III KZ 45/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy utrzymał w mocy postanowienie o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania z powodu jego oczywistej bezzasadności, podkreślając, że postępowanie wznowieniowe nie służy ponownej kontroli ustaleń faktycznych.
Skazany P. R. wniósł o wznowienie postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem, kwestionując swoje sprawstwo i prawidłowość postępowania dowodowego. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku, uznając go za oczywiście bezzasadny, ponieważ nie wskazywał na przesłanki wznowienia określone w kodeksie postępowania karnego, a jedynie domagał się ponownej kontroli już dokonanych ustaleń. Zażalenie skazanego na to postanowienie również zostało oddalone.
Przedmiotem sprawy było zażalenie skazanego P. R. na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 października 2025 r. o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania karnego. Skazany domagał się wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 2018 r., utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Koszalinie z 2017 r. W swoim wniosku, a następnie w zażaleniu, P. R. kwestionował swoje sprawstwo, wskazując na rzekome nieprawidłowości w postępowaniu dowodowym, w tym eksperyment procesowy i czynności przesłuchania. Sąd Najwyższy w zaskarżonym postanowieniu uznał wniosek za oczywiście bezzasadny, stwierdzając, że nie zawiera on argumentacji dotyczącej podstaw do wznowienia postępowania określonych w k.p.k. Sąd Najwyższy podkreślił, że postępowanie wznowieniowe nie jest kolejną instancją odwoławczą służącą do ponownego badania ustaleń faktycznych i ocen prawnych dokonanych w toku zwykłego postępowania. Wskazał, że wniosek o wznowienie musi opierać się na konkretnych faktach i dowodach wskazujących na błąd sądu, a nie na ponownym kwestionowaniu już rozstrzygniętych kwestii. Ponieważ zażalenie skazanego nie podważyło prawidłowości zaskarżonego postanowienia, Sąd Najwyższy utrzymał je w mocy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, wniosek o wznowienie postępowania, który nie zawiera argumentacji dotyczącej podstaw do wznowienia określonych w przepisach Kodeksu postępowania karnego, może zostać uznany za oczywiście bezzasadny.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że postępowanie wznowieniowe nie służy ponownej kontroli ustaleń faktycznych i ocen prawnych dokonanych w zwykłym toku instancji. Wniosek musi opierać się na konkretnych faktach i dowodach wskazujących na błąd sądu, a nie na ponownym kwestionowaniu już rozstrzygniętych kwestii.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie
Strona wygrywająca
Sąd Najwyższy (wobec skazanego P. R.)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. R. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (6)
Główne
k.p.k. art. 545 § 3
Kodeks postępowania karnego
Sąd odmawia przyjęcia wniosku niepochodzącego od osoby wymienionej w § 2 bez wzywania do usunięcia jego braków formalnych, jeżeli z treści wniosku wynika jego oczywista bezzasadność.
Pomocnicze
k.p.k. art. 437 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 540
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 540a
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 540b
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 545 § 2
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek o wznowienie postępowania nie zawiera argumentacji dotyczącej podstaw do wznowienia określonych w k.p.k. Skazany domaga się ponownej kontroli ustaleń faktycznych i ocen prawnych dokonanych w zwykłym toku instancji. Postępowanie wznowieniowe nie służy ponownej kontroli postępowania dowodowego. Wniosek jest kolejnym wnioskiem o wznowienie postępowania, opartym na tych samych argumentach, które były już rozpoznawane.
Odrzucone argumenty
Argumenty skazanego podważające prawidłowość postępowania dowodowego i kwestionujące jego sprawstwo.
Godne uwagi sformułowania
Postępowanie wznowieniowe nie służy jednak prowadzeniu na nowo kontroli ustaleń i ocen prawnych dokonanych podczas zwykłego toku instancji. Uruchomienie tego postępowania może nastąpić w wypadku przedstawienia sądowi konkretnych i poddających się weryfikacji faktów oraz dowodów potwierdzających, że dotychczasowe rozstrzygnięcie było błędne, a postępowanie powinno zostać ponowione. oczywista bezzasadność wniosku ma miejsce także wtedy, gdy wniosek zostanie oparty na innych podstawach niż te, które określone zostały w przepisach rozdziału 56 Kodeksu postępowania karnego lub też żadna ze wskazanych we wniosku okoliczności nie będzie się mieściła w katalogu przesłanek zawartych w art. 540 k.p.k., art. 540a k.p.k. lub art. 540b k.p.k.
Skład orzekający
Małgorzata Bednarek
przewodniczący, sprawozdawca
Antoni Bojańczyk
członek
Anna Dziergawka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wznowienia postępowania karnego, ograniczenia postępowania wznowieniowego do kontroli ustaleń faktycznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury wznowienia postępowania karnego; nie stanowi przełomu w orzecznictwie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na precyzyjne określenie granic postępowania wznowieniowego i jego odróżnienie od zwykłej kontroli instancyjnej.
“Kiedy można wznowić postępowanie karne? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice kontroli.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN III KZ 45/25 POSTANOWIENIE Dnia 27 marca 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Bednarek (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Antoni Bojańczyk SSN Anna Dziergawka po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 27 marca 2026 r. zażalenia skazanego P. R. na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 października 2025 r., sygn. akt III KO 154/25 o odmowie przyjęcia wniosku skazanego o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 18 października 2018 r., sygn. akt II AKa 33/18 utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Koszalinie z 28 grudnia 2017 r., sygn. akt II K 54/17 wobec jego oczywistej bezzasadności na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. w zw. z art. 545 § 3 k.p.k. p o s t a n o w i ł utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Pismem z 22 sierpnia 2025 r. P. R. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 18 października 2018 r. w sprawie o sygn. akt II Aka 33/18, którym utrzymano w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Koszalinie z 28 grudnia 2017 r. w sprawie o sygn. akt II K 54/17. Postanowieniem z 22 października 2025 r. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia tego wniosku z powodu jego oczywistej bezzasadności. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że pismo skazanego nie zawiera argumentacji, która dotyczy podstaw do wznowienia postępowania. Zażalenie na to postanowienie wniósł skazany. W treści obszernego pisma, skazany ponownie (jak uprzednio we wniosku) zakwestionował swoje sprawstwo, wskazując na nieprawidłowości postępowania dowodowego w tym przeprowadzonego eksperymentu procesowego oraz prawidłowość czynności przesłuchania z jego udziałem. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie skazanego nie jest zasadne. Podważając trafność rozstrzygnięcia Sądu Najwyższego z 22 października 2025 r. r., skarżący nie wskazał powodów, dla których decyzję w tym przedmiocie trzeba by uznać za wadliwą. Sąd Najwyższy w zaskarżonym orzeczeniu prawidłowo dostrzegł, że treść wniosku skazanego nie wskazuje na jakikolwiek związek z istniejącymi podstawami do wznowienia postępowania, a zawarte w nim rozważania już na pierwszy rzut oka wskazywały na jego bezzasadność. Ocena ta jest jak najbardziej prawidłowa. Przedstawione we wniosku, a następnie powielone w zażaleniu skazanego informacje podważające, zdaniem skazanego, prawidłowość postępowania dowodowego i wyrażające jego wątpliwości co do ustalonych w sprawie faktów, wskazują, że skazany w rzeczywistości domaga się ponownej kontroli przeprowadzonego postępowania. Postępowanie wznowieniowe nie służy jednak prowadzeniu na nowo kontroli ustaleń i ocen prawnych dokonanych podczas zwykłego toku instancji. Uruchomienie tego postępowania może nastąpić w wypadku przedstawienia sądowi konkretnych i poddających się weryfikacji faktów oraz dowodów potwierdzających, że dotychczasowe rozstrzygnięcie było błędne, a postępowanie powinno zostać ponowione. Zgodnie z art. 545 § 2 k.p.k. wniosek o wznowienie postępowania, jeżeli nie pochodzi od prokuratora, powinien być sporządzony i podpisany przez obrońcę albo pełnomocnika. Natomiast § 3 powołanego artykułu stanowi, że sąd odmawia przyjęcia wniosku niepochodzącego od osoby wymienionej w § 2 bez wzywania do usunięcia jego braków formalnych, jeżeli z treści wniosku, w szczególności odwołującego się do okoliczności, które były już rozpoznawane w postępowaniu o wznowienie postępowania, wynika jego oczywista bezzasadność. W orzecznictwie Sądu Najwyższego nie budzi wątpliwości, że oczywista bezzasadność wniosku ma miejsce także wtedy, gdy wniosek zostanie oparty na innych podstawach niż te, które określone zostały w przepisach rozdziału 56 Kodeksu postępowania karnego lub też żadna ze wskazanych we wniosku okoliczności nie będzie się mieściła w katalogu przesłanek zawartych w art. 540 k.p.k., art. 540a k.p.k. lub art. 540b k.p.k. (zob. postanowienie SN z dnia 21 września 2023 r., III KZ 13/23; postanowienie SN z 7 listopada 2023 r., III KO 86/23; postanowienie SN z 4 lipca 2019 r., V KO 36/19). Wobec powyższego, Sąd Najwyższy w zaskarżonym postanowieniu trafnie ustalił, iż skazany nie przedstawił żadnych okoliczności, które mogłyby być choćby hipotetycznie rozważane jako podstawy wznowienia postępowania. Wskazać należy, iż wniosek o wznowienie postępowania, którego odmowa przyjęcia jest przedmiotem rozpoznawanego zażalenia, jest kolejnym takim wnioskiem w sprawie. Sąd Najwyższy odnosił się do tożsamych argumentów przytaczanych przez skazanego (m.in. postanowienie SN z 13 listopada 2025 r, sygn. akt III KO 114/25 i postanowienie SN z 7 stycznia 2026 r. sygn. akt III KO 186/25), wskazując na oczywistą bezzasadność wniosku oraz nie znajdując podstaw do wznowienia postepowania z urzędu (zarządzenie z 30 maja 2025 r., sygn. akt III KO 18/25) Również wyznaczony w sprawie o sygn. III KO 18/25 obrońca , sporządził opinie o braku podstaw do złożenia wniosku do wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 18 października 2018 r., sygn. akt II AKa 33/18. Ponieważ zaskarżone postanowienie Sądu Najwyższego, co wykazano wyżej, znajduje pełną podstawę prawną w treści art. 545 § 3 k.p.k., a stanowiska tego nie podważyły wywody zawarte w zażaleniu, należało orzec o utrzymaniu w mocy tego orzeczenia. [J.J.] [a.ł] Antoni Bojańczyk Małgorzata Bednarek Anna Dziergawka
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI