Orzeczenie · 2026-02-25

III KZ 5/26

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-02-25
SNKarneśrodki zapobiegawczeŚrednianajwyższy
aresztśrodki zapobiegawczekasacjadomniemanie niewinnościproporcjonalnośćkara pozbawienia wolnościSąd Najwyższypostępowanie karne

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie obrońcy oskarżonego M.R. na postanowienie o zastosowaniu środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania. Sąd Najwyższy, uchylając wyrok Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, zastosował wobec oskarżonego tymczasowe aresztowanie na okres 3 miesięcy, wskazując na wysokie prawdopodobieństwo sprawstwa oraz grożącą surową karę pozbawienia wolności (5 lat i 6 miesięcy). Obrońca zaskarżył to postanowienie, zarzucając naruszenie zasady proporcjonalności i zbyt długi czas trwania izolacji, który zbliżał się do połowy wymiaru orzeczonej kary. Sąd Najwyższy uznał jednak, że dalsze stosowanie tymczasowego aresztowania jest niezbędne dla zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania, podkreślając, że uchylenie wyroku z powodów procesowych nie niweczy ustaleń co do dużego prawdopodobieństwa popełnienia przestępstwa. Sąd wskazał, że perspektywa odbycia wieloletniej kary może potęgować motywację do utrudniania postępowania. Utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie, uznając je za zasadne.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Uzasadnienie stosowania tymczasowego aresztowania po uchyleniu wyroku, zasada proporcjonalności w kontekście długotrwałej izolacji i grożącej kary.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji uchylenia wyroku z powodów procesowych i oceny potrzeby dalszego stosowania tymczasowego aresztowania.

Zagadnienia prawne (2)

Czy dalsze stosowanie tymczasowego aresztowania jest uzasadnione po uchyleniu prawomocnego wyroku, w sytuacji gdy oskarżony odbył już znaczną część orzeczonej kary?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, dalsze stosowanie tymczasowego aresztowania jest uzasadnione, jeśli istnieje wysokie prawdopodobieństwo sprawstwa i grozi surowa kara, a środek ten jest niezbędny dla zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że uchylenie wyroku z powodów procesowych nie niweczy ustaleń co do dużego prawdopodobieństwa popełnienia przestępstwa. Grożąca surowa kara (5 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności) stwarza obiektywną obawę utrudniania postępowania, a okres 32 miesięcy izolacji nie jest nadmierny w kontekście tej kary.

Czy stosowanie tymczasowego aresztowania po uchyleniu wyroku narusza zasadę proporcjonalności i domniemanie niewinności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli środek ten jest niezbędny dla zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania i nie stanowi antycypacji kary.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że zastosowanie tymczasowego aresztowania na obecnym etapie jest niezbędne dla zapewnienia sprawności procesu i nie narusza domniemania niewinności, gdyż służy zabezpieczeniu prawidłowego toku postępowania, a nie stanowi antycypacji kary.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie
Strona wygrywająca
Prokuratura

Strony

NazwaTypRola
M. R.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (8)

Główne

k.p.k. art. 249 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 258 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.k. art. 13 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks karny

k.p.k. art. 538 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 257 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 258 § § 4

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 259 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wysokie prawdopodobieństwo sprawstwa M.R. • Grożąca surowa kara pozbawienia wolności (5 lat i 6 miesięcy) • Niezbędność tymczasowego aresztowania dla zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania • Okres 32 miesięcy izolacji nie jest nadmierny w kontekście grożącej kary • Brak okoliczności nakazujących odstąpienie od stosowania tymczasowego aresztowania

Odrzucone argumenty

Naruszenie zasady proporcjonalności poprzez zbyt długi czas trwania izolacji (ok. 50% orzeczonej kary) • Przekroczenie 'rozsądnego terminu' aresztowania (art. 5 ust. 3 EKPC) • Naruszenie domniemania niewinności (art. 42 ust. 3 Konstytucji RP) • Wystarczalność wolnościowych środków zapobiegawczych

Godne uwagi sformułowania

uchylił zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie [...] i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania. • sprawstwo M. R. [...] zostało uprawdopodobnione w stopniu wysokim • aktualna pozostaje szczególna podstawa stosowania tymczasowego aresztowania, o której mowa w art. 258 § 2 k.p.k., wynikająca wprost z faktu, iż oskarżonemu w wyroku Sądu Okręgowego w Rzeszowie [...] wymierzono karę łączną 5 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności. • orzeczona uprzednio surowa kara, mimo uchylenia wyroku, rodzi obiektywnie uzasadnioną obawę, że oskarżony może podejmować bezprawne działania zmierzające do uniknięcia odpowiedzialności karnej • rzeczywista długość pozbawienia wolności oskarżonego wynosi już 32 miesiące, co w stosunku do prognozowanej ewentualnej kary pozbawienia wolności narusza zasadę proporcjonalności • okres 32 miesięcy pozbawienia wolności, choć niewątpliwie znaczny, nie może być uznany za nadmierny w kontekście wymiaru orzeczonej nieprawomocnie kary 5 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności. • właśnie perspektywa konieczności odbycia pozostałej części wieloletniej kary w warunkach jednostki penitencjarnej, w sytuacji gdy wyrok skazujący przestał być prawomocny, może potęgować u oskarżonego motywację do utrudniania postępowania w celu uniknięcia ponownego osadzenia.

Skład orzekający

Kazimierz Klugiewicz

przewodniczący

Paweł Wiliński

członek

Włodzimierz Wróbel

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania tymczasowego aresztowania po uchyleniu wyroku, zasada proporcjonalności w kontekście długotrwałej izolacji i grożącej kary."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchylenia wyroku z powodów procesowych i oceny potrzeby dalszego stosowania tymczasowego aresztowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania karnego – stosowania tymczasowego aresztowania po uchyleniu wyroku, co jest istotne dla praktyków prawa. Pokazuje balans między prawami oskarżonego a potrzebą zabezpieczenia postępowania.

Areszt po uchyleniu wyroku? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice tymczasowego aresztowania.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst