Orzeczenie · 2025-03-19

III KZ 6/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-03-19
SNKarneśrodki zapobiegawczeŚrednianajwyższy
tymczasowe aresztowanieśrodki zapobiegawczekodeks postępowania karnegopowrót do przestępstwasąd najwyższyzażaleniekara łącznazadośćuczynienie

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie obrońcy na postanowienie o zastosowaniu wobec oskarżonego S.F. środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania na okres 3 miesięcy. Postanowienie to zostało wydane po tym, jak Sąd Najwyższy wyrokiem z 19 lutego 2025 r. uchylił zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie oraz zmieniony nim wyrok Sądu Okręgowego w Kielcach i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania. Obrońca oskarżonego zarzucił obrazę przepisów k.p.k. dotyczących stosowania tymczasowego aresztowania, w szczególności art. 249 § 1 k.p.k., art. 258 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 251 § 3 k.p.k. (brak uzasadnienia wpływu na postępowanie) oraz art. 258 § 2 k.p.k. (nieuzasadnione przyjęcie przesłanki szczególnej). Sąd Najwyższy uznał zażalenie za niezasadne. Podkreślił, że funkcją środków zapobiegawczych jest zabezpieczenie prawidłowego toku procesu karnego. W ocenie Sądu Najwyższego, w aktualnym stanie sprawy zachodzi potrzeba stosowania wobec oskarżonego najsurowszego środka zapobiegawczego. Sprawstwo oskarżonego zostało uprawdopodobnione w stopniu wymaganym przez art. 249 § 1 k.p.k. treścią uchylonych wyroków, a samo skazanie nieprawomocnym wyrokiem wystarczająco uzasadnia tę przesłankę. Sąd Najwyższy wskazał również na istnienie szczególnej przesłanki stosowania tymczasowego aresztowania z art. 258 § 2 k.p.k., wynikającej z faktu zarzucenia oskarżonemu popełnienia zbrodni w warunkach powrotu do przestępstwa, zagrożonej surową karą. Sąd odwoławczy podkreślił, że przepis ten wprowadza szczególny rodzaj domniemania istnienia obawy utrudniania postępowania z uwagi na grożącą surową karę, co nie wymaga wykazywania konkretnych zachowań oskarżonego. Sąd Najwyższy stwierdził, że nie występowały okoliczności obligujące do odstąpienia od stosowania tymczasowego aresztowania na podstawie art. 259 k.p.k., w związku z czym zaskarżone postanowienie zostało utrzymane w mocy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących stosowania tymczasowego aresztowania, w szczególności przesłanki szczególnej z art. 258 § 2 k.p.k. oraz uprawdopodobnienia sprawstwa po uchyleniu wyroków.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej po uchyleniu wyroków i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania. Interpretacja art. 258 § 2 k.p.k. jest utrwalona, ale wymaga analizy całokształtu okoliczności.

Zagadnienia prawne (2)

Czy zasadne jest zastosowanie tymczasowego aresztowania wobec oskarżonego, gdy obrońca zarzuca brak uzasadnienia wpływu na postępowanie i nieprawidłowe zastosowanie przesłanki szczególnej z art. 258 § 2 k.p.k.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zasadne jest zastosowanie tymczasowego aresztowania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że sprawstwo oskarżonego jest uprawdopodobnione, a groźba surowej kary (art. 258 § 2 k.p.k.) stanowi wystarczającą przesłankę do zastosowania tymczasowego aresztowania, nie wymagając wykazywania konkretnych zachowań oskarżonego mogących destabilizować postępowanie.

Czy przepis art. 258 § 2 k.p.k. (tymczasowe aresztowanie z uwagi na grożącą surową karę) stanowi samodzielną podstawę do izolacji oskarżonego, czy wymaga dodatkowego uzasadnienia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Stanowi on szczególny rodzaj domniemania istnienia obawy utrudniania postępowania, które nie wymaga wykazywania konkretnych zachowań oskarżonego, jednakże należy wziąć pod uwagę całokształt okoliczności sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 258 § 2 k.p.k. wprowadza domniemanie obawy utrudniania postępowania w przypadku grożącej surowej kary, co zwalnia sąd z obowiązku szczegółowego wykazywania konkretnych zachowań oskarżonego, ale nie wyłącza konieczności analizy całokształtu okoliczności.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Utrzymanie w mocy
Strona wygrywająca
Skarżący (obrońca) przegrał zażalenie.

Strony

NazwaTypRola
S.F.osoba_fizycznaoskarżony
E.K.osoba_fizycznapokrzywdzona
M.C.osoba_fizycznapokrzywdzony

Przepisy (14)

Główne

k.p.k. art. 437 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 249 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 258 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.k. art. 156 § § 1 pkt 2 i § 3

Kodeks karny

k.k. art. 64 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 85 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 86 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 46 § § 1

Kodeks karny

kw. art. 119 § § 1

Kodeks wykroczeń

k.p.k. art. 538 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 251 § § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 263 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 259

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 249 § § 4

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Funkcją środków zapobiegawczych jest zabezpieczenie prawidłowego toku procesu karnego. • Sprawstwo oskarżonego jest uprawdopodobnione w stopniu wymaganym przez art. 249 § 1 k.p.k. treścią uchylonych wyroków. • Występuje szczególna przesłanka stosowania tymczasowego aresztowania z art. 258 § 2 k.p.k. z uwagi na grożącą surową karę. • Art. 258 § 2 k.p.k. wprowadza domniemanie obawy utrudniania postępowania, nie wymagając wykazywania konkretnych zachowań oskarżonego.

Odrzucone argumenty

Obraza art. 249 § 1 k.p.k., art. 258 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 251 § 3 k.p.k. poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że oskarżony mógłby wpływać na postępowanie. • Obraza art. 258 § 2 k.p.k. poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że przesłanka szczególna samodzielnie uzasadnia tymczasowe aresztowanie. • Obraza art. 263 § 2 k.p.k. poprzez brak wyjaśnienia zaistnienia szczególnych okoliczności uzasadniających przedłużenie aresztowania.

Godne uwagi sformułowania

funkcją środka zapobiegawczego jest zabezpieczenie prawidłowego toku całego procesu karnego • samo skazanie nieprawomocnym wyrokiem uzasadnia wystarczająco tę przesłankę i zwalnia od przedstawiania szczegółowej argumentacji uzasadniającej takie przekonanie • treść art. 258 § 2 k.p.k. wprowadza szczególny rodzaj domniemania istnienia obawy, że oskarżony, z uwagi na grożąca mu surową karę, będzie bezprawnie utrudniał postępowanie.

Skład orzekający

Małgorzata Bednarek

przewodniczący, sprawozdawca

Antoni Bojańczyk

członek

Adam Roch

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących stosowania tymczasowego aresztowania, w szczególności przesłanki szczególnej z art. 258 § 2 k.p.k. oraz uprawdopodobnienia sprawstwa po uchyleniu wyroków."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej po uchyleniu wyroków i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania. Interpretacja art. 258 § 2 k.p.k. jest utrwalona, ale wymaga analizy całokształtu okoliczności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania karnego – stosowania tymczasowego aresztowania. Choć sama decyzja jest rutynowa, uzasadnienie sądu dotyczące przesłanek stosowania aresztu jest istotne dla praktyków.

Tymczasowe aresztowanie po uchyleniu wyroku – kiedy jest uzasadnione?

Dane finansowe

zadośćuczynienie: 30 000 PLN

zadośćuczynienie: 1000 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst