III KZ 51/20

Sąd Najwyższy2020-09-01
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
kasacjauzasadnienie wyrokuterminwyłączenie sędziegoSąd Najwyższypostępowanie odwoławczekodeks postępowania karnego

Sąd Najwyższy uchylił zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z powodu naruszenia przepisów o wyłączeniu sędziego, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.

Skazany złożył zażalenie na zarządzenie sądu okręgowego odmawiające przyjęcia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, argumentując niemożnością osobistego stawiennictwa z powodu stanu zdrowia i pandemii. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone zarządzenie, stwierdzając bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 40 § 3 k.p.k., polegającą na tym, że sędzia wydający zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku o uzasadnienie brał udział w wydaniu zaskarżonego wyroku.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie skazanego na zarządzenie sędziego Sądu Okręgowego w W., które odmówiło przyjęcia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z powodu niedotrzymania terminu. Skazany podnosił, że niemożność osobistego złożenia wniosku wynikała ze stanu zdrowia, braku obrońcy z urzędu na rozprawie oraz ryzyka zakażenia koronawirusem. Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 437 § 2 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k., 439 § 1 pkt 1 k.p.k. i art. 40 § 3 k.p.k., uchylił zaskarżone zarządzenie. Uzasadniono to stwierdzeniem uchybienia z katalogu bezwzględnych powodów odwoławczych, zgodnie z którym sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego wnioskiem o wznowienie lub zaskarżonego w trybie kasacji, nie może orzekać co do tego wniosku lub kasacji. W niniejszej sprawie zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku zostało wydane przez sędziego, który orzekał również w składzie sądu odwoławczego. Okoliczność ta stanowiła uchybienie z art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k., co skutkowało koniecznością uchylenia zarządzenia i przekazania sprawy Prezesowi Sądu Okręgowego w W. do ponownego rozpoznania wniosku o sporządzenie i doręczenie wyroku sądu odwoławczego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, wydane przez sędziego orzekającego w składzie sądu odwoławczego, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, które ma być zaskarżone kasacją, pozostaje w ścisłym związku z kasacją i blokuje dostęp do tego środka zaskarżenia. Wydanie takiego zarządzenia przez sędziego, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego wnioskiem, narusza art. 40 § 3 k.p.k., co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie zarządzenia i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

skazany

Strony

NazwaTypRola
S. D.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (4)

Główne

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

pkt 1 - stwierdzenie uchybienia z art. 40 § 3 k.p.k. stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą.

k.p.k. art. 40 § 3

Kodeks postępowania karnego

Sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego wnioskiem o wznowienie lub zaskarżonego w trybie kasacji, nie może orzekać co do tego wniosku lub tej kasacji. Pojęcie 'co do kasacji' obejmuje również rozstrzygnięcia blokujące dostęp do kasacji, w tym zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku o sporządzenie uzasadnienia.

Pomocnicze

k.p.k. art. 437 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 518

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku zostało wydane przez sędziego, który brał udział w wydaniu zaskarżonego wyroku, co stanowi naruszenie art. 40 § 3 k.p.k. i jest bezwzględną przyczyną odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k.

Godne uwagi sformułowania

zarządzenie podlegało uchyleniu niezależnie od treści zażalenia, albowiem w sprawie zaistniało uchybienie z katalogu bezwzględnych powodów odwoławczych pojęcie „co do kasacji" odnosi się nie tylko do orzekania w przedmiocie merytorycznej zasadności kasacji czy orzeczeń decydujących o jej dopuszczalności, ale też rozstrzygnięć pozostających z nimi w ścisłym związku, które „blokują” dostęp do tego nadzwyczajnego środka zaskarżenia

Skład orzekający

Jarosław Matras

SSN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 40 § 3 k.p.k. w kontekście zarządzeń blokujących dostęp do kasacji, w tym zarządzeń o odmowie przyjęcia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia przepisów o wyłączeniu sędziego w postępowaniu karnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne jest przestrzeganie przepisów proceduralnych, nawet w pozornie rutynowych kwestiach jak sporządzenie uzasadnienia, a także jak Sąd Najwyższy dba o dostęp do środków zaskarżenia.

Sędzia nie może orzekać w sprawie, w której sam brał udział – Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady wyłączenia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt III KZ 51/20
POSTANOWIENIE
Dnia 1 września 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jarosław Matras
w sprawie
S.  D.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 1 września 2020 r.
zażalenia skazanego
na zarządzenie upoważnionego sędziego Sądu Okręgowego w W.
z dnia 8 kwietnia 2020 r., sygn. akt II 1 Ka (…)
o odmowie przyjęcia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku
Sądu Okręgowego w W.
z dnia 10 marca 2020 r., sygn. akt II 1 Ka (…)
na podstawie art. 437 § 2 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k., 439 § 1 pkt 1 k.p.k. i art. 40 § 3 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
zaskarżone zarządzenie uchylić, a sprawę w kwestii oceny terminowości złożonego wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego, przekazać do ponownego rozpoznania Prezesowi Sądu
Okręgowego w W..
UZASADNIENIE
Zarządzeniem sędziego Sądu Okręgowego w  W. z dnia 8 kwietnia 2020 r., w sprawie o sygn. akt II 1 Ka (…) r. odmówiono przyjęcia wniosku skazanego z dnia 18 marca 2020 r. o doręczenie mu wyroku tego sądu z dnia 10 marca 2020 r. wraz z uzasadnieniem. Odmowę uzasadniono niedotrzymaniem terminu 7 dni, biegnącego od ogłoszenia wyroku sądu odwoławczego.
Na powyższe zarządzenie zażalenie wniósł skazany, wskazując na wynikający ze stanu zdrowia brak możliwości osobistego uczestniczenia w rozprawie odwoławczej, na której ogłoszono wyrok oraz nieobecność na tym terminie obrońcy wyznaczonego z urzędu. Skazany zwrócił też uwagę na niemożność osobistego złożenia środka inicjującego postępowanie kasacyjne, wynikającą z istnienia wysokiego ryzyka zakażenia się „koronawirusem” i związaną z tym konieczność korzystania z pomocy osoby trzeciej, „nieświadomej” rangi składanego pisma.
Wskazując, że powody te były od niego niezależne, skazany wniósł o przesłanie mu ww. odpisu orzeczenia.
Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.
Zaskarżone zarządzenie podlegało uchyleniu niezależnie od treści zażalenia, albowiem w sprawie zaistniało uchybienie z katalogu bezwzględnych powodów odwoławczych ujęte w treści art. art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 40 § 3 k.p.k. Stwierdzenie tego uchybienia skutkuje uchyleniem zaskarżonego zarządzenia bez badania jego merytorycznej zasadności.
Z treści art. 40 § 3 k.p.k. wynika, że sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego wnioskiem o wznowienie lub zaskarżonego w trybie kasacji, nie może orzekać, co do tego wniosku lub tej kasacji. W orzecznictwie Sądu Najwyższego dominuje pogląd, że zawarte w art. 40 § 3 k.p.k. pojęcie
„co do kasacji"
odnosi się nie tylko do orzekania w przedmiocie merytorycznej zasadności kasacji czy orzeczeń decydujących o jej dopuszczalności, ale też rozstrzygnięć pozostających z nimi w ścisłym związku, które „blokują” dostęp do tego nadzwyczajnego środka zaskarżenia. W katalogu tych rozstrzygnięć mieści się więc także zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku, który ma być zaskarżony kasacją (por. np. postanowienia SN: z dnia 30 marca 2017 r., V KZ 7/17; z dnia 30 marca 2017 r., V KZ 9/17;
z dnia 28 listopada 2018 r. V KZ 51/18). Tymczasem w tej sprawie zaskarżone zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego zostało wydane przez sędziego J.G., orzekającą także w składzie sądu odwoławczego.
Okoliczność ta, stanowiąc uchybienie z  art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k., determinowała konieczność uchylenia zaskarżonego zarządzenia i przekazania sprawy Prezesowi Sądu Okręgowego w W. w celu rozpoznania złożonego wniosku o sporządzenie i doręczenie wyroku sądu odwoławczego.  Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI