II KO 69/20

Sąd Najwyższy2020-11-18
SNKarnewznowienie postępowaniaŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniakodeks postępowania karnegodowodywiarygodność zeznańprzesłanki wznowieniaSąd Najwyższyskazanypokrzywdzona

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania karnego z powodu jego oczywistej bezzasadności, uznając, że nowe okoliczności nie spełniają ustawowych przesłanek.

Skazany W.K. złożył wniosek o wznowienie postępowania karnego, powołując się na nowe okoliczności: rzekome przyznanie się pokrzywdzonej córki do składania fałszywych zeznań oraz jej problemy psychiczne. Sąd Najwyższy uznał wniosek za oczywiście bezzasadny, stwierdzając, że podnoszone kwestie nie mieszczą się w katalogu przesłanek wznowienia postępowania określonych w Kodeksie postępowania karnego.

Wniosek o wznowienie postępowania karnego został złożony przez skazanego W.K., który został prawomocnie skazany za przestępstwa z art. 197 § 3 pkt 3 k.k. i art. 200 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. na szkodę małoletniej córki. Jako podstawę wznowienia wskazał nowe okoliczności: rzekome przyznanie się pokrzywdzonej do składania fałszywych zeznań oraz informacje o jej problemach psychiatrycznych. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek na posiedzeniu, postanowił odmówić jego przyjęcia z powodu oczywistej bezzasadności, zgodnie z art. 545 § 3 k.p.k. Sąd uzasadnił, że podnoszone przez wnioskodawcę okoliczności nie spełniają przesłanek wznowienia określonych w art. 540 k.p.k. (tzw. propter nova), ponieważ dotyczą one wiarygodności osobowego źródła dowodowego, które było znane sądowi pierwszej instancji. Wskazano również, że kwestia popełnienia przestępstwa przez świadka (tzw. propter falsa) wymagałaby prawomocnego wyroku sądu karnego, czego wnioskodawca nie przedstawił. Sąd podkreślił, że przyznanie się skazanego do winy było istotnym dowodem, a apelacja dotyczyła jedynie wysokości kary.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, podnoszone okoliczności nie spełniają ustawowych przesłanek wznowienia postępowania, ponieważ dotyczą one oceny dowodów znanych sądowi orzekającemu lub nie zostały wykazane w sposób wymagany przez przepisy k.p.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że nowe fakty dotyczące wiarygodności zeznań świadka i jego stanu psychicznego, które były znane sądowi pierwszej instancji, nie stanowią podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 540 § 1 pkt 2 lit. a k.p.k. (tzw. propter nova). Argumentacja dotycząca potencjalnego przestępstwa świadka (tzw. propter falsa) wymagałaby prawomocnego wyroku sądu karnego, którego brak.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmówić przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (wobec oddalenia wniosku)

Strony

NazwaTypRola
W. K.osoba_fizycznaskazany
J. K.osoba_fizycznapokrzywdzona

Przepisy (11)

Główne

k.p.k. art. 545 § 3

Kodeks postępowania karnego

Umożliwia odmowę przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania z powodu jego oczywistej bezzasadności.

k.p.k. art. 540 § 1

Kodeks postępowania karnego

Określa przesłanki wznowienia postępowania, w tym ujawnienie się nowych faktów lub dowodów wskazujących na niewinność skazanego (lit. a) lub popełnienie przestępstwa przez świadka (lit. b).

k.k. art. 197 § 3

Kodeks karny

k.k. art. 200 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 12

Kodeks karny

Pomocnicze

k.p.k. art. 540a

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 540b

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 541 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 541 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 17 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 22

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Podnoszone przez wnioskodawcę okoliczności nie spełniają ustawowych przesłanek wznowienia postępowania (art. 540 k.p.k.). Nowe fakty dotyczą oceny dowodów znanych sądowi pierwszej instancji. Twierdzenie o przestępstwie świadka wymaga prawomocnego wyroku sądu karnego, którego brak.

Odrzucone argumenty

Ujawnienie się nowych okoliczności w postaci przyznania się pokrzywdzonej do składania fałszywych zeznań. Informacje o problemach psychiatrycznych pokrzywdzonej.

Godne uwagi sformułowania

wniosku o wznowienie postępowania jest bezzasadny w oczywistym stopniu podstawę propter nova podstawy wznowieniowej propter falsa oczywista bezzasadność wniosku o wznowienie ma miejsce także wtedy, gdy wniosek taki oparty zostanie na innych podstawach niż te, które określone zostały w przepisach rozdziału 56 Kodeksu postępowania karnego

Skład orzekający

Kazimierz Klugiewicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wznowienia postępowania karnego, w szczególności rozróżnienie między podstawami propter nova i propter falsa oraz wymogi dowodowe dla każdej z nich."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wznowienie postępowania karnego i jego oceny przez Sąd Najwyższy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczowe zasady dotyczące wznowienia postępowania karnego, co jest istotne dla praktyków prawa karnego, choć nie zawiera przełomowych wniosków.

Kiedy można wznowić postępowanie karne? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe przesłanki.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt II KO 69/20
POSTANOWIENIE
Dnia 18 listopada 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Kazimierz Klugiewicz
w sprawie
W. K.
skazanego z art. 197 § 3 pkt 3 k.k. i in.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 18 listopada 2020 r.,
wniosku skazanego o wznowienie postępowania,
zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…)
z dnia 12 września 2019 r., sygn. akt II AKa (…),
utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w S.
z dnia 18 kwietnia 2019 r., sygn. akt II K (…),
na podstawie art. 545 § 3 k.p.k.,
p o s t a n o w i ł :
odmówić przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania
‎
wobec jego oczywistej bezzasadności.
UZASADNIENIE
W. K. pismem z dnia 9 października 2020 r. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 12 września 2019 r., sygn. akt II AKa (…), utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w S. z dnia 18 kwietnia 2019 r., sygn. akt II K (…), na mocy którego skazano go za przestępstwo z art. 197 § 3 pkt 3 k.k. i art. 200 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k., popełnione na szkodę jego małoletniej córki – J. K. Swoją inicjatywę uzasadnił tym, że w sprawie ujawniły się nowe okoliczności tj. to, że J. K. przyznała się żonie skazanego, że składała w sprawie fałszywe zeznania. Ponadto pokrzywdzona leczyła się psychiatrycznie, a przeprowadzone badania wykazały występowanie u niej zaburzeń psychicznych i emocjonalnych.
Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.
Wniosek o wznowienie postępowania jest bezzasadny w oczywistym stopniu i z tego względu podlegał oddaleniu w trybie art. 545 § 3 k.p.k.
Jak wskazuje się w orzecznictwie, oczywista bezzasadność wniosku o wznowienie ma miejsce także wtedy, gdy wniosek taki oparty zostanie na innych podstawach niż te, które określone zostały w przepisach rozdziału 56 Kodeksu postępowania karnego lub też żadna ze wskazanych we wniosku okoliczności nie będzie się mieściła w katalogu przesłanek zawartych w art. 540 k.p.k., art. 540a k.p.k. lub art. 540b k.p.k. (
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 lipca 2019 r., V KO 36/19, LEX nr 2696944; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 lipca 2019 r., V KO 28/19, LEX nr 2696924
).
Taka sytuacja występuje w niniejszej sprawie, albowiem wskazywane przez wnioskodawcę okoliczności nie wpisują się w sugerowaną przez niego podstawę
propter nova
. Zgodnie bowiem z art. 540 § 1 pkt 2 lit. a k.p.k., postępowanie sądowe zakończone prawomocnym orzeczeniem wznawia się, jeżeli po wydaniu orzeczenia ujawnią się nowe fakty lub dowody wskazujące na to, że skazany nie popełnił czynu albo czyn jego nie stanowił przestępstwa lub nie podlegał karze. Tymczasem argumentacja wnioskodawcy dotyczy wiarygodności zeznań świadka – pokrzywdzonej J. K., a zatem osobowego źródła dowodowego, które było znane Sądowi orzekającemu. Sąd
meriti
na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2019 r. k. 398v-399) zaliczył w poczet materiału dowodowego protokół jej przesłuchania zalegający na k. 81-84, a także opinie: psychologiczną (k. 14-15) i sądowo-psychologiczną (k. 179-182), dotyczące pokrzywdzonej oraz dokumentację medyczną J. K. (k.216-232). Miał więc wiedzę na temat stanu psychicznego i intelektualnego pokrzywdzonej.
Akcentowanie przez wnioskodawcę faktu zwierzenia się pokrzywdzonej swojej matce do składania fałszywych zeznań może być rozpatrywane jedynie w kategoriach podstawy wznowieniowej
propter falsa
, jednakże ustalenie, że w związku z postępowaniem dopuszczono się przestępstwa, a istnieje uzasadniona podstawa do przyjęcia, że mogło to mieć wpływ na treść orzeczenia, wymaga stwierdzenie tego przestępstwa prawomocnym wyrokiem sądu karnego, chyba że orzeczenie takie nie może zapaść z powodu przyczyn wymienionych w art. 17 § 1 pkt 3-11k.p.k. lub w art. 22 k.p.k. W tym wypadku wniosek o wznowienie postępowania powinien wskazywać wyrok skazujący lub orzeczenie zapadłe w postępowaniu karnym, stwierdzające niemożność wydania wyroku skazującego (art. 541 § 1 i 2 k.p.k.). Z uwagi na to, że wnioskodawca nie wskazał żadnego orzeczenia, jego argumentacja również i w tym zakresie musi zostać uznana za oczywiście bezzasadną.
Na marginesie warto zauważyć, że W. K. we wniosku o wznowienie nie odniósł się do swojego konsekwentnego przyznawania się do popełnienia przypisanych mu przestępstw (zob. k. 351, 399), a jego wyjaśnienia – niezależnie od relacji procesowych pokrzywdzonej – stanowiły istotny dowód w sprawie. Apelacja natomiast od wyroku Sądu pierwszej instancji wniesiona przez obrońcę skazanego nie kwestionowała jego winy, a jedynie wysokość wymierzonej jemu kary.
Z tych też względów nie zachodziła konieczność wezwania wnioskodawcy do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez jego sporządzenie i podpisanie przez adwokata lub radcę prawnego oraz uiszczenie stosownej opłaty.
Mając na uwadze powyższe rozważania, nie stwierdzając okoliczności, które uzasadniałyby wszczęcie postępowania z urzędu, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.
Na niniejsze postanowienie przysługuje zażalenie
do Sądu Najwyższego w terminie 7 dni od daty doręczenia

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI