III KZ 49/21

Sąd Najwyższy2021-12-16
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
kasacjapostępowanie okołokasacyjneSąd NajwyższySąd Okręgowyobrońca z urzędupouczeniezarządzeniezażalenie

Sąd Najwyższy uchylił zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji, uznając je za przedwczesne z powodu braku prawidłowego pouczenia podejrzanego o konsekwencjach niedopełnienia formalności.

Podejrzany P. G. wniósł osobistą kasację od postanowienia Sądu Okręgowego. Po wyznaczeniu obrońcy z urzędu, który nie znalazł podstaw do wniesienia kasacji, sąd okręgowy odmówił przyjęcia kasacji podejrzanego, uznając ją za nieuzupełnioną. Sąd Najwyższy uchylił to zarządzenie, stwierdzając, że podejrzany nie został prawidłowo pouczony o konsekwencjach braku ustanowienia obrońcy z wyboru w wyznaczonym terminie, co czyniło zarządzenie przedwczesnym.

Sprawa dotyczy zażalenia podejrzanego P. G. na zarządzenie Sądu Okręgowego w G. odmawiające przyjęcia jego osobistej kasacji. Podejrzany wniósł kasację, a następnie wniósł o ustanowienie adwokata z urzędu. Sąd Okręgowy wyznaczył obrońcę z urzędu, który po analizie akt stwierdził brak podstaw do wniesienia kasacji. Następnie podejrzany został poinformowany o tej opinii i pouczony, że jeśli podtrzymuje wolę wniesienia kasacji, winien ustanowić obrońcę z wyboru w terminie 30 dni. Sąd Okręgowy odmówił przyjęcia osobistej kasacji, uznając, że podejrzany nie uzupełnił braków formalnych. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone zarządzenie, uznając je za przedwczesne, ponieważ z treści zarządzenia i pisma do podejrzanego nie wynikało, by został on prawidłowo pouczony o konsekwencjach niedopełnienia formalności. Sąd Najwyższy przekazał sprawę do Sądu Okręgowego w celu przeprowadzenia dalszych czynności, w tym ponownego wezwania do uzupełnienia braków z właściwymi pouczeniami. Jednocześnie Sąd Najwyższy przypomniał, że niezgodność stanowiska obrońcy z urzędu z oczekiwaniami strony nie jest podstawą do wyznaczenia kolejnego obrońcy z urzędu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zarządzenie jest przedwczesne, jeśli strona nie została prawidłowo pouczona o konsekwencjach niedopełnienia formalności.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji było przedwczesne, ponieważ z dokumentacji nie wynikało, aby podejrzany został prawidłowo pouczony o konsekwencjach niezastosowania się do zarządzenia sądu okręgowego dotyczącego ustanowienia obrońcy z wyboru.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie zarządzenia i przekazanie sprawy do dalszych czynności

Strona wygrywająca

P. G.

Strony

NazwaTypRola
P. G.osoba_fizycznapodejrzany

Przepisy (2)

Główne

k.p.k. art. 530 § 3

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.p.k. art. 526 § 2

Kodeks postępowania karnego

Określa termin na sporządzenie i podpisanie kasacji przez obrońcę z wyboru.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak prawidłowego pouczenia podejrzanego o konsekwencjach niedopełnienia formalności w zakresie ustanowienia obrońcy z wyboru.

Odrzucone argumenty

Argumentacja sądu okręgowego, że podejrzany został prawidłowo pouczony o konsekwencjach niedochowania terminu.

Godne uwagi sformułowania

zarządzenie jest przedwczesne nie pouczono o konsekwencjach uchybienia ww. terminowi niezgodność stanowiska przedstawionego przez wyznaczonego obrońcę z urzędu z oczekiwaniami bądź poglądami strony nie może być podstawą wyznaczenia jej kolejnego obrońcy z urzędu

Skład orzekający

Dariusz Kala

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty postępowania kasacyjnego, w szczególności wymogi dotyczące pouczeń stron i roli obrońcy z urzędu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z brakiem prawidłowego pouczenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne zasady proceduralne dotyczące pouczeń w postępowaniu karnym i roli obrońcy z urzędu, co jest istotne dla praktyków.

Brak pouczenia kosztował uchylenie zarządzenia o odmowie przyjęcia kasacji.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt III KZ 49/21
POSTANOWIENIE
Dnia 16 grudnia 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Dariusz Kala
w sprawie
P. G.
‎
podejrzanego o czyn z art. 190a § 1 k.k. i in.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 16 grudnia 2021 r.
‎
zażalenia podejrzanego na zarządzenie upoważnionego sędziego Wydziału V Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w G.
z dnia 30 września 2021 r., sygn. akt V WKK (…)
o odmowie przyjęcia kasacji od postanowienia Sądu Okręgowego w G.
‎
z dnia 25 września 2020r., sygn. akt V Kz (…)
na podstawie art. 530 § 3 k.p.k.
postanowił
uchylić zaskarżone zarządzenie i sprawę przekazać do Sądu Okręgowego w G. w celu przeprowadzenia dalszych czynności w postępowaniu okołokasacyjnym.
UZASADNIENIE
W dniu 23 listopada 2020 r. (data wpływu do Sądu Okręgowego w G.) P. G.  wniósł osobistą kasację od postanowienia Sądu Okręgowego w  G.   z dnia  25 września 2020 r., sygn. akt V Kz (…) wraz z wnioskiem o ustanowienie adwokata z urzędu w celu reprezentowania go w postępowaniu kasacyjnym przed Sądem Najwyższym i przy sporządzeniu kasacji w sprawie (k. 5 – 17 akt V WKK 71/20).
Zarządzeniem z dnia 23 czerwca 2021 r. wyznaczono podejrzanemu obrońcę z urzędu w celu sporządzenia i podpisania kasacji, ewentualnie poinformowania na piśmie sądu o niestwierdzeniu podstaw do wniesienia kasacji (k. 91 – 95 akt V WKK 71/20).
W dniu 21 lipca 2021 r. (data wpływu do Sądu Okręgowego w G.) wyznaczony obrońca z urzędu złożył opinię, w której wskazał, że po zapoznaniu się i analizie akt sprawy nie znajduje podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej w przedmiotowej sprawie (k. 100 akt V WKK 71/20).
W następstwie powyższego, zarządzeniem z dnia 27 lipca 2021 r. (doręczonym skazanemu w dniu 17 sierpnia 2021 r.) P. G. został poinformowany, że wyznaczony obrońca z urzędu nie znalazł podstaw do wniesienia kasacji  i pouczony, że jeśli podtrzymuje wolę wniesienia kasacji winien ustanowić obrońcę z wyboru, który stosownie do treści art. 526 § 2 k.p.k. sporządzi ją i podpisze w terminie 30 dni, licząc od daty doręczenia „niniejszego zawiadomienia”. W informacji tej nie pouczono podejrzanego o konsekwencjach uchybienia ww. terminowi (k. 106, 107 akt V WKK 71/20).
W związku z tym, że w ww. terminie P. G. nie wniósł kasacji sporządzonej i podpisanej przez obrońcę, zarządzeniem z dnia 30 września 2021 r. (doręczonym podejrzanemu w dniu 24 października 2021 r.) upoważniony sędzia Wydziału V Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w G. odmówił przyjęcia osobistej kasacji podejrzanego. W uzasadnieniu zarządzenia wskazano, że podejrzany został wezwany do uzupełnienia braków formalnych osobistej kasacji poprzez jej sporządzenie i podpisanie przez obrońcę ustanowionego z wyboru, jak również pouczony o skutkach swego zaniechania w tej kwestii (k. 116 - 117).
Od powyższego zarządzenia, w ustawowym terminie, zażalenie wywiódł podejrzany, który zaskarżył ww. decyzję procesową w całości. Jako przyczynę odwoławczą wskazał fakt, że w postępowaniu przedkasacyjnym domagał się wyznaczenia obrońcy z urzędu, a tym samym niezasadne jest domaganie się od niego, by dopełnił wymogu wniesienia kasacji sporządzonej i podpisanej przez obrońcę z wyboru (k. 128 – 130 akt V WKK 71/20).
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Zażalenie jest zasadne w tym sensie, że musiało skutkować uchyleniem zaskarżonego zarządzenia i przekazaniem sprawy do Sądu Okręgowego w G.  w celu przeprowadzenia dalszych czynności w postępowaniu okołokasacyjnym. Zaskarżone zarządzenie jest bowiem przedwczesne. Ani z treści zarządzenia z dnia 27 lipca 2021 r., ani też ze sporządzonego w oparciu o nie pisma skierowanego do podejrzanego, nie wynika bowiem, by (wbrew temu co wskazano w treści zaskarżonego zarządzenia), ww. został pouczony o konsekwencjach niezastosowania się do zarządzenia z dnia 27 lipca 2021 r.  Powyższe mogło spowodować, że podejrzany nie tylko nie zdawał sobie sprawy z konsekwencji niedochowania tego terminu, a nawet opacznie mógł zrozumieć intencję sądu. Trudno dociec z jakich okoliczności sędzia, wydając zaskarżone zarządzenie, wywiódł, iż skarżącemu doręczono wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wraz z prawidłowym pouczeniem o konsekwencjach ich niedochowania.
Z powyższych przyczyn zaskarżone zarządzenie należało uznać za błędne i w konsekwencji orzec o jego uchyleniu i przekazaniu sprawy do Sądu Okręgowego w G. w celu przeprowadzenia
dalszych
czynności w postępowaniu okołokasacyjnym, co w pierwszym rzędzie wiązać się będzie z ponownym wezwaniem skarżącego do uzupełnienia braków formalnych kasacji, tym razem z właściwymi pouczeniami dotyczącymi konsekwencji niedopełnienia tych czynności w wyznaczonym terminie.
Odnosząc się do argumentacji zawartej w zażaleniu, należy jednak skarżącemu przypomnieć, że niezgodność stanowiska przedstawionego przez wyznaczonego obrońcę z urzędu z oczekiwaniami bądź poglądami strony nie może być podstawą wyznaczenia jej kolejnego obrońcy z urzędu (tak trafnie Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 11 maja 2017 r., II KZ 12/17, LEX nr 2284185).
Z uwagi na powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI