III KZ 68/19

Sąd Najwyższy2020-01-23
SNKarnepostępowanie wykonawczeŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniapostępowanie karnepostępowanie wykonawczewarunkowe zwolnieniekara zastępczaSąd Najwyższyzażalenieoczywista bezzasadność

Podsumowanie

Sąd Najwyższy utrzymał w mocy postanowienie o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania, uznając go za oczywiście bezzasadny z powodu braku nowych faktów lub dowodów.

Skazany A.B. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem dotyczącym warunkowego zwolnienia z odbywania kary pozbawienia wolności. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku, uznając go za oczywiście bezzasadny, ponieważ skazany nie przedstawił nowych faktów lub dowodów wskazujących na wadliwość orzeczenia. Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, podkreślając, że wniosek nie spełniał wymogów prawnych do wznowienia postępowania, zwłaszcza w kontekście postępowania wykonawczego.

Skazany A.B. złożył wniosek o wznowienie postępowania, które zakończyło się prawomocnym postanowieniem Sądu Apelacyjnego w (...) utrzymującym w mocy postanowienie Sądu Okręgowego w B. Orzeczenia te dotyczyły warunkowego zwolnienia skazanego z odbywania kary pozbawienia wolności. Sąd pierwszej instancji umorzył postępowanie w tym przedmiocie, stwierdzając, że skazany odbywał zastępczą karę pozbawienia wolności, do której nie stosuje się instytucji warunkowego zwolnienia. Sąd Najwyższy, postanowieniem z dnia 11 października 2019 r., odmówił przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania, uznając go za oczywiście bezzasadny na podstawie art. 545 § 3 k.p.k. W uzasadnieniu wskazano, że sąd w postępowaniu o wznowienie nie dokonuje ponownej oceny dowodów, lecz bada jedynie, czy ujawniły się nowe fakty lub dowody wskazujące na prawdopodobieństwo wadliwości prawomocnego orzeczenia. Skazany wniósł zażalenie, które Sąd Najwyższy uznał za niezasadne. Sąd podkreślił, że skazany nie zakwestionował wadliwości postanowienia Sądu Najwyższego, a jedynie podnosił nieprawidłowości w procedowaniu sądów niższych instancji dotyczące wykonania kar. Sąd Najwyższy stwierdził, że wniosek o wznowienie postępowania był oczywiście bezzasadny, ponieważ nie ujawniły się przesłanki określone w art. 540 k.p.k., a w przypadku postępowania wykonawczego wznowienie jest możliwe tylko w ściśle określonych przypadkach (art. 540 § 1 pkt 1, § 2 i 3 k.p.k., art. 542 § 3 k.p.k.). Sąd utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o wznowienie postępowania wykonawczego, który nie zawiera nowych faktów lub dowodów wskazujących na wadliwość prawomocnego orzeczenia, jest oczywiście bezzasadny i nie podlega przyjęciu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że w postępowaniu o wznowienie nie dokonuje się ponownej oceny dowodów, a jedynie bada istnienie nowych faktów lub dowodów wskazujących na prawdopodobieństwo wadliwości orzeczenia. W przypadku postępowania wykonawczego, wznowienie jest możliwe tylko w ściśle określonych przypadkach, które nie wystąpiły w tej sprawie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w domyśle, jako że wniosek został odrzucony)

Strony

NazwaTypRola
A. B.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (8)

Główne

k.p.k. art. 545 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do odmowy przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania z powodu jego oczywistej bezzasadności.

Pomocnicze

k.p.k. art. 437 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 540 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Przesłanka wznowienia postępowania w postaci ujawnienia nowych faktów lub dowodów.

k.p.k. art. 427 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 540 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa wznowienia postępowania wykonawczego w przypadku popełnienia przestępstwa w związku z postępowaniem.

k.p.k. art. 540 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Podstawa wznowienia postępowania wykonawczego w przypadku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.

k.p.k. art. 540 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Podstawa wznowienia postępowania wykonawczego w przypadku orzeczenia organu międzynarodowego.

k.p.k. art. 542 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Podstawa wznowienia postępowania wykonawczego w przypadku ujawnienia uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o wznowienie postępowania nie zawiera nowych faktów lub dowodów wskazujących na wadliwość prawomocnego orzeczenia. W postępowaniu wykonawczym wznowienie jest możliwe tylko w ściśle określonych przypadkach, które nie wystąpiły. Skazany nie zakwestionował wadliwości postanowienia Sądu Najwyższego, a jedynie podnosił kwestie proceduralne dotyczące sądów niższych instancji.

Godne uwagi sformułowania

sąd nie dokonuje na nowo oceny zebranych w toku procesu dowodów i poprawności przyjętych w oparciu o nie ustaleń faktycznych jest uprawniony jedynie do zbadania, czy ujawniły się nowe fakty lub dowody wskazujące na znaczne prawdopodobieństwo wadliwości prawomocnego orzeczenia wniosek o wznowienie postępowania jest oczywiście bezzasadny w przedmiocie warunkowego zwolnienia, przy czym Sąd pierwszej instancji umorzył postępowanie w tym przedmiocie po ustaleniu, że skazany zakończył odbywanie zasadniczej kary pozbawienia wolności i jego pobyt w zakładzie karnym wynika z odbywania zastępczej kary pozbawienia wolności, do której nie ma zastosowania instytucja warunkowego zwolnienia

Skład orzekający

Zbigniew Puszkarski

przewodniczący-sprawozdawca

Eugeniusz Wildowicz

członek

Włodzimierz Wróbel

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wznowienia postępowania, w szczególności w kontekście postępowania wykonawczego i wymogu przedstawienia nowych faktów lub dowodów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku podstaw do wznowienia postępowania wykonawczego z powodu nieprzedstawienia nowych dowodów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy procedury wznowienia postępowania karnego, co jest tematem technicznym, ale ważnym dla zrozumienia gwarancji procesowych skazanych.

Sektor

karne

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
Sygn. akt III KZ 68/19
POSTANOWIENIE
Dnia 23 stycznia 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Zbigniew Puszkarski (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Eugeniusz Wildowicz
‎
SSN Włodzimierz Wróbel
w sprawie
A. B.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
‎
w dniu 23 stycznia 2020 r.,
‎
zażalenia skazanego
‎
na postanowienie Sądu Najwyższego
‎
z dnia 11 października 2019 r., sygn. akt III KO 93/19,
o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania wobec jego oczywistej bezzasadności
na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. w zw. z art. 545 § 3 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.
UZASADNIENIE
Skazany A.B. sporządził i złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 1 lipca 2019 r., sygn. akt II AKzw (…), utrzymującym w mocy postanowienie Sądu Okręgowego w B.  z dnia 30 maja 2019 r., sygn. akt V Kow (…). Wspomniane orzeczenia dotyczyły warunkowego zwolnienia skazanego z odbywania kary pozbawienia wolności, przy czym Sąd pierwszej instancji umorzył postępowanie w tym przedmiocie po ustaleniu, że skazany zakończył odbywanie zasadniczej kary pozbawienia wolności i jego pobyt w zakładzie karnym wynika z odbywania zastępczej kary pozbawienia wolności, do której nie ma zastosowania instytucja warunkowego zwolnienia. Po rozpoznaniu zażalenia skazanego, stanowisko to uznał za trafne Sąd odwoławczy.
Postanowieniem z dnia 11 października 2019 r., sygn. akt III KO 93/19, Sąd  Najwyższy na podstawie art. 545 § 3 k.p.k. odmówił przyjęcia wspomnianego wniosku o wznowienie postępowania, wobec jego oczywistej bezzasadności. W uzasadnieniu wskazał, że w sprawie o wznowienie postępowania sąd nie dokonuje na nowo oceny zebranych w toku procesu dowodów i poprawności przyjętych w oparciu o nie ustaleń faktycznych będących podstawą prawomocnego orzeczenia, czy też oceny zasadności orzeczenia sądu pierwszej instancji, tak jak to się czyni w ramach kontroli instancyjnej, ale jest uprawniony jedynie do zbadania, czy ujawniły się nowe fakty lub dowody wskazujące na znaczne prawdopodobieństwo wadliwości prawomocnego orzeczenia. Tymczasem w piśmie, które wpłynęło do Sądu Najwyższego skazany nie wymienił żadnej okoliczności, która dałaby się zakwalifikować jako „nowy fakt lub dowód” w rozumieniu art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k. lub wskazywała na istnienie innej podstawy do wznowienia postępowania sądowego na wniosek.
Zażalenie na to postanowienie wniósł skazany A. B.. Sporządził dwa pisma datowane 5 oraz 6 grudnia 2019 r., z których drugie określił jako „uzupełnienia zażalenia”. Treść tych pism jest mało zrozumiała, w każdym razie skarżący nie podnosi w czytelny sposób ewentualnej wadliwości orzeczenia wydanego przez Sąd Najwyższy, natomiast nawiązuje do zaistniałych, jego zdaniem, nieprawidłowości procedowania, głównie Sądu Okręgowego (Penitencjarnego) w B., mających polegać – jak się wydaje –  na błędnym ustaleniu, jakie kary wymierzone skazanemu faktycznie zostały wprowadzone, czy też powinny zostać wprowadzone do wykonania, w sytuacji, gdy skazany wystąpił o zmianę  kolejności wykonania kar. W konsekwencji skazany ubiegał się o udzielenie warunkowego zwolnienia z odbycia nie kary zastępczej, ale kary zasadniczej 10 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem w sprawie IV K (…) (z akt sprawy wynika, że chodzi o wyrok Sądu Rejonowego w B. z dnia 16 marca    2018 r.). Zastrzeżenia skarżącego budzi też fakt nieprzyznania mu obrońcy z urzędu w postępowaniu wykonawczym. W konkluzji wnosił o „wstrzymanie wykonania kary, uchylenie aresztu i cofnięcie do ponownego rozpatrzenia wniosku”.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Zażalenie nie jest zasadne i wskazuje na niezrozumienie przez skarżącego przepisów prawa, tak dotyczących wznowienia postępowania, jak też postępowania odwoławczego. Wcześniej nadmieniono, że chociaż skarżący zadeklarował wniesienie zażalenia na postanowienie Sądu Najwyższego odmawiające przyjęcia jego wniosku o wznowienie postępowania wykonawczego, to w istocie orzeczenia tego nie zakwestionował, w szczególności przez choćby ogólne wskazanie jego błędności czy niesprawiedliwości (jako podmiot niefachowy nie musiał formułować zarzutów – zob. art. 427 § 2 k.p.k.). Tak jak we wniosku o wznowienie postępowania poprzestał natomiast na eksponowaniu błędnych, jego zdaniem, ustaleń i decyzji wydanych w toku wykonywania orzeczeń przez Sąd Okręgowy w B. oraz Sąd Apelacyjny w (…). W takim razie można poprzestać na stwierdzeniu, że trafnie Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 11 października 2019 r., III KO 93/19, uznał w trybie art. 545 § 3 k.p.k., że złożony przez A. B.  wniosek o wznowienie postępowania jest oczywiście bezzasadny i odmówił jego przyjęcia. Autor wniosku, kwestionując decyzje wydane w jego sprawie przez sądy obu instancji, rzeczywiście nie przytoczył żadnych okoliczności, które w świetle prawa nakazują wznowienie postępowania. W zaskarżonym postanowieniu wskazano na brak przesłanki do podjęcia takiej decyzji określonej w art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k., wszakże podkreślić należy, że gdy chodzi o postępowanie wykonawcze,
wznowienie wchodzi w rachubę jedynie w przypadku wystąpienia przesłanek prawnych, o których mowa w art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k. (tj. kiedy w związku z postępowaniem dopuszczono się przestępstwa), art. 540 § 2 i 3 k.p.k. (tj. gdy dojdzie do wydania określonego orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny, względnie wydanie rozstrzygnięcia przez organ międzynarodowy) albo w art. 542 § 3 k.p.k. (tj. ujawnienia się uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k.) – zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 14 grudnia 2004 r., IV KO 35/04; z dnia 15 kwietnia 2010 r., III KO 33/10. Nie ulega wątpliwości, że w przedmiotowej sprawie przesłanki te nie wystąpiły oraz że skazany, o ile kwestię udzielenia mu warunkowego zwolnienia uważa za aktualną, może wystąpić z ponownym wnioskiem do właściwego sądu penitencjarnego, akcentując, że jest w trakcie odbywania kary pozbawienia wolności innej niż kara zastępcza.
Mając powyższe na uwadze,
Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę