III KZ 45/17

Sąd Najwyższy2017-09-20
SNKarnewykroczeniaWysokanajwyższy
postępowanie wykroczenioweuzasadnienie wyrokuterminzażalenieSąd Najwyższyprocedura karnasąd okręgowysąd rejonowy

Sąd Najwyższy pozostawił bez rozpoznania zażalenie ukaranego na zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku o uzasadnienie wyroku, uznając je za niedopuszczalne z mocy ustawy.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie ukaranego J.N. na zarządzenie odmawiające przyjęcia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w L. Wniosek został złożony po terminie. Sąd Najwyższy stwierdził, że w postępowaniu wykroczeniowym, mimo odpowiedniego stosowania przepisów k.p.k. dotyczących uzasadnienia, nie przysługuje zażalenie na zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku o uzasadnienie wyroku sądu odwoławczego, co stanowi lukę celową w przepisach. W związku z tym zażalenie zostało pozostawione bez rozpoznania jako niedopuszczalne.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie ukaranego J.N. na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego Wydziału Sądu Okręgowego w L. z dnia 2 sierpnia 2017 r., które odmówiło przyjęcia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego z dnia 24 maja 2017 r. Zarządzenie to zostało wydane wobec złożenia wniosku po terminie. Wyrokiem Sądu Okręgowego w L. utrzymano w mocy wyrok Sądu Rejonowego w K., na mocy którego J.N. został uznany za winnego popełnienia wykroczeń z art. 92 § 1 k.w. i art. 94 § 1 k.w. Wniosek o uzasadnienie został nadany przez J.N. w dniu 19 lipca 2017 r., co nastąpiło po upływie 7-dniowego terminu od daty wydania wyroku przez sąd odwoławczy, wynikającego z art. 107 § 2 k.p.w. Sąd Najwyższy stwierdził, że ukarany nie miał prawa zaskarżać zarządzenia o odmowie przyjęcia wniosku o uzasadnienie. Zgodnie z procedurą wykroczeniową, odpowiednie zastosowanie znajduje art. 422 § 3 k.p.k., który przewiduje możliwość wydania zarządzenia o odmowie przyjęcia wniosku złożonego po terminie, jednakże zdanie drugie tego przepisu, dotyczące prawa do zażalenia, nie może być stosowane w postępowaniu odwoławczym w sprawach o wykroczenia. Brak możliwości wniesienia zażalenia na takie zarządzenie jest luką celową. W związku z tym, mimo że zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku było prawidłowe, przyjęcie i przekazanie zażalenia Sądowi Najwyższemu było błędne. Sąd Najwyższy, działając na podstawie odpowiednich przepisów, pozostawił zażalenie bez rozpoznania jako niedopuszczalne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, w postępowaniu wykroczeniowym nie przysługuje zażalenie na zarządzenie sądu odwoławczego o odmowie przyjęcia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku, nawet jeśli przepis art. 422 § 3 k.p.k. znajduje odpowiednie zastosowanie.

Uzasadnienie

Choć art. 422 § 3 k.p.k. znajduje odpowiednie zastosowanie w postępowaniu wykroczeniowym, jego zdanie drugie dotyczące prawa do zażalenia nie może być stosowane w postępowaniu odwoławczym w sprawach o wykroczenia. Brak możliwości wniesienia zażalenia na takie zarządzenie jest luką celową, a nie techniczną, a przyjmowanie właściwości Sądu Najwyższego do rozpoznawania takich zażaleń byłoby nieuzasadnione.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawienie zażalenia bez rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
J.N.osoba_fizycznaukaranego

Przepisy (9)

Główne

k.p.w. art. 107 § § 2

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Termin 7 dni na złożenie wniosku o uzasadnienie wyroku utrzymującego w mocy wyrok sądu pierwszej instancji.

k.w. art. 92 § § 1

Kodeks wykroczeń

k.w. art. 94 § § 1

Kodeks wykroczeń

Pomocnicze

k.p.w. art. 109 § § 1

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Odpowiednie stosowanie przepisów dotyczących postępowania przed sądem pierwszej instancji w postępowaniu odwoławczym.

k.p.w. art. 82 § § 1

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Odesłanie do odpowiedniego stosowania art. 422 k.p.k.

k.p.k. art. 422 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Przepis dotyczący odmowy przyjęcia wniosku o uzasadnienie wyroku i prawa do zażalenia; w postępowaniu wykroczeniowym stosuje się tylko zdanie pierwsze.

k.p.k. art. 430 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do pozostawienia środka zaskarżenia bez rozpoznania.

k.p.k. art. 429 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do pozostawienia środka zaskarżenia bez rozpoznania.

k.p.w. art. 109 § § 2

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Podstawa do pozostawienia środka zaskarżenia bez rozpoznania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zażalenie na zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku o uzasadnienie wyroku w postępowaniu wykroczeniowym jest niedopuszczalne z mocy ustawy.

Godne uwagi sformułowania

nie przysługiwało uprawnienie do zaskarżenia zarządzenia o odmowie przyjęcia jego wniosku nie można przyjmować właściwości Sądu Najwyższego do rozpoznawania zażalenia na zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku strony o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego, jako decyzji o charakterze okołokasacyjnym brak takiej regulacji jest luką celową (aksjologiczną), a nie luką techniczną nie jest więc dopuszczalne stosowanie analogii z ustawy w celu wykreowania tzw. instancji poziomej

Skład orzekający

Dariusz Świecki

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów proceduralnych dotyczących postępowania wykroczeniowego, w szczególności prawa do zażalenia na zarządzenia sądu odwoławczego w przedmiocie uzasadnienia wyroku."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania wykroczeniowego i braku możliwości stosowania analogii z procedury karnej w zakresie prawa do zażalenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące postępowania wykroczeniowego, które mogą być nieoczywiste dla praktyków prawa.

Czy można zaskarżyć odmowę uzasadnienia wyroku w sprawie o wykroczenie? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III KZ 45/17
POSTANOWIENIE
Dnia 20 września 2017 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Dariusz Świecki
w sprawie
J.N.
ukaranego z art. 92 § 1 k.w. i art. 94 § 1 k.w.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 20 września 2017 r.,
zażalenia ukaranego na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego Wydziału Sądu Okręgowego w L. z dnia 2 sierpnia 2017 r., sygn. akt XI Ka (…), o odmowie przyjęcia jego wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w L. z dnia 24 maja 2017 r., sygn. akt XI Ka (…) - wobec złożenia wniosku po terminie
postanowił:
pozostawić zażalenie bez rozpoznania
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Okręgowego w L. z dnia 24 maja 2017 r., sygn. akt XI Ka (…), utrzymano w mocy wyrok Sądu Rejonowego w K. z dnia 11 stycznia 2017 r., sygn. akt II W (…), na mocy którego J.N. został uznany za winnego popełnienia wykroczeń z art. 92 § 1 k.w. i art. 94 § 1 k.w. W dniu 19 lipca 2017 r. J.N. nadał w placówce pocztowej wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wskazanego wyroku Sądu Okręgowego. W tej sytuacji, zaskarżonym zarządzeniem odmówiono przyjęcia tego wniosku jako wniesionego po terminie. Na zarządzenie to ukarany wniósł zażalenie, które zostało następnie przyjęte i przedstawione Sądowi Najwyższemu do rozpoznania.
Sąd Najwyższy stwierdził, co następuje.
Wniesione zażalenie – jako niedopuszczalne - nie podlega rozpoznaniu.
Materiały tej sprawy wskazują, że ukarany wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego z dnia 24 maja 2017 r. nadał dopiero w dniu 19 lipca 2017 r., uchybiając w ten sposób terminowi dla dokonania tej czynności, wynikającemu z art. 107 § 2 k.p.w. Przepis ten wyraźnie stanowi bowiem, że uzasadnienie wyroku utrzymującego w mocy wyrok sądu pierwszej instancji sporządza się wyłącznie na żądanie strony, złożone w terminie zawitym 7 dni od daty wydania wyroku przez sąd odwoławczy.
Rzecz jednak w tym, że skarżącemu w ogóle nie przysługiwało uprawnienie do zaskarżenia zarządzenia o odmowie przyjęcia jego wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego.
Na gruncie procedury wykroczeniowej w postępowaniu odwoławczym odpowiednie zastosowanie znajdą przepisy dotyczące postępowania przed sądem pierwszej instancji (art. 109 § 1 k.p.w.), w tym również art. 82 § 1 zdanie 2 k.p.w., który odsyła m.in. do odpowiedniego stosowania art. 422 k.p.k. W konsekwencji przepis art. 422 k.p.k. znajdzie odpowiednie zastosowanie w postępowaniu odwoławczym w sprawie o wykroczenia.
Zwrot „odpowiednio”, jakim posłużył się ustawodawca w art. 109 § 1 k.p.w. nakazuje rozważyć zakres zastosowania - poprzez art. 82 § 1 zdanie drugie k.p.w. – przepisu art. 422 k.p.k. w postępowaniu odwoławczym w sprawie o wykroczenia. Z treści art. 422 § 3 k.p.k. wynika, że prezes sądu odmawia przyjęcia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku, jeżeli złożono go po terminie (zdanie pierwsze), przy czym na zarządzenie to przysługuje zażalenie (zdanie drugie). „Odpowiednie” stosowanie tego przepisu w postępowaniu odwoławczym na gruncie procedury wykroczeniowej następować musi z uwzględnieniem specyfiki tego postępowania i przepisów je regulujących. Podkreślić tu trzeba, że w postępowaniu w sprawach o wykroczenia nie przysługuje stronom kasacja. Powyższe oznacza zaś, że nie można przyjmować właściwości Sądu Najwyższego do rozpoznawania zażalenia na zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku strony o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego, jako decyzji o charakterze okołokasacyjnym. Zauważyć też trzeba, że w tej kwestii przepisy kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia nie przewidują wprost możliwości wniesienia zażalenia. W konsekwencji nie ma też ustanowionej w tych przepisach tzw. instancji poziomej do rozpoznania zażalenia. W tym zakresie brak takiej regulacji jest luką celową (aksjologiczną), a nie luką techniczną. Nie jest więc dopuszczalne stosowanie analogii z ustawy w celu wykreowania tzw. instancji poziomej w oparciu o art. 14 § 1 pkt 2 k.p.w. odnośnie do sądu okręgowego jako sądu odwoławczego, skoro jego właściwość funkcjonalna została uregulowana całościowo w art. 14 § 1 pkt 1 k.p.w.
W konsekwencji przyjąć trzeba - co podkreślano już w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 14 grudnia 2016 r., III KZ 80/16, OSNKW 2017, z. 4, poz. 22, LEX nr 2283438 - że odpowiednie stosowanie poprzez art. 109 § 1 k.p.w. przepisu art. 422 § 3 k.p.k. w postępowaniu odwoławczym prowadzonym w oparciu o przepisy procedury wykroczeniowej oznacza, iż zastosowanie znajdzie jego zdanie pierwsze co do wydania zarządzenia o odmowie przyjęcia omawianego tu wniosku, zaś nie będzie mogło być stosowane jego zdanie drugie dotyczące możliwości wniesienia zażalenia na powyższą decyzję. Zażalenia takiego nie przewiduje bowiem żaden przepis kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia ani prawidłowa wykładnia przepisów związana z odpowiednim tylko stosowaniem w procedurze wykroczeniowej art. 422 § 3 k.p.k., uwzględniająca specyfikę postępowania w sprawach o wykroczenia.
W realiach niniejszej sprawy prawidłowo zatem uznano, że dopuszczalne w procedurze wykroczeniowej jest wydanie zarządzenia o odmowie przyjęcia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego. Wbrew ustawie przyjęto jednak zażalenie i przekazano Sądowi Najwyższemu do rozpoznania, pomimo że organowi temu takiej kompetencji ustawa nie przyznała.
W konsekwencji wcześniejszych wywodów przyjąć trzeba, że wniesione zażalenie jest niedopuszczalne z mocy ustawy, a skoro zostało jednak przyjęte, Sąd Najwyższy, na podstawie z art. 430 § 1 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. i w zw. z art. 109 § 2 k.p.w., pozostawił je bez rozpoznania.
Z tych wszystkich względów orzeczono, jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI