Orzeczenie · 2026-02-25

III KZ 54/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-02-25
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
przywrócenie terminuobrońcaskazanyuzasadnienie wyrokuSąd Najwyższykodeks postępowania karnegoterminy procesowe

Sąd Okręgowy w Krakowie odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie pisemnego uzasadnienia wyroku skazanemu M.S. Sąd Okręgowy uznał, że przyczyną uchybienia terminowi był błąd pracownicy sekretariatu zatrudnionej przez obrońcę, co uznał za okoliczność zależną od obrońcy, a w konsekwencji od skazanego. Podkreślono profesjonalizm obrońcy i jego znajomość procedur. Obrońca skazanego wniósł zażalenie, zarzucając obrazę przepisów postępowania (art. 126 § 1 k.p.k.) poprzez błędne uznanie obrońcy za stronę postępowania i przypisanie mu odpowiedzialności za błąd pracownika, a także błędy w ustaleniach faktycznych. Argumentował, że obrońca nie jest stroną, a jego błąd nie powinien obciążać skazanego. Sąd Najwyższy uwzględnił zażalenie. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, uchybienie obrońcy jest traktowane jako przyczyna niezależna od strony (skazanego). Termin może być przywrócony wyłącznie skazanemu, a nie obrońcy. Błąd obrońcy, niezależnie od jego profesjonalizmu, nie może szkodzić skazanemu, który sam nie ponosi winy. Sąd Najwyższy podkreślił, że Sąd Okręgowy błędnie uznał obrońcę za stronę i niezasadnie przypisał skazanemu odpowiedzialność za błąd pracownicy sekretariatu obrońcy. W związku z tym Sąd Najwyższy zmienił zaskarżone postanowienie i przywrócił skazanemu termin do złożenia wniosku o doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie przywrócenia terminu w przypadku uchybienia obrońcy, podkreślenie roli skazanego jako strony postępowania.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy wyłącznie spraw karnych i procedury przywracania terminów.

Zagadnienia prawne (2)

Czy błąd pracownika sekretariatu obrońcy, polegający na niezłożeniu w terminie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, może stanowić podstawę do przywrócenia terminu do złożenia tego wniosku przez skazanego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, błąd pracownika sekretariatu obrońcy, który nie złożył w terminie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, stanowi przyczynę niezależną od skazanego i uzasadnia przywrócenie terminu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że obrońca nie jest stroną postępowania, a jego uchybienie, nawet wynikające z błędu zatrudnionego przez niego pracownika, nie może obciążać skazanego. Skazany nie ponosi winy za niedopełnienie obowiązków przez obrońcę, dlatego takie okoliczności należy traktować jako niezależne od niego przyczyny uzasadniające przywrócenie terminu.

Czy obrońca jest stroną postępowania karnego w rozumieniu przepisów o przywróceniu terminu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, obrońca nie jest stroną postępowania karnego; jest profesjonalnym pełnomocnikiem reprezentującym stronę (oskarżonego).

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że obrońca jedynie reprezentuje stronę (oskarżonego) i nie jest stroną postępowania w rozumieniu przepisów procesowych. W związku z tym, przyczyny niezależne od strony, które mogą uzasadniać przywrócenie terminu, odnoszą się do skazanego, a nie do obrońcy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Przywrócenie terminu
Strona wygrywająca
M.S.

Strony

NazwaTypRola
M.S.osoba_fizycznaskazany
obrońca M.S.inneobrońca

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 126 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Uchybienie obrońcy jest traktowane jako przyczyna niezależna od strony (skazanego), uzasadniająca przywrócenie terminu.

Pomocnicze

k.p.k. art. 458

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 438

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błąd obrońcy (lub jego pracownika) jest okolicznością niezależną od skazanego. • Obrońca nie jest stroną postępowania, a jego zaniedbania nie mogą obciążać skazanego. • Przywrócenie terminu może dotyczyć wyłącznie strony (skazanego), a nie jego pełnomocnika.

Odrzucone argumenty

Błąd pracownicy sekretariatu obrońcy jest okolicznością zależną od obrońcy, a przez to od skazanego. • Obrońca jest profesjonalistą znającym procedury i terminy.

Godne uwagi sformułowania

uchybienie obrońcy jest przyczyną niezależną od strony • nie ma prawnej możliwości, aby przywrócić termin obrońcy, a więc podmiotowi, który w sposób od siebie zależny nie dopełnił czynności w terminie, ale może to dotyczyć wyłącznie oskarżonego, którego ten obrońca reprezentuje • Błąd obrońcy, czy to w postaci zaniedbania czy też niewłaściwego wykonywania przez niego obowiązków, nie może zatem szkodzić oskarżonemu, gdy ten, jako właściwa strona postępowania, nie ponosi żadnej winy w niedopełnieniu obowiązków przez obrońcę.

Skład orzekający

Waldemar Płóciennik

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przywrócenia terminu w przypadku uchybienia obrońcy, podkreślenie roli skazanego jako strony postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw karnych i procedury przywracania terminów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest rozróżnienie między stroną postępowania a jej pełnomocnikiem, szczególnie w kontekście konsekwencji procesowych. Jest to praktyczny przykład ochrony praw oskarżonego przed błędami jego obrońcy.

Błąd prawnika nie musi kosztować klienta wolności. SN wyjaśnia, kto odpowiada za terminy.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst