III KZ 70/15

Sąd Najwyższy2015-11-13
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
obrońca z urzęduuzasadnienie wyrokupostępowanie apelacyjneSąd Najwyższyzażalenieprawa skazanego

Sąd Najwyższy uchylił zarządzenie odmawiające przyjęcia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, uznając, że obrońca z urzędu ma prawo działać w imieniu skazanego również po uprawomocnieniu się orzeczenia.

Sąd Najwyższy rozpatrzył zażalenie obrońcy skazanego na zarządzenie odmawiające przyjęcia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku sądu II instancji. Obrońca został ustanowiony z urzędu, a skazany nie był obecny na ogłoszeniu wyroku. Sąd Okręgowy odmówił przyjęcia wniosku, powołując się na brak upoważnienia do działania po uprawomocnieniu się wyroku. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za zasadne, stwierdzając, że obrońca z urzędu ma prawo podejmować czynności procesowe w imieniu skazanego także po uprawomocnieniu się orzeczenia.

Przedmiotem postępowania przed Sądem Najwyższym było zażalenie obrońcy z urzędu, adwokata J. K., na zarządzenie Przewodniczącej Wydziału II Karnego Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 15 września 2015 r., które odmówiło przyjęcia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku z dnia 12 sierpnia 2015 r. Obrońca został ustanowiony dla skazanego Ł. B. z urzędu w postępowaniu odwoławczym. Skazany, pozbawiony wolności, nie był obecny na ogłoszeniu wyroku. Sąd Okręgowy, po sporządzeniu uzasadnienia z urzędu, zobowiązał obrońcę do złożenia upoważnienia do obrony w postępowaniu kasacyjnym, a wobec braku takiego upoważnienia, odmówił przyjęcia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, uznał je za zasadne. Podkreślił, że wyznaczenie obrońcy z urzędu uprawnia go do działania w całym postępowaniu, w tym po uprawomocnieniu się orzeczenia, o ile nie zawiera ono ograniczeń. Sąd Najwyższy stwierdził, że stanowisko sądu okręgowego, iż obrońca z urzędu przestaje reprezentować skazanego po uprawomocnieniu się wyroku, jest chybione. W konsekwencji, Sąd Najwyższy zmienił zaskarżone zarządzenie i przyjął wniosek obrońcy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, obrońca z urzędu ma prawo podejmować czynności procesowe w imieniu skazanego po uprawomocnieniu się orzeczenia, o ile nie zawiera ono ograniczeń.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że wyznaczenie obrońcy z urzędu uprawnia go do działania w całym postępowaniu, nie wyłączając czynności po uprawomocnieniu się orzeczenia. Prawomocne zakończenie postępowania nie pozbawia obrońcy z urzędu uprawnień do podejmowania dalszych czynności procesowych, w tym zmierzających do złożenia kasacji lub wniosku o uzasadnienie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana zarządzenia

Strona wygrywająca

skazany (Ł. B.)

Strony

NazwaTypRola
Ł. B.osoba_fizycznaskazany
adw. J. K.osoba_fizycznaobrońca z urzędu

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 437 § 1

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.p.k. art. 84 § 1

Kodeks postępowania karnego

Wyznaczenie obrońcy z urzędu uprawnia go do działania w całym postępowaniu, nie wyłączając czynności po uprawomocnieniu się orzeczenia, jeżeli nie zawiera ograniczeń.

k.p.k. art. 84 § 2

Kodeks postępowania karnego

Jeżeli oskarżony pozbawiony wolności miał w postępowaniu apelacyjnym wyznaczonego obrońcę z urzędu, to z chwilą wydania wyroku obrońca ten nie ma już obowiązku podejmowania dalszych czynności procesowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obrońca z urzędu ma prawo działać w imieniu skazanego po uprawomocnieniu się wyroku. Brak upoważnienia do postępowania kasacyjnego nie pozbawia obrońcy prawa do wnioskowania o uzasadnienie wyroku sądu II instancji.

Odrzucone argumenty

Obrońca z urzędu traci uprawnienia do działania po uprawomocnieniu się wyroku. Brak pełnomocnictwa do postępowania kasacyjnego uniemożliwia złożenie wniosku o uzasadnienie.

Godne uwagi sformułowania

obrońca z urzędu może wprawdzie działać w całym postępowaniu, nie wyłączając czynności po uprawomocnieniu się orzeczenia, jednak wówczas jest to wyłącznie jego uprawnienie, a nie obowiązek prawomocne zakończenie postępowania nie pozbawia obrońcy z urzędu uprawnień do podejmowania w imieniu skazanego dalszych czynności procesowych, w tym także zmierzających do złożenia kasacji.

Skład orzekający

Krzysztof Cesarz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustanowienie i zakres uprawnień obrońcy z urzędu w postępowaniu karnym, zwłaszcza po wydaniu wyroku przez sąd II instancji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o uzasadnienie wyroku przez obrońcę z urzędu, gdy skazany nie był obecny na ogłoszeniu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu praw skazanego i roli obrońcy z urzędu, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.

Obrońca z urzędu działa nawet po wyroku – Sąd Najwyższy wyjaśnia!

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III KZ 70/15
POSTANOWIENIE
Dnia 13 listopada 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Krzysztof Cesarz
w sprawie
Ł. B.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 13 listopada 2015 r.
zażalenia adw. J. K. (obrońcy skazanego)
na zarządzenie Przewodniczącej Wydziału II Karnego Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 15 września 2015 r., sygn. akt II Ka 328/15
odmawiające przyjęcia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku tego Sądu z dnia 12 sierpnia 2015 r.
na podstawie art. 437 § 1 k.p.k.
postanowił:
zmienić zaskarżone zarządzenie i przyjąć wniosek.
UZASADNIENIE
Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału II Karnego Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 6 lipca 2015 r. Adwokat J.K.  został ustanowiony obrońcą z urzędu dla oskarżonego Ł. B. w postępowaniu odwoławczym.
W dniu 12 sierpnia 2015 r. nastąpiło ogłoszenie wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach w sprawie o sygn. akt II Ka 328/15 dotyczącego Ł.B. Skazany, pozbawiony wolności, nie był obecny na ogłoszeniu tego wyroku, natomiast w rozprawie odwoławczej i ogłoszeniu wyroku uczestniczyła w jego imieniu adwokat J.K. z substytucji adwokata J.K.. Pomimo utrzymania w mocy zaskarżonego wyroku Sądu Rejonowego w Garwolinie z dnia 22 kwietnia 2015 r., sygn. akt II K 251/13 apelacja obrońcy oskarżonego nie została uznana za oczywiście bezzasadną i uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 12 sierpnia 2015 r., sygn. akt II Ka 328/15  zostało sporządzone z urzędu.
Wnioskiem złożonym do Sądu Okręgowego w Siedlcach w dniu 14 sierpnia 2015 r. adw. J. K. wystąpił o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia tego wyroku.
Zarządzeniem z dnia 18 sierpnia 2015 r. adw. J. K. został zobowiązany do złożenia upoważnienia do obrony w postępowaniu kasacyjnym w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przyjęcia wniosku.
Wobec niezastosowania się do tego zarządzenia,
Przewodnicząca Wydziału II Karnego Sądu Okręgowego w Siedlcach kolejnym zarządzeniem z dnia 15 września 2015 r. odmówiła skarżącemu się przyjęcia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku tego Sądu z dnia 12 sierpnia 2015 r.
Powyższe zarządzenie zostało w ustawowym terminie zaskarżone przez adwokata J. K., który wskazał, że wyrażone w nim stanowisko spowodowało, że oskarżony, któremu wyznaczono obrońcę z urzędu, został tej obrony pozbawiany po ogłoszeniu wyroku sądu II instancji. Zdaniem skarżącego, siedmiodniowy termin do wystąpienia z wnioskiem o uzasadnienie wyroku sądu odwoławczego stwarza skazanemu istotne trudności w podejmowaniu właściwych czynności procesowych, w szczególności gdy jest on nieobecny na ogłoszeniu wyroku z powodu pozbawienia wolności.
Skarżący się wniósł o zmianę zaskarżonego zarządzenia i przyjęcie wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie jest zasadne. Wyznaczenie obrońcy z urzędu uprawnia go do działania w całym postępowaniu, nie wyłączając czynności po uprawomocnieniu się orzeczenia, jeżeli nie zawiera ograniczeń (art. 84 § 1 k.p.k.). Wprawdzie, jeżeli oskarżony pozbawiony wolności miał w postępowaniu apelacyjnym wyznaczonego obrońcę z urzędu, to z chwilą wydania wyroku obrońca ten nie ma już obowiązku podejmowania dalszych czynności procesowych (art. 84 § 2 k.p.k.), jednak prawomocne zakończenie postępowania nie pozbawia obrońcy z urzędu uprawnień do podejmowania w imieniu skazanego dalszych czynności procesowych, w tym także zmierzających do złożenia kasacji.
Chybione jest zatem stanowisko wyrażone w zaskarżonym zarządzeniu, że z momentem uprawomocnienia się wyroku obrońca z urzędu przestaje być osobą uprawnioną do podejmowania dalszych czynności na rzecz skazanego, a wobec braku pełnomocnictwa udzielonego obrońcy, ten ostatni nie reprezentuje skazanego ani z urzędu, ani z wyboru. Wniosek taki w żadnej mierze nie płynie z przytoczonego w zarządzeniu postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 16 listopada 2011 r., III KZ 74/11 (Lex nr 1055036), gdzie przecież wskazano, że „o
brońca z urzędu może wprawdzie działać w całym postępowaniu,
nie wyłączając czynności po uprawomocnieniu się orzeczenia
, jednak wówczas jest to wyłącznie jego uprawnienie, a nie obowiązek (art. 84 § 1 k.p.k.)”.
Mając to wszystko na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI