III KZ 45/25

Sąd Najwyższy2026-03-27
SNKarnewznowienie postępowaniaŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniapostępowanie karneSąd Najwyższybezzasadność wnioskukontrola orzeczeń

Sąd Najwyższy utrzymał w mocy postanowienie o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania z powodu jego oczywistej bezzasadności, podkreślając, że postępowanie wznowieniowe nie służy ponownej kontroli ustaleń faktycznych.

Skazany P. R. wniósł o wznowienie postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem, kwestionując swoje sprawstwo i prawidłowość postępowania dowodowego. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku, uznając go za oczywiście bezzasadny, ponieważ nie wskazywał na przesłanki wznowienia określone w kodeksie postępowania karnego, a jedynie domagał się ponownej kontroli już dokonanych ustaleń. Zażalenie skazanego na to postanowienie również zostało oddalone.

Przedmiotem sprawy było zażalenie skazanego P. R. na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 października 2025 r. o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania karnego. Skazany domagał się wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 2018 r., utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Koszalinie z 2017 r. W swoim wniosku, a następnie w zażaleniu, P. R. kwestionował swoje sprawstwo, wskazując na rzekome nieprawidłowości w postępowaniu dowodowym, w tym eksperyment procesowy i czynności przesłuchania. Sąd Najwyższy w zaskarżonym postanowieniu uznał wniosek za oczywiście bezzasadny, stwierdzając, że nie zawiera on argumentacji dotyczącej podstaw do wznowienia postępowania określonych w k.p.k. Sąd Najwyższy podkreślił, że postępowanie wznowieniowe nie jest kolejną instancją odwoławczą służącą do ponownego badania ustaleń faktycznych i ocen prawnych dokonanych w toku zwykłego postępowania. Wskazał, że wniosek o wznowienie musi opierać się na konkretnych faktach i dowodach wskazujących na błąd sądu, a nie na ponownym kwestionowaniu już rozstrzygniętych kwestii. Ponieważ zażalenie skazanego nie podważyło prawidłowości zaskarżonego postanowienia, Sąd Najwyższy utrzymał je w mocy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, wniosek o wznowienie postępowania, który nie zawiera argumentacji dotyczącej podstaw do wznowienia określonych w przepisach Kodeksu postępowania karnego, może zostać uznany za oczywiście bezzasadny.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że postępowanie wznowieniowe nie służy ponownej kontroli ustaleń faktycznych i ocen prawnych dokonanych w zwykłym toku instancji. Wniosek musi opierać się na konkretnych faktach i dowodach wskazujących na błąd sądu, a nie na ponownym kwestionowaniu już rozstrzygniętych kwestii.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy (wobec skazanego P. R.)

Strony

NazwaTypRola
P. R.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (6)

Główne

k.p.k. art. 545 § 3

Kodeks postępowania karnego

Sąd odmawia przyjęcia wniosku niepochodzącego od osoby wymienionej w § 2 bez wzywania do usunięcia jego braków formalnych, jeżeli z treści wniosku wynika jego oczywista bezzasadność.

Pomocnicze

k.p.k. art. 437 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 540

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 540a

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 540b

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 545 § 2

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o wznowienie postępowania nie zawiera argumentacji dotyczącej podstaw do wznowienia określonych w k.p.k. Skazany domaga się ponownej kontroli ustaleń faktycznych i ocen prawnych dokonanych w zwykłym toku instancji. Postępowanie wznowieniowe nie służy ponownej kontroli postępowania dowodowego. Wniosek jest kolejnym wnioskiem o wznowienie postępowania, opartym na tych samych argumentach, które były już rozpoznawane.

Odrzucone argumenty

Argumenty skazanego podważające prawidłowość postępowania dowodowego i kwestionujące jego sprawstwo.

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie wznowieniowe nie służy jednak prowadzeniu na nowo kontroli ustaleń i ocen prawnych dokonanych podczas zwykłego toku instancji. Uruchomienie tego postępowania może nastąpić w wypadku przedstawienia sądowi konkretnych i poddających się weryfikacji faktów oraz dowodów potwierdzających, że dotychczasowe rozstrzygnięcie było błędne, a postępowanie powinno zostać ponowione. oczywista bezzasadność wniosku ma miejsce także wtedy, gdy wniosek zostanie oparty na innych podstawach niż te, które określone zostały w przepisach rozdziału 56 Kodeksu postępowania karnego lub też żadna ze wskazanych we wniosku okoliczności nie będzie się mieściła w katalogu przesłanek zawartych w art. 540 k.p.k., art. 540a k.p.k. lub art. 540b k.p.k.

Skład orzekający

Małgorzata Bednarek

przewodniczący, sprawozdawca

Antoni Bojańczyk

członek

Anna Dziergawka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wznowienia postępowania karnego, ograniczenia postępowania wznowieniowego do kontroli ustaleń faktycznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury wznowienia postępowania karnego; nie stanowi przełomu w orzecznictwie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na precyzyjne określenie granic postępowania wznowieniowego i jego odróżnienie od zwykłej kontroli instancyjnej.

Kiedy można wznowić postępowanie karne? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice kontroli.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
III KZ 45/25
POSTANOWIENIE
Dnia 27 marca 2026 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Małgorzata Bednarek (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Antoni Bojańczyk
‎
SSN Anna Dziergawka
po rozpoznaniu
w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 27 marca 2026 r.
zażalenia skazanego
P. R.
na postanowienie Sądu Najwyższego
z dnia 22 października 2025 r., sygn. akt III KO 154/25
o odmowie przyjęcia wniosku skazanego o wznowienie postępowania
zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Szczecinie
z 18 października 2018 r., sygn. akt II AKa 33/18
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Koszalinie
z 28 grudnia 2017 r., sygn. akt II K 54/17
wobec jego oczywistej bezzasadności
na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. w zw. z art. 545 § 3 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.
UZASADNIENIE
Pismem z 22 sierpnia 2025 r. P. R. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 18 października 2018 r. w sprawie o sygn. akt II Aka 33/18, którym utrzymano w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Koszalinie z 28 grudnia 2017 r. w sprawie o sygn. akt II K 54/17. Postanowieniem z 22 października 2025 r. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia tego wniosku z powodu jego oczywistej bezzasadności.
W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że pismo skazanego nie zawiera argumentacji, która dotyczy podstaw do wznowienia postępowania.
Zażalenie na to postanowienie wniósł skazany. W treści obszernego pisma, skazany ponownie (jak uprzednio we wniosku) zakwestionował swoje sprawstwo, wskazując na nieprawidłowości postępowania dowodowego w tym przeprowadzonego eksperymentu procesowego oraz prawidłowość czynności przesłuchania z jego udziałem.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Zażalenie skazanego nie jest zasadne.
Podważając trafność rozstrzygnięcia Sądu Najwyższego z 22 października 2025 r. r., skarżący nie wskazał powodów, dla których decyzję w tym przedmiocie trzeba by uznać za wadliwą.  Sąd Najwyższy w zaskarżonym orzeczeniu prawidłowo dostrzegł, że treść wniosku skazanego nie wskazuje na jakikolwiek związek z istniejącymi podstawami do wznowienia postępowania, a zawarte w nim rozważania już na pierwszy rzut oka wskazywały na jego bezzasadność. Ocena ta jest jak najbardziej prawidłowa.
Przedstawione we wniosku, a następnie powielone w zażaleniu skazanego informacje podważające, zdaniem skazanego, prawidłowość postępowania dowodowego i wyrażające jego wątpliwości co do ustalonych w sprawie faktów, wskazują, że skazany w rzeczywistości domaga się ponownej kontroli przeprowadzonego postępowania.
Postępowanie wznowieniowe nie służy jednak prowadzeniu na nowo kontroli ustaleń i ocen prawnych dokonanych podczas zwykłego toku instancji. Uruchomienie tego postępowania może nastąpić w wypadku przedstawienia sądowi konkretnych i poddających się weryfikacji faktów oraz dowodów potwierdzających, że dotychczasowe rozstrzygnięcie było błędne, a postępowanie powinno zostać ponowione.
Zgodnie z art. 545 § 2 k.p.k. wniosek o wznowienie postępowania, jeżeli nie pochodzi od prokuratora, powinien być sporządzony i podpisany przez obrońcę albo pełnomocnika. Natomiast § 3 powołanego artykułu stanowi, że sąd odmawia przyjęcia wniosku niepochodzącego od osoby wymienionej w § 2 bez wzywania do usunięcia jego braków formalnych, jeżeli z treści wniosku, w szczególności odwołującego się do okoliczności, które były już rozpoznawane w postępowaniu o wznowienie postępowania, wynika jego oczywista bezzasadność.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego nie budzi wątpliwości, że oczywista bezzasadność wniosku ma miejsce także wtedy, gdy wniosek zostanie oparty na innych podstawach niż te, które określone zostały w przepisach rozdziału 56 Kodeksu postępowania karnego lub też żadna ze wskazanych we wniosku okoliczności nie będzie się mieściła w katalogu przesłanek zawartych w art. 540 k.p.k., art. 540a k.p.k. lub art. 540b k.p.k. (zob. postanowienie SN z dnia 21 września 2023 r., III KZ 13/23; postanowienie SN z  7 listopada 2023 r., III KO 86/23; postanowienie SN z  4 lipca 2019 r., V KO 36/19).
Wobec powyższego, Sąd Najwyższy w zaskarżonym postanowieniu trafnie ustalił, iż skazany nie przedstawił żadnych okoliczności, które mogłyby być choćby hipotetycznie rozważane jako podstawy wznowienia postępowania.
Wskazać należy, iż wniosek o wznowienie postępowania, którego odmowa przyjęcia jest przedmiotem rozpoznawanego zażalenia, jest kolejnym takim wnioskiem w sprawie.  Sąd Najwyższy odnosił się do tożsamych argumentów przytaczanych przez skazanego (m.in. postanowienie SN z 13 listopada 2025 r, sygn. akt III KO 114/25 i postanowienie SN z 7 stycznia 2026 r. sygn. akt III KO 186/25), wskazując na oczywistą bezzasadność wniosku oraz nie znajdując podstaw do wznowienia postepowania z urzędu (zarządzenie z 30 maja 2025 r., sygn. akt III KO 18/25)
Również wyznaczony w sprawie o sygn. III KO 18/25 obrońca
, sporządził opinie o braku podstaw do złożenia wniosku
do wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 18 października 2018 r., sygn. akt II AKa 33/18.
Ponieważ zaskarżone postanowienie Sądu Najwyższego, co wykazano wyżej, znajduje pełną podstawę prawną w treści art. 545 § 3 k.p.k., a stanowiska tego nie podważyły wywody zawarte w zażaleniu, należało orzec o utrzymaniu w mocy tego orzeczenia.
[J.J.]
[a.ł]
Antoni Bojańczyk                    Małgorzata Bednarek                    Anna Dziergawka

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI