III KZ 66/15

Sąd Najwyższy2015-11-13
SNKarnewykonanie karyŚrednianajwyższy
kara pozbawienia wolnościprzerwa w odbywaniu karyzażaleniesąd najwyższyniewłaściwość sądukodeks postępowania karnegosąd apelacyjnysąd okręgowy

Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość do rozpoznania zażalenia na zarządzenie sądu apelacyjnego o odmowie przyjęcia zażalenia, zwracając akta sprawy sądowi apelacyjnemu.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie J. Z. na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego Sądu Apelacyjnego w Gdańsku, które odmówiło przyjęcia zażalenia na postanowienie o pozostawieniu bez rozpoznania zażalenia na odmowę udzielenia przerwy w odbywaniu kary. Sąd Najwyższy stwierdził, że nie jest właściwy do rozpoznania tego typu środka zaskarżenia, ponieważ nie ma ku temu wyraźnego przepisu, a Sąd Najwyższy nie jest sądem odwoławczym w relacji do sądu powszechnego w takich przypadkach. Akta sprawy zostały zwrócone Sądowi Apelacyjnemu w Gdańsku.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie wniesione przez J. Z. na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 13 sierpnia 2015 r., które odmówiło przyjęcia zażalenia na postanowienie sądu apelacyjnego z dnia 14 lipca 2015 r. o pozostawieniu bez rozpoznania zażalenia na postanowienie o odmowie udzielenia przerwy w wykonaniu kary pozbawienia wolności. Sąd Najwyższy, opierając się na art. 27 k.p.k., stwierdził swoją niewłaściwość do rozpoznania przedmiotowego zażalenia. Podkreślono, że Sąd Najwyższy rozpoznaje kasacje oraz środki odwoławcze i inne sprawy w wypadkach określonych w ustawie, a rozpoznawanie innych środków zaskarżenia ma charakter wyjątkowy i wymaga wyraźnego przepisu kompetencyjnego. W tej sprawie brak było takiego przepisu, który uprawniałby Sąd Najwyższy do rozpoznania zażalenia na zarządzenie sądu odwoławczego w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania zażalenia na postanowienie o odmowie udzielenia przerwy w wykonaniu kary. Sąd Najwyższy zaznaczył, że nie jest sądem odwoławczym w relacji do sądu powszechnego, a wniesienie środka odwoławczego od orzeczenia sądu odwoławczego, wydanego na skutek odwołania (z wyjątkiem określonych przypadków), nie wywołuje skutków prawnych ani nie obliguje sądu do podjęcia czynności procesowych. W związku z tym, Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość i zwrócił akta sprawy Sądowi Apelacyjnemu w Gdańsku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, Sąd Najwyższy nie jest właściwy do rozpoznania takiego zażalenia, ponieważ brak jest szczególnego przepisu kompetencyjnego, a Sąd Najwyższy nie jest sądem odwoławczym w relacji do sądu powszechnego w takich przypadkach.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy rozpoznaje środki zaskarżenia inne niż kasacja tylko w przypadkach wyraźnie określonych w ustawie. Brak jest przepisu, który przyznawałby Sądowi Najwyższemu kognicję do rozpoznawania zażalenia na zarządzenie sądu odwoławczego o odmowie przyjęcia zażalenia na postanowienie o pozostawieniu bez rozpoznania zażalenia na odmowę udzielenia przerwy w odbywaniu kary. Wniesienie środka odwoławczego od orzeczenia sądu odwoławczego, wydanego na skutek odwołania, nie wywołuje skutków prawnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzenie niewłaściwości

Strony

NazwaTypRola
J. Z.osoba_fizycznaskazany
A.W-S.osoba_fizycznaobrońca skazanego

Przepisy (12)

Główne

k.p.k. art. 27

Kodeks postępowania karnego

Sąd Najwyższy rozpoznaje kasacje oraz środki odwoławcze i inne sprawy w wypadkach określonych w ustawie. Rozpoznawanie przez Sąd Najwyższy środków zaskarżenia, innych niż kasacja, ma charakter wyjątkowy i wymaga wyraźnego przepisu kompetencyjnego.

k.p.k. art. 35 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Określa zasady właściwości sądu.

Pomocnicze

k.p.k. art. 1 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.k.w. art. 1 § § 2

Kodeks karny wykonawczy

k.p.k. art. 429 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Przepis ten zawiera dyspozycję dotyczącą odmowy przyjęcia środka odwoławczego, adresowaną wyłącznie do organów Sądu pierwszej instancji.

k.p.k. art. 460

Kodeks postępowania karnego

Określa 7-dniowy termin na wniesienie zażalenia.

k.p.k. art. 530 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy trybu przedkasacyjnego.

k.p.k. art. 544 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy trybu wznowieniowego.

k.p.k. art. 547 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy trybu wznowieniowego.

k.p.k. art. 426 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Wymienia postanowienia sądu odwoławczego, od których nie przysługuje środek odwoławczy.

k.p.k. art. 93 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Określa uprawnienia przewodniczącego wydziału lub upoważnionego sędziego.

k.p.k. art. 429 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Określa prawo do zażalenia na zarządzenie odmawiające przyjęcia środka odwoławczego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Najwyższy nie jest sądem odwoławczym w relacji do sądu powszechnego w sprawach, które nie są objęte trybem przedkasacyjnym lub wznowieniowym. Brak jest szczególnego przepisu kompetencyjnego, który uprawniałby Sąd Najwyższy do rozpoznania zażalenia na zarządzenie sądu odwoławczego o odmowie przyjęcia zażalenia. Wniesienie środka odwoławczego od orzeczenia sądu odwoławczego, wydanego na skutek odwołania, nie wywołuje skutków prawnych.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy nie jest sądem odwoławczym w relacji do sądu powszechnego. Brak jest szczególnej regulacji, która wskazywałaby wprost na kognicję Sądu Najwyższego do rozpoznawania zażalenia na zarządzenie sądu odwoławczego. Wniesienie środka odwoławczego od orzeczenia sądu odwoławczego, wydanego na skutek odwołania (...) nie wywołuje żadnych skutków prawnych, a zwłaszcza nie obliguje sądu do podjęcia jakichkolwiek czynności procesowych.

Skład orzekający

Józef Szewczyk

ssn

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu kognicji Sądu Najwyższego w zakresie rozpoznawania środków odwoławczych od orzeczeń sądów niższych instancji, w szczególności w sprawach dotyczących wykonania kary."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie Sąd Najwyższy miał rozpoznać zażalenie na zarządzenie sądu apelacyjnego o odmowie przyjęcia zażalenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z właściwością Sądu Najwyższego, co jest istotne dla prawników procesowych, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Kiedy Sąd Najwyższy mówi 'nie': proceduralne pułapki w sprawach karnych.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III KZ 66/15
POSTANOWIENIE
Dnia 13 listopada 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Józef Szewczyk
w sprawie J. Z.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
‎
w dniu 13 listopada 2015 r.,
‎
zażalenia na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w Gdańsku
‎
z dnia 13 sierpnia 2015 r., sygn. akt II AKzw 1382/15,
odmawiające przyjęcia zażalenia,
postanowił
stwierdzić niewłaściwość Sądu Najwyższego do podjęcia decyzji w przedmiocie wniesionego zażalenia i akta sprawy zwrócić Sądowi Apelacyjnemu w Gdańsku.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 26 maja 2015 r., sygn. akt V Kow 470/15/pr, Sąd Okręgowy w Bydgoszczy odmówił J. Z. udzielenia przerwy w odbywaniu kary 15 lat pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z dnia 17 października 2012 r. w sprawie III K 122/11.
Na powyższe postanowienie zażalenie złożyła obrońca skazanego – adw. A.W-S.
Postanowieniem z dnia 22 czerwca 2015 r., sygn. akt II AKzw 1250/15, Sąd Apelacyjny w Gdańsku zaskarżone postanowienie utrzymał w mocy.
W dniu 24 czerwca 2015 r. do Sądu Apelacyjnego w Gdańsku wpłynęło zażalenie oskarżonego J. Z. na postanowienie Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z dnia 26 maja 2015 r., sygn. akt V Kow 470/15/pr, w przedmiocie odmowy udzielenia skazanemu przerwy w wykonaniu kary pozbawienia wolności.
Postanowieniem z dnia 14 lipca 2015 r., sygn. akt II AKzw 1382/15, Sąd Apelacyjny w Gdańsku zażalenie J.Z. pozostawił bez rozpoznania wobec zaistnienia negatywnej przesłanki procesowej z art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.
Na powyższe postanowienie zażalenie złożył skazany J. Z..
Zarządzeniem z dnia 13 sierpnia 2015 r., sygn. akt II Akzw 1382/15, Zastępca Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w Gdańsku na podstawie art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 1 § 2 k.k.w. odmówiła przyjęcia zażalenia skazanego J. Z. na postanowienia Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 14 lipca 2015 r. w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania zażalenia na postanowienie o odmowie udzielenia przerwy w wykonaniu kary pozbawienia wolności, wydane w sprawie o sygn. akt II AKzw 1382/15, wobec wniesienia go z przekroczeniem 7-dniowego terminu wskazanego w art. 460 k.p.k.
Powyższe zarządzenie zostało zaskarżone przez J. Z..
Zarządzeniem z dnia 17 września 2015 r. Zastępca Przewodniczącego II
Wydziału Karnego S
ądu Apelacyjnego w Gdańsku, akta sprawy przesłała Sądowi Najwyższemu do rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
W sprawie brak podstaw do rozpoznania przedmiotowego zażalenia przez Sąd Najwyższy.
Zgodnie z art. 27 k.p.k. Sąd Najwyższy rozpoznaje kasacje oraz środki odwoławcze i inne sprawy w wypadkach określonych w ustawie. Rozpoznawanie przez Sąd Najwyższy środków zaskarżenia, innych niż kasacja, ma zatem charakter wyjątkowy i wymaga wyraźnego przepisu kompetencyjnego. Brak jest szczególnej regulacji, która wskazywałaby wprost na kognicję Sądu Najwyższego do rozpoznawania zażalenia na zarządzenie sądu odwoławczego
w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania zażalenia na postanowienie o odmowie udzielenia przerwy w wykonaniu kary pozbawienia wolności
.
Podkreślenia wymaga, że Sąd Najwyższy nie jest
sądem odwoławczym w relacji do sądu powszechnego. Jeżeli bowiem decyzja sądu powszechnego nie została wydana w trybie tzw. przedkasacyjnym
(art. 530 § 3 k.p.k.)
lub wznowieniowym
(
art. 544 § 2
k.p.k.,
art. 547 § 3
k.p.k.)
, Sąd Najwyższy nie jest uprawniony do rozpoznania środka odwoławczego od niej wniesionego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 września 2011 r., II KZ 41/11, LEX nr 960539; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 października 2007 r., V KZ 66/07, OSNwSK 2007/1/2404).
Na
marginesie Sąd Najwyższy zauważa, że wniesienie środka odwoławczego od orzeczenia sądu odwoławczego, wydanego na skutek odwołania (z wyjątkiem orzeczeń wymienionych w art. 426 § 3 k.p.k.), nie wywołuje żadnych skutków prawnych, a zwłaszcza nie obliguje sądu do podjęcia jakichkolwiek czynności procesowych. Brak w szczególności podstawy prawnej do wydania zarządzenia o odmowie przyjęcia omawianego środka odwoławczego w trybie określonym w art. 429 § 1 k.p.k. przez prezesa Sądu odwoławczego (względnie przewodniczącego wydziału lub upoważnionego sędziego Sądu odwoławczego - art. 93 § 2 k.p.k.). Przytoczony przepis zawiera wyraźną dyspozycję w tym względzie, adresowaną wyłącznie do odpowiednich organów Sądu pierwszej instancji. Trudno zresztą nie dostrzec, że wydana - na podstawie art. 429 § 1 k.p.k. - odmowa przyjęcia środka odwoławczego od orzeczenia Sądu odwoławczego wydanego na skutek odwołania, automatycznie uruchamia dodatkowy, nieprzewidziany w ustawie, a zatem niedopuszczalny w procesie karnym tryb kontroli odwoławczej. Na zarządzenie odmawiające przyjęcia środka odwoławczego przysługuje bowiem zażalenie (art. 429 § 2 k.p.k.).
Należy zatem stwierdzić, że po wpłynięciu odwołania od orzeczenia Sądu odwoławczego wydanego na skutek odwołania - o ile orzeczenie to nie należy do postanowień wymienionych w art. 426 § 3 k.p.k. - wystarczające jest poprzestanie na wydaniu przez przewodniczącego wydziału Sądu odwoławczego stosownego zarządzenia o charakterze administracyjno-porządkowym (np. o załączeniu pisma do akt sprawy, zwróceniu nadawcy, przesłaniu innemu właściwemu organowi itp.) i poinformowaniu nadawcy o sposobie załatwienia pisma (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 kwietnia 2000 r.,
III KZ 30/00,
Prok.i Pr.-wkł. 2000/7-8/16).
Mając
powyższe
na uwadze należało na
podstawie
art. 27 k.p.k. w zw. z art. 35 § 1 k.p.k.
stwierdzić
niewłaściwość
Sądu Najwyższego do rozpoznania zażalenia J. Z. i
akta
sprawy
zwrócić
Sądowi
Apelacyjnemu w Gdańsku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI