III KZ 47/14

Sąd Najwyższy2014-09-25
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniaakt oskarżeniabrak formalnySąd Najwyższypostępowanie karneskarżącyzarządzeniezażalenie

Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania, uznając, że postanowienie o uznaniu prywatnego aktu oskarżenia za bezskuteczne nie jest orzeczeniem rozstrzygającym o odpowiedzialności karnej.

E. K. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem o uznaniu prywatnego aktu oskarżenia za bezskuteczny z powodu braków formalnych. Sąd Apelacyjny odmówił przyjęcia wniosku, uznając go za niedopuszczalny z mocy ustawy. Sąd Najwyższy utrzymał to postanowienie w mocy, wyjaśniając, że wznowienie postępowania dotyczy orzeczeń rozstrzygających o odpowiedzialności karnej, a nie tych dotyczących braków formalnych aktu oskarżenia.

Sprawa dotyczyła zażalenia E. K. na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącej Sądu Apelacyjnego w [...] odmawiające przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania. Postępowanie pierwotnie zakończyło się postanowieniem Sądu Okręgowego w B., które utrzymało w mocy zarządzenie Sądu Rejonowego w B. o uznaniu prywatnego aktu oskarżenia wniesionego przez E. K. za bezskuteczny z powodu braków formalnych, takich jak brak wskazania osoby oskarżonej i nieuiszczenie wydatków. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, stwierdził, że przepis art. 540 § 1 k.p.k. dopuszcza wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem rozstrzygającym o odpowiedzialności karnej. Postanowienie o uznaniu aktu oskarżenia za bezskuteczne nie spełnia tego kryterium, ponieważ dotyczy jedynie kwestii formalnych pisma, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia o winie czy karze. Sąd Najwyższy podkreślił, że uznanie aktu oskarżenia za bezskuteczne nie uniemożliwia ponownego jego wniesienia, pod warunkiem spełnienia wymogów formalnych, w tym sprecyzowania tożsamości oskarżonego, nawet jeśli wymaga to dodatkowych czynności wyjaśniających. W związku z tym, zaskarżone zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania zostało utrzymane w mocy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, postanowienie o uznaniu prywatnego aktu oskarżenia za bezskuteczne z powodu braków formalnych nie jest orzeczeniem rozstrzygającym o odpowiedzialności karnej i nie może być objęte wnioskiem o wznowienie postępowania.

Uzasadnienie

Wznowienie postępowania na podstawie art. 540 § 1 k.p.k. dotyczy orzeczeń rozstrzygających o odpowiedzialności karnej. Postanowienie o bezskuteczności aktu oskarżenia dotyczy kwestii formalnych pisma, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia o winie czy karze.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymać w mocy

Strona wygrywająca

Skarżący (E. K.) nie wygrał sprawy, zarządzenie zostało utrzymane w mocy.

Strony

NazwaTypRola
E. K.osoba_fizycznawnioskodawca/oskarżyciel prywatny

Przepisy (7)

Główne

k.p.k. art. 540 § 1

Kodeks postępowania karnego

Pozwala na złożenie wniosku o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem rozstrzygającym o odpowiedzialności karnej osoby oskarżonej.

k.p.k. art. 487

Kodeks postępowania karnego

Określa wymogi formalne prywatnego aktu oskarżenia, w tym konieczność sprecyzowania tożsamości oskarżonego.

Pomocnicze

k.p.k. art. 437 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 518

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 545 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 530 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 488 § 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy czynności wyjaśniających podejmowanych przez sąd w celu skonkretyzowania tożsamości oskarżonego.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zaskarżone zarządzenie nie bierze pod uwagę treści opinii prawnej Departamentu Prawa Karnego MS dotyczącej stosowania art. 488 § 2 k.p.k. w sytuacjach trudności z ustaleniem sprawców, zwłaszcza w cyberprzestrzeni. Zastrzeżenia skarżącego co do prawidłowości czynności procesowych podejmowanych w sprawach, w których występował jako oskarżyciel prywatny.

Godne uwagi sformułowania

postanowienie Sądu Okręgowego utrzymujące w mocy zarządzenie o uznaniu prywatnego aktu oskarżenia za bezskuteczny nie należy do kategorii takich orzeczeń [rozstrzygających o odpowiedzialności karnej] przedmiotem [postanowienia o bezskuteczności aktu oskarżenia] nie jest kwestia odpowiedzialności karnej, lecz badanie warunków formalnych prywatnego aktu oskarżenia fakt uznania prywatnego aktu oskarżenia za bezskuteczny nie uniemożliwia E. K. ponownego skierowania do sądu prywatnego oskarżenia o ten sam czyn, o ile nie dojdzie do przedawnienia jego karalności zaś oskarżyciel prywatny spełni wymogi formalne tego rodzaju skargi

Skład orzekający

Andrzej Ryński

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania w sprawach karnych, w szczególności rozróżnienie między orzeczeniami merytorycznymi a formalnymi w kontekście aktu oskarżenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku formalnego aktu oskarżenia i próby wznowienia postępowania w tej kwestii.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa wyjaśnia istotne rozróżnienie w prawie karnym procesowym dotyczące zakresu wznowienia postępowania, co jest ważne dla praktyków. Pokazuje również, jak sąd podchodzi do braków formalnych w aktach oskarżenia.

Wznowienie postępowania karnego: Kiedy brak formalny aktu oskarżenia blokuje drogę do sądu?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III KZ 47/14
POSTANOWIENIE
Dnia 25 września 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Andrzej Ryński
w sprawie E. K.
o wznowienie postępowania
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 25 września 2014 r.
zażalenia E. K. na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącej II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 24 czerwca 2014 r., sygn. akt II AKo […], o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego
postanowieniem Sądu Okręgowego w B. z dnia 20 kwietnia 2011 r. w sprawie o sygn. akt VIII Kz […], utrzymującym w mocy zarządzenie Przewodniczącego XV Wydziału Karnego Sądu Rejonowego w B. z dnia 18 marca 2011 r. w sprawie o sygn. akt XV K […]
na podstawie art. 437 § 1 k.p.k.
w zw. z art. 518 k.p.k. i w zw. z art. 545 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 3 k.p.k.
p o s t a n o w ił:
zaskarżone zarządzenie utrzymać w mocy
UZASADNIENIE
Zaskarżonym zarządzeniem Zastępca
Przewodniczącej II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w
[…]
odmówił przyjęcia osobistego wniosku E. K. o wznowienie postępowania
zakończonego
postanowieniem Sądu Okręgowego w B. z dnia 20 kwietnia 2011 r. w sprawie o sygn. akt VIII Kz
[…]
, utrzymującym w mocy zarządzenie Przewodniczącego XV Wydziału Karnego Sądu Rejonowego w B. z dnia 18 marca 2011 r. w sprawie o sygn. akt XV K
[…]
w przedmiocie uznania prywatnego aktu oskarżenia wniesionego przez E. K. za bezskuteczny z uwagi na braki formalne w postaci zaniechania wskazania osoby oskarżonej prywatnym aktem oskarżenia i uiszczenia zryczałtowanej równowartości wydatków postępowania, ponieważ w sprawie tej wniosek o wznowienie postępowania jest niedopuszczalny z mocy ustawy.
Na powyższe zarządzenie E. K. złożył zażalenie w którym podniósł, że zaskarżone zarządzenie nie bierze pod uwagę treści opinii prawnej Departamentu Prawa Karnego Ministerstwa Sprawiedliwości, która odnosi się m. innymi do stosowania przez organy procesowe art. 488 § 2 k.p.k., w sytuacji gdy pokrzywdzony ma trudności z ustaleniem sprawców, szczególnie gdy chodzi o przestępczość, której obszarem jest cyberprzestrzeń. Jednocześnie przedstawił swoje zastrzeżenia co do prawidłowości czynności procesowych podejmowanych w sprawach, w których występował on jako oskarżyciel prywatny. W konkluzji skarżący wniósł o uwzględnienie argumentacji zażalenia, nie formułując żadnego wniosku odwoławczego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Zażalenie wnioskodawcy nie zasługuje na uwzględnienie. Prawidłowość czynności procesowych
dokonanych w tej sprawie przez Sąd Apelacyjny w
[…]
nie budzi wątpliwości. Trafnie w zaskarżonym zarządzeniu uznano, że przepis art. 540 § 1 k.p.k. pozwala stronie na złożenie wniosku o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem rozstrzygającym o odpowiedzialności karnej osoby oskarżonej, które korzysta z powagi rzeczy osądzonej. Natomiast postanowienie Sądu Okręgowego utrzymujące w mocy zarządzenie o uznaniu prywatnego aktu oskarżenia za bezskuteczny nie należy do kategorii takich orzeczeń, co przyznał nawet sam skarżący, gdyż jego przedmiotem nie jest kwestia odpowiedzialności karnej, lecz badanie warunków formalnych prywatnego aktu oskarżenia, celem usunięcia ewentualnym braków pisma w tym zakresie. Prowadzi to do akceptacji stanowiska wyrażonego w zaskarżonym zarządzeniu, że przedmiotowe postanowienie nie może być objęte wnioskiem o wznowienie postępowania.
Zasadności tej konkluzji nie przekreśla treść powołanej przez skarżącego opinii prawnej Departamentu Prawa Karnego Ministerstwa Sprawiedliwości, ponieważ nie odnosi się ona do zagadnień związanych z postępowaniem wznowieniowym. Należy zaznaczyć, że fakt uznania prywatnego aktu oskarżenia za bezskuteczny nie uniemożliwia E. K. ponownego skierowania do sądu prywatnego oskarżenia o ten sam czyn, o ile nie dojdzie do przedawnienia jego karalności zaś
oskarżyciel prywatny spełni wymogi formalne tego rodzaju skargi określone
w art. 487 k.p.k. Należy podkreślić, że przepis ten, zawierający m. in. wymóg oznaczenia osoby oskarżonego, nie nakłada na autora skargi wskazania oskarżonego z imienia i nazwiska, jednak nie zwalnia oskarżyciela prywatnego od takiego sprecyzowania tożsamości oskarżonego
, aby sąd orzekający w sprawie mógł go skonkretyzować, chociażby przez dokonanie dodatkowych czynności wyjaśniających w trybie art. 488 § 2 k.p.k. Na marginesie trzeba zauważyć, że takie czynności były w tej sprawie podejmowane przez Sąd Rejonowy w B..
Dlatego też zaskarżone zarządzenie należało utrzymać w mocy.
aw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI