IV KZ 5/22

SN
Sygn. akt IV KZ 5/22
POSTANOWIENIE
Dnia 1 marca 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Dariusz Kala
w sprawie G. K. M.
podejrzanej o czyny z art. 190a § 1 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 1 marca 2022 r., z urzędu, kwestii właściwości
w związku z zażaleniem podejrzanej na zarządzenie sędziego Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 25 stycznia 2022 r., sygn. akt II AKo (…)
o odmowie przyjęcia osobistego wniosku podejrzanej o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w G.  z dnia 3 marca 2021 r., sygn. akt VI Kz (…), utrzymującym w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w Z.  z dnia 17 czerwca 2020 r., sygn. akt II K (…)
na podstawie art. 35 § 1 k.p.k.
postanowił
stwierdzić swoją niewłaściwość i przekazać zażalenie do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w (…).
UZASADNIENIE
Zaskarżonym zarządzeniem z dnia 25 stycznia 2022 r., sygn. akt II AKo (…), sędzia Sądu Apelacyjnego w (…), na podstawie art. 530 § 2 k.p.k. i art. 120 §  2 k.p.k. w zw. z art. 545 § 1 k.p.k.,
odmówił przyjęcia osobistego wniosku podejrzanej o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w G. z dnia 3 marca 2021 r., sygn. akt VI Kz (…), utrzymującym w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w Z.  z dnia 17 czerwca 2020 r., sygn. akt  II K (…), z uwagi na nieuzupełnienie w terminie braku formalnego przedmiotowego wniosku poprzez sporządzenie i podpisanie tego pisma przez obrońcę z wyboru (k. 63).
Od powyższego zarządzenia podejrzana wywiodła zażalenie, które wniosła do Sądu Najwyższego, za pośrednictwem Sądu Apelacyjnego w (…). Zażalenie to zostało przyjęte i przekazane do Sądu Najwyższego na mocy zarządzenia zastępcy Przewodniczącego Wydziału II Karnego Sądu Apelacyjnego w (…)z dnia 8 lutego 2022 r. (k. 68 – 70).
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 35 § 1 k.p.k. sąd bada z urzędu swoją właściwość, a w razie stwierdzenia niewłaściwości przekazuje sprawę właściwemu sądowi lub innemu organowi.  Po przeprowadzaniu w tej materii stosownej analizy Sąd Najwyższy doszedł do przekonania, że nie jest właściwy do rozpoznania ww. zażalenia. W pełnym zakresie podzielił  tutaj pogląd wyrażony przez Sąd Najwyższy w postanowieniach: z dnia 16 listopada 2021 r., sygn. akt III KZ 46/21, z dnia 24 listopada 2021 r., sygn. akt V KZ 51/21, z dnia 22 grudnia 2021 r., sygn. akt II KZ 53/21.
W judykatach tych trafnie przyjęto, że Sąd Najwyższy nie jest właściwy do rozpoznania zażalenia na zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania, zakończonego prawomocnym orzeczeniem sądu okręgowego, wydane przez prezesa (przewodniczącego wydziału/upoważnionego sędziego) sądu apelacyjnego w trybie art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 545 § 1 k.p.k. Uzasadniając to stanowisko wskazano
(zob. zwłaszcza uzasadnienie postanowienia z dnia 16 listopada 2021 r., sygn. akt III KZ 46/21),
że  skoro sąd apelacyjny jest właściwy do rozpoznania zażalenia na postanowienie tego sądu o odmowie przyjęcia wniosku skazanego o wznowienie postępowania z powodu jego oczywistej bezzasadności (art. 545 § 3 k.p.k.), to tym bardziej w zakresie jego kognicji winno mieścić się rozpoznanie zażalenia na zarządzenie prezesa (przewodniczącego wydziału/upoważnionego sędziego) sądu apelacyjnego, wydane w trybie art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 545 § 1 k.p.k.
W postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 16 listopada 2021 r., sygn. akt III KZ 46/21, zasadnie podniesiono również, że wskazanej wyżej wykładni nie sprzeciwia się wynikający z art. 545 § 1 k.p.k. nakaz odpowiedniego stosowania w postępowaniu wznowieniowym przepisu art. 530 § 2 k.p.k. W ostatnio powołanej regulacji Sąd Najwyższy jest wymieniony jako sąd kasacyjny, do którego wyłącznej właściwości należy m.in. kwestia ostatecznego rozstrzygania o dopuszczalności kasacji. Zasadność przyjęcia przez prawodawcę takiego rozwiązania nie może przy tym wywoływać wątpliwości. Oczywiste jest bowiem, że nie można byłoby zaakceptować sytuacji, w której to sąd odwoławczy, od którego orzeczenia przysługuje ww. środek zaskarżenia, mógłby własną decyzją ostatecznie „blokować” możliwość przedstawienia tego środka do rozpoznania Sądowi Najwyższemu.
W wypadku wznowienia postępowania stan rzeczy przedstawia się jednak diametralnie odmiennie. Sądami „wznowieniowymi” są wszak zarówno sądy okręgowe, jak i sądy apelacyjne oraz Sąd Najwyższy (art. 544 § 1 i 2 k.p.k.), a wniosek o wznowienie postepowania składa się  nie do sądu, którego orzeczenia wniosek dotyczy, ale do sądu wyższego rzędu (za wyjątkiem sytuacji, gdy wniosek o wznowienie postępowania dotyczy postępowania zakończonego orzeczeniem Sądu Najwyższego). Oznacza to, że w postępowaniu wznowieniowym, z uwagi na jego specyfikę, obawa wspomnianego wyżej „blokowania” nie zachodzi. Tym samym nie istnieją, analogiczne jak w postępowaniu kasacyjnym, racje,  by ostateczną decyzję w przedmiocie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem sądu okręgowego zastrzegać do kompetencji Sądu Najwyższego.
W tym stanie rzeczy, Sąd Najwyższy uznał, że właściwym do rozpoznania zażalenia na zarządzenie prezesa (przewodniczącego wydziału, upoważnionego sędziego) sądu apelacyjnego odmawiające przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania
zakończonego prawomocnym orzeczeniem sądu okręgowego
jest sąd apelacyjny, a nie Sąd Najwyższy i stwierdzając swą niewłaściwość, przekazał zażalenie do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w (…).
Kierując się powyższą argumentacją, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia.