd 77/16 - wobec nieletniego O. K. (1) . W toku postępowania w sprawie ustanowiono dla nieletniego obrońcę z urzędu. Nieletni deklarował zmianę swojego postępowania na lepsze i wnosił o to, by nie stosować wobec niego środka izolacyjnego. Obrońca nieletniego wnosił o nie umieszczanie nieletniego w młodzieżowym ośrodku wychowawczym i w miejsce tego środka o charakterze izolacyjnym zastosowanie wszelkich możliwych środków o charakterze nie izolacyjnym. Rodzice nieletniego początkowo wnosili o zmianę środka wychowawczego, tak jak wnosił o to kurator zawodowy sprawujący nadzór w sprawie, natomiast - w toku postępowania w sprawie zmienili swoje stanowisko i wnosili jak obrońca i nieletni. Sąd ustalił, co następuje: Nieletni O. K. (1) urodził się (...) w B. . Jego rodzice K. i M. K. są małżeństwem i wspólnie wychowują syna. Poza synem O. mają oni jeszcze młodszą od niego córkę oraz starszego syna, który jest już pełnoletni. Nieletni O. uczęszcza do Szkoły Branżowej w Centrum (...) , otrzymał promocję do kl. II. uczy się w zawodzie kucharz. Wobec nieletniego O. K. (1) postanowieniem tut. Sądu 14 sierpnia 2017r., sygn. akt III Nkd 77/16 zastosowany został środek wychowawczy w postaci nadzoru kuratora. Ten środek wychowawczy zastosowany został wobec ustalenia, że nieletni ten wykazuje przejawy demoralizacji poprzez to, że w dniu 15 lipca 2016r. około godziny 20:30 - 20:45 w B. przy ul. (...) uszkodził łódź należącą do Z. K. poprzez wyłamie drzwi wejściowych prowadzących do kabiny, rozbicie szyby z plexi, rozerwanie uszczelki okalającej burtę łodzi, potłuczenie kloszy lamp tylnych przyczepy, czym spowodował szkodę w wysokości 600 zł na szkodę Z. K. . Poza zastosowanym wówczas wobec nieletniego O. K. (1) na zasadzie art. 6 pkt 5 upn środkiem wychowawczym w postaci nadzoru kuratora - Sąd postanowił również na zasadzie art. 7 § 1 pkt 2 upn zobowiązać rodziców nieletniego do naprawienia szkody wyrządzonej przez syna poprzez zapłatę Z. K. kwoty 600 zł (sześćset złotych) w terminie 2 miesięcy od uprawomocnienia się postanowienia. Postępowanie wykonawcze wobec nieletniego O. K. (1) prowadzone jest pod sygn. akt Nw 8/17. Początkowo - w wyniku prowadzonego nadzoru kuratora zauważalna była poprawa w zachowaniu nieletniego O. , jak również - mająca duży wpływ na jego funkcjonowanie - bardziej konsekwentna wobec niego postawa rodziców. W późniejszym okresie, kiedy nieletni wszedł w dalszy etap okresu dorastania - wtedy większy wpływ na niego miała grupa rówieśnicza czy nawet grupa starszych kolegów aniżeli rodzice. Rodzice z kolei nie potrafili postawić synowi rozsądnych i dostosowanych do wieku wymagań i granic i coraz bardziej przestawali być dla niego autorytetem. W toku tego dalszego postępowania w sprawie, w dniu 18 października 2023r. kurator zawodowy sprawujący nadzór nad nieletnim - wobec postępującej demoralizacji nieletniego O. K. (1) wskazywał na potrzebę zmiany dotychczasowego środka wychowawczego w postaci nadzoru kuratora na środek wychowawczy w postaci umieszczenia nieletniego w młodzieżowym ośrodku wychowawczym. W uzasadnieniu tego wniosku kurator podał m.in. że po objęciu nadzoru w celu zapobieżenia dalszej demoralizacji nieletniego kurator sądowy podejmował szereg działań, przeprowadzał rozmowy wychowawcze, profilaktyczne, motywujące do rzetelnego wypełniania obowiązków szkolnych i poprawy wyników w nauce. Nieletni w początkowej fazie nadzoru buntował się przeciwko wydawanym wobec niego zaleceniom, kwestionował zasadność nakładanych na niego obowiązków, przejawiał lekceważący stosunek do nauki i całego środowiska szkolnego, wagarował. Kurator równolegle pracował z rodziną nieletniego, zwracał uwagę na właściwą współpracę ze szkołą, w procesie wychowawczym kierowanie się konsekwencją, stanowczością w stawianiu jasnych granic, egzekwowaniem wspólnych ustaleń tak, aby uniknąć błędów wychowawczych, które doprowadziły do poważnych problemów wychowawczych ze starszym synem M. . Kurator wskazał również, że podejmowane działania okresowo przyniosły poprawę postawy prezentowanej przez nieletniego O. , jednakże poprawa ta była krótkotrwała. Następnie rodzice nieletniego informowali, że zachowanie syna ulega pogorszeniu w głównej mierze miało to związek z uczestnictwem w zajęciach lekcyjnych - nieletni wagarował, brakowało jemu motywacji do nauki i do poprawy ocen. W szkole jak i w domu zachowywał się on nieodpowiednio, nie wracał do domu o wyznaczonej porze, wulgarnie odnosił się do rodziców, aby wymóc na rodzicach to na czym mu zależało, wszczynał kłótnie i awantury. Kurator w złożonym wniosku o zmianę środka wychowawczego na umieszczenie nieletniego O. K. (1) w młodzieżowym ośrodku wychowawczym wskazywał też, że pomimo podjętych oddziaływań zachowanie nieletniego O. nie uległo poprawie, przeciwnie z biegiem czasu ulega pogorszeniu. Nieletni w środowisku rodzinnym zachowuje się nagannie, ponownie w godzinach porannych trudno zmotywować go do wstania z łóżka i pójścia do szkoły, wybuchają awantury, nieletni wobec domowników zachowuje się agresywnie werbalnie. Buntuje się on wobec panującym w domu zasadom i normom, nie wraca o umówionej porze do domu, odmawia uczęszczania do szkoły, często wpada w złość i gniew, nie potrafi panować nad swoimi emocjami. Kurator wskazał też, że nieletni ponownie zaczął się moczyć nocy. Matka nieletniego przekazała kuratorowi, że znalazła w jego pokoju szklaną lufkę oraz 500 zł. Na okazanym kuratorowi zdjęciu, nadpalona lufka została przystosowana do palenia marihuany tak, aby dym był bezpośrednio wtłaczany do płuc. Palenie marihuany w ten sposób - jak zauważa kurator - może świadczyć o tym, że nieletni zażywa narkotyki już od dłuższego czasu. Ponadto kurator zauważa, że jednym z powodów niezdiagnozowanego nocnego moczenia, niestabilności emocjonalnej i zaburzeń zachowania nieletniego może być zażywanie przez niego środków odurzających. Kurator zobowiązywał rodziców nieletniego do zapewnienia synowi odpowiedniego leczenia, wsparcia terapeutycznego. Rodzice nieletniego czują się bezradni, bezsilni, boją się o swoje jak i pozostałych członków rodziny bezpieczeństwo. Kurator wskazał, że z jego obserwacji wynika, iż rodzice nie radzą sobie w kwestii wychowania syna, nie są konsekwentni wychowawczo, co z kolei O. wykorzystuje. Nieletni kwestionuje niewygodne dla niego decyzje, złością i krzykiem próbuje wymusić wszystko, na czym jemu zależy. Postawa taka się utrwala, gdyż rodzice nie realizują zaleceń i sugestii kuratora w celu podniesienia własnych kompetencji wychowawczych. Kurator zauważa ponadto, że nieletni spotyka się z towarzystwem osób zdemoralizowanych, podejmujących zachowania ryzykowne, które dla niego są autorytetem. Mając na uwadze powyższe okoliczności zarządzono wpisanie w rep. I. N. sprawy nieletniego - o zmianę środka wychowawczego wobec niego. Sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt III Nkd 82/23. W ramach tej sprawy Sąd Rejonowy w Brodnicy postanowieniem z dnia 19 października 2023r. na podstawie art. 99 Ustawy o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich z dnia 9 czerwca 2023r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie o zmianę środka wychowawczego - zastosowanego postanowieniem Sądu Rejonowego w Brodnicy z dnia 14 czerwca 2017r., sygn. akt III Nkd 77/16 - wobec nieletniego O. K. (1) . W toku prowadzonego postępowania w tej sprawie o zmianę środka wychowawczego wobec nieletniego Sąd ustalił m.in, że w ocenie kuratora sprawującego nadzór nad nieletnim obecnie ewidentnie O. K. (1) wymaga innej niż dotychczas formy oddziaływania, wymaga zmiany środka wychowawczego. Nieletni nie wyciąga wniosków ze swojego działania. Pomimo wielokrotnych rozmów z nieletnim i deklaracji z jego strony, jeśli chodzi o poprawę zachowania, o współpracę z kuratorem i stosowanie się do jego zaleceń - zmiana postawy nieletniego pozostaje w sferze deklaracji, natomiast niewłaściwe zachowania w tym agresja słowna czy sięganie po środki odurzające powracają z mniejszą bądź większą siłą, nieletni nie korzysta też z proponowanych przez kuratora form pomocy. Na ówczesnym etapie postępowania Sąd nie dysponował jeszcze dowodem z opinii biegłych dot. nieletniego, natomiast w ocenie Sądu zachodziła potrzeba udzielenia nieletniemu pomocy na czas trwania postępowania w sprawie i w wydanym wówczas dnia 20 lutego 2024r. postanowieniu w przedmiocie zastosowania środka tymczasowego wobec nieletniego O. K. (1) postanowił: na zasadzie art. 44 pkt 7 i art. 47 ustawy o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich z dnia 9 czerwca 2022r. zastosować wobec nieletniego O. K. (1) ur. (...) w B. , s. K. i M. środek tymczasowy w postaci tymczasowego umieszczenia nieletniego w zakładzie leczniczym na okres 3 (trzech) miesięcy. Następnie w toku postępowania w sprawie Sąd postanowił: dopuścić dowód z opinii dwóch biegłych lekarzy psychiatrów: B. R. i I. Ż. - W. oraz psychologa J. M. na okoliczność stanu zdrowia psychicznego nieletniego O. K. (1) ur. (...) w B. , s. K. i M. , zam. ul. (...) , (...)-(...) B. w szczególności na okoliczność tego: a/ czy występuje u niego choroba psychiczna, upośledzenie umysłowe lub inne zakłócenie czynności psychicznych, b/ czy wymaga on leczenia, jeśli tak to jakiego, w jakiej formie w tym czy wymaga on leczenia w szpitalu psychiatrycznym, jeśli tak to o jakim stopniu zabezpieczenia, czy też wymaga leczenia ambulatoryjnego w poradni zdrowia psychicznego, c/ czy jest on uzależniony od substancji psychoaktywnych, czy występuje u niego innego rodzaju uzależnienie, jeśli tak to jakie, d/ czy zachodzi konieczność zastosowania wobec niego środka leczniczego w postaci jego umieszczenia w stacjonarnym ośrodku leczenia uzależnień bądź też tego rodzaju ośrodku o charakterze otwartym, e/ czy wymaga on innych oddziaływań terapeutycznych, jeśli tak - to jakich oraz czy powinien w nich uczestniczyć wraz ze swoimi rodzicami ewentualnie z rodzeństwem - tj. czy wymagana jest terapia rodzinna, f/ czy aktualnie w sytuacji konieczności zapewnienia jemu opieki wychowawczej właściwym ze względu na stan jego zdrowia psychicznego byłoby umieszczenie nieletniego w młodzieżowym ośrodku wychowawczym czy też istnieją przeciwwskazania do umieszczenia jego w młodzieżowym ośrodku wychowawczym, jeśli tak to jakie oraz czy wskazane jest zastosowanie innego środka wychowawczego bądź środka leczniczego, g/ czy biegli mają jeszcze inne sugestie odnośnie właściwego doboru środka wychowawczego bądź leczniczego wobec nieletniego. W opinii sądowo psychiatryczno-psychologicznej z dnia 16 marca 2024r., nadesłanej do tut. Sądu dnia 26.04.2024r. biegli wskazali, że na podstawie jednorazowego badania psychiczno-psychologicznego, w oparciu o dane z akt i wywiad od rodziców zgodnie stwierdzili, iż: O. K. (1) nie wykazuje objawów choroby psychicznej. Rozpoznają natomiast u niego zaburzenia zachowania i emocji nasilone w stopniu znacznym, w konsekwencji nieprawidłowo kształtującej się osobowości. Zdaniem biegłych nie wymaga on leczenia w szpitalu psychiatrycznym, aktualnie nie ma także wskazań leczenia psychiatrycznego w formie ambulatoryjnej. Według biegłych opiniowany O. K. (1) funkcjonuje na pograniczu normy i upośledzenia umysłowego w stopniu lekkim (dawna ociężałość umysłowa). Biegli w swojej opinii podali również, że dostępne dane mówiące o powtarzającym się używaniu kanabinoli wskazują na fazę ostrzegawczą uzależnienia od w/w substancji. Nie ma wobec nieletniego konieczności leczenia odwykowego stacjonarnego, natomiast wskazane są oddziaływania ambulatoryjne. Biegli w swojej opinii wysnuli wniosek, że z uwagi na znaczne zaburzenia zachowania i emocji niepoddające się oddziaływaniom wychowawczym, brak autorytetów rodziców i szkoły uważają za konieczne umieszczenie nieletniego O. K. (1) w (...) Ośrodku (...) . Dodatkowo wskazali też, że niezależnie od umieszczenia nieletniego w MOW-ie, rodzice powinni - zgodnie z zaleceniem kuratora, uczestniczyć w spotkaniach z terapeutą rodzinnym celem wzmocnienia swoich kompetencji wychowawczych. Z chwilą uzyskania przez Sąd opinii biegłych sądowo-psychiatryczno-psychologicznej dotyczącej nieletniego O. K. (1) i po zapoznaniu się z aktualną sytuacją nieletniego tut. Sąd na rozprawie w dniu 28 maja 2024r. wydał kolejne postanowienie - w przedmiocie zastosowania środka tymczasowego , w którym postanowił uchylić rozstrzygnięcie zawarte w postanowieniu Sądu Rejonowego w Brodnicy z dnia 20 lutego 2024r. wydanym w przedmiotowej sprawie, sygn. akt III Nkd 82/23 i w miejsce zastosowanego tym postanowieniem środka tymczasowego - na zasadzie art. 44 pkt 5 i art. 47 ustawy o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich z dnia 9 czerwca 2022r. zastosować wobec nieletniego O. K. (1) ur. (...) w B. , s. K. i M. , zamieszkałego ul. (...) , (...)-(...) B. środek tymczasowy w postaci tymczasowego umieszczenia nieletniego w młodzieżowym ośrodku wychowawczym na okres 3 (trzech) miesięcy. Po ogłoszeniu tego postanowienia Sąd zapoznał się jeszcze ze stanowiskiem nieletniego i jego obrońcy oraz rodziców nieletniego co do orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, po czym rozprawa została zamknięta, natomiast Sąd postanowił - z uwagi na zawiłość sprawy na podstawie art. 326 § 1 kpc w zw. z art. 13 § 2 kpc odroczyć ogłoszenie orzeczenia do dnia 4 czerwca 2024r., natomiast po analizie całego materiału dowodowego przez Sąd - ogłoszone zostało postanowienie kończące postanowienie w sprawie. Dowód: wyjaśnienia nieletniego O. K. (3) k. 51v-52, 64v, 134v-135; wyjaśnienia rodziców nieletniego (k. 52-52v, 64, 135v), zeznania świadka E. N. - kuratora zawodowego sprawującego nadzór nad nieletnim (k. 52v-53v, 64v, 134-134v,) akt przedmiotowej sprawy; dokumenty znajdujące się w aktach przedmiotowej sprawy I. N. 82/23 w tym opinia sądowo psychiatryczno-psychologiczna z dnia z dnia 16 marca 2024r. (k. 77-83); karty informacyjne leczenia szpitalnego: z ZOZ w B. Oddział Pediatryczny z dnia 31.10. (...) . (k. 49-50) oraz z (...) Szpitala (...) w G. Szpitalnego Oddziału Ratunkowego z dnia 10.11.2023r. (k. 48, 110), karta informacyjna z Poradni (...) Urologiczna dla Dzieci (...) Szpitala (...) w G. z dnia 7.12.2023r. k. 111 akt); jak również w aktach sprawy: Nw 8/17 w tym wniosek kuratora zawodowego w przedmiocie zmiany środka wychowawczego z dnia 18.10.2023r. (k. 32-33), sprawozdania z wywiadu kuratora zawodowego składane w ramach prowadzonego postepowania wykonawczego wobec nieletniego. Sąd uznał za wiarygodne wyjaśnienia nieletniego O. K. (1) i jego rodziców M. i K. małż. K. jedynie w takim zakresie w jakim znalazły one odzwierciedlenie w dokonanych powyżej ustaleniach faktycznych, bowiem jedynie w tym zakresie znajdują one potwierdzenie w zeznaniach świadka - kuratora zawodowego sprawującego nadzór nad nieletnim jak również w dokumentach załączonych do akt przedmiotowej sprawy oraz w sprawozdaniach kuratora składanych Sądowi w toku postępowania wykonawczego Nw 8/17. Jedynie ten zakres ich wyjaśnień w powiązaniu z pozostałym zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym układaja się w pewną logiczną całość. Odnośnie dowodów ze sprawozdań kuratora, informacji i dokumentów w/w a znajdujących się w aktach przedmiotowej sprawy I. N. 82/23 - nie były one przez strony kwestionowane. Sąd również nie dopatrzył się okoliczności mogących budzić wątpliwości co do ich prawdziwości. Odnosząc się dodatkowo do opinii biegłych sądowo psychiatryczno-psychologicznej dotyczącej nieletniego O. K. (1) - Sąd opinię tę podziela, wnioski w niej zawarte są przekonujące dla Sądu, w sposób wyczerpujący zostały przez biegłych uzasadnione. Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 2 ustawy o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich z dnia 9 czerwca 2022r . (dalej zwanej ustawą) przewidziane w ustawie działania podejmuje się w przypadkach, gdy nieletni wykazuje przejawy demoralizacji lub dopuści się czynu karalnego, natomiast zgodnie z przepisem art. 1 przepisy ustawy stosuje się w zakresie: 1) postępowania w sprawach o demoralizację - wobec osób, które ukończyły 10 lat i nie są pełnoletnie; 2) postępowania w sprawach o czyny karalne - wobec osób, które dopuściły się takiego czynu po ukończeniu lat 13, ale przed ukończeniem lat 17. 3) wykonywania środków wychowawczych, środka leczniczego lub środka poprawczego - wobec osób, względem których środki te zostały orzeczone, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez te osoby 21 lat, chyba że niniejsza ustawa stanowi inaczej. Przepis art. 7 powołanej wyżej ustawy przewiduje możliwość zastosowania wobec nieletniego środków wychowawczych, wśród których wymieniane jest m.in. upomnienie, zobowiązanie do określonego postępowania, nadzór odpowiedzialny rodziców lub opiekuna nieletniego, nadzór kuratora sądowego, umieszczenie w młodzieżowym ośrodku wychowawczym i in. W sytuacji prawomocnego orzeczenie środka wychowawczego wobec nieletniego prowadzone jest postępowanie wykonawcze. W przypadku nieletniego O. K. (1) jest ono prowadzone pod sygn. akt sprawy Nw 8/17. Zgodnie z przepisem art. 99 Ustawy z dnia 9 czerwca 2023r. o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich w postępowaniu wykonawczym Sąd orzeka z urzędu lub na wniosek. Natomiast zgodnie z przepisem art. 155 pkt. 3 ppkt 15 Ustawy jak wyżej do zakresu działania kuratora sądowego należy m.in. składanie wniosków o zmianę lub uchylenie środka wychowawczego, o którym mowa w art. 7 pkt. 5, lub którego wykonywanie kurator sądowy kontroluje. W przedmiotowej sprawie z wnioskiem takim o zmianę dotychczas orzeczonego wobec nieletniego O. K. (1) środka wychowawczego w postaci nadzoru kuratora na młodzieżowy ośrodek wychowawczy wystąpił kurator zawodowy sprawujący nadzór w sprawie tego nieletniego. Wniosek ten kurator uzasadnił okolicznościami powołanymi wyżej w ustaleniach faktycznych. Okoliczności wymienione w uzasadnieniu tego wniosku zostały przez kuratora zawodnego potwierdzone w toku prowadzonego postępowania dowodowego w tej sprawie dowodami, na które wskazano wyżej. Po analizie całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego - Sąd podziela stanowisko kuratora zawodowego co do konieczności zmiany dotychczasowego środka wychowawczego wobec nieletniego O. K. (1) . Zdaniem Sądu - wobec narastających przejawów demoralizacji nieletniego, stosowanie wobec niego środka wychowawczego w postaci nadzoru kuratora jest obecnie niewystarczające. Dobro nieletniego wymaga interwencji Sądu w postaci zmiany środka wychowawczego, natomiast w świetle wskazań wynikających z opinii biegłych sądowo psychiatryczno-psychologicznej wydanej co do nieletniego O. K. (1) - zasadnym jest umieszczenie tego nieletniego w młodzieżowym ośrodku wychowawczym. Przy wydaniu orzeczenia kończącego postępowanie w tej sprawie Sąd kierował się dobrem nieletniego O. K. (4) , ponieważ dotychczasowy środek wychowawczy nie był w stanie spowodować trwałej pozytywnej zmiany w zachowaniu nieletniego. Wobec tych wszystkich okoliczności Sąd postanowił: na zasadzie art. 7 pkt 10 Ustawy wspieraniu i resocjalizacji nieletnich z dnia 9 czerwca 2022r. zmienić środek wychowawczy w postaci nadzoru kuratora - zastosowany postanowieniem Sądu Rejonowego w Brodnicy z dnia 14 czerwca 2017r., sygn. akt III Nkd 77/16 - na środek wychowawczy w postaci umieszczenia nieletniego O. K. (1) ur. (...) w B. , s. K. i M. w młodzieżowym Ośrodku wychowawczym. O powyższym orzeczono w punkcie 1) postanowienia z uwagi na okoliczność szczegółowo omówione wyżej. Sąd rodzinny nie stosuje kar wobec nieletnich, lecz w pierwszej kolejności środki wychowawcze mające na celu uświadomienie młodemu człowiekowi niewłaściwość jego postępowania i w razie potrzeby zawrócenie go „z niewłaściwej drogi”. Ta sama zasada dotyczy sytuacji, w których zachodzi potrzeba zmiany dotychczas stosowanego wobec nieletniego środka wychowawczego. W punkcie 2) postanowienia rozstrzygnięto o kosztach sądowych, gdzie Sąd postanowił odstąpić od obciążania rodziców nieletniego kosztami sądowymi przejmując je na rzecz Skarbu Państwa. Na powyższe złożyła się ocena sytuacji majątkowej rodziny wynikająca z materiału dowodowego zgromadzonego w tej sprawie. Z uwagi na to, że dla nieletniego ustanowiono w toku postępowania w sprawie obrońcę z urzędu i koszty nieopłaconej obrony z urzędu nie zostały pokryte w całości ani w żadnej części - Sąd w pkt. 3) postanowienia zasądził od Skarbu Państwa Sądu Rejonowego w Brodnicy na rzecz Kancelarii Adwokackiej adw. S. B. kwotę 360 zł (trzysta sześćdziesiąt złotych) tytułem nieopłaconych kosztów obrony nieletniego O. K. (1) z urzędu. O powyższym orzeczono mając na uwadze przepis art. 13a Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie. Na oryginale właściwe podpisy Za zgodność Kierownik sekretariatu III Wydziału Rodzinnego i Nieletnich mgr K. J.