III KZ 41/17

Sąd Najwyższy2017-09-12
SNKarnepostępowanie karneNiskanajwyższy
przywrócenie terminuuzasadnienie wyrokutermin zawitykodeks postępowania karnegoSąd Najwyższyzażaleniechoroba psychicznaopieka nad chorym

Sąd Najwyższy utrzymał w mocy postanowienie Sądu Okręgowego odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku, uznając argumenty skazanego za niezasadne.

Skazany J.G. złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, powołując się na chorobę teściowej i konieczność sprawowania nad nią opieki. Sąd Okręgowy odmówił przywrócenia terminu, uznając jego argumenty za manipulację i wskazując na możliwość złożenia wniosku przez domowników. Sąd Najwyższy utrzymał w mocy postanowienie Sądu Okręgowego, uznając zażalenie skazanego za niezasadne.

Sprawa dotyczyła zażalenia skazanego J.G. na postanowienie Sądu Okręgowego w R., które odmówiło przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Skazany twierdził, że uchybił terminowi z powodu nagłego nasilenia choroby psychicznej jego teściowej, co wymagało jego stałej obecności w domu. Sąd Okręgowy odrzucił wniosek, uznając informacje o chorobie za manipulację, wskazując na daty dokumentów medycznych oraz wiek synów skazanego, a także możliwość złożenia wniosku przez innego domownika. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, stwierdził, że argumenty skazanego są niezasadne. Podkreślono, że termin na złożenie wniosku upłynął w dniu, w którym rzekomo nastąpiło nasilenie choroby teściowej. Sąd Najwyższy wskazał również, że dokumenty medyczne nie potwierdzały nasilenia choroby w konkretnym dniu, a 19-letni syn skazanego mógłby sprawować krótkotrwałą opiekę. Ponadto, Sąd Najwyższy wyjaśnił, że nadanie przesyłki na poczcie nie wymaga okazania dowodu tożsamości przez nadawcę, co obala argument skazanego o niemożności skorzystania z pomocy domowników. W konsekwencji, Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli przedstawione dowody nie potwierdzają, że choroba teściowej nasiliła się w dniu upływu terminu, a także jeśli istnieją inne możliwości spełnienia czynności procesowej przez domowników.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że argumenty skazanego o chorobie teściowej nie były wystarczające do przywrócenia terminu, ponieważ dokumenty medyczne nie potwierdzały nasilenia choroby w kluczowym dniu, a także istniały możliwości złożenia wniosku przez innych domowników, w tym dorosłego syna. Dodatkowo, termin upływał w dniu, w którym rzekomo nastąpiło nasilenie choroby.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
J.G.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (10)

Główne

k.p.k. art. 437 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 126 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawą przywrócenia terminu zawitego jest wykazanie, że niedochowanie terminu spowodowane było przyczyną od strony niezależną.

Pomocnicze

k.p.k. art. 123 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 422 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 275 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 275 § 2

Kodeks karny

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

Granice rozpoznania sprawy przez sąd.

k.p.k. art. 433 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 433 § 2

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Odrzucone argumenty

Nasilenie choroby psychicznej teściowej jako przyczyna niezależna od strony uniemożliwiająca złożenie wniosku o uzasadnienie wyroku. Niewłaściwa ocena dowodów medycznych przez Sąd Okręgowy. Błąd w ustaleniach faktycznych dotyczący przebiegu zdarzenia. Błąd granicy rozpoznania w ustaleniach faktycznych. Niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych. Niemożność złożenia wniosku przez domowników z obawy przed odpowiedzialnością karną.

Godne uwagi sformułowania

Podstawą przywrócenia terminu zawitego określoną w art. 126 § 1 k.p.k. jest wykazanie, i to przez podmiot wnioskujący, że niedochowanie tego terminu spowodowane było przyczyną od niego niezależną. Sąd Okręgowy w R. uznał, że zawarte we wniosku informacje mają charakter manipulacji. błędny jest pogląd skarżącego, jakoby wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego mógł zostać przez niego złożony do dnia 13 marca 2017 r., bowiem termin ten w rzeczywistości – stosownie do treści art. 422 § 1 k.p.k. w zw. z art. 123 § 1 k.p.k. – wobec ogłoszenia wyroku w dniu 3 marca 2017 r. upłynął w dniu 10 marca 2017 r. o g. 24.00 Okazanie w urzędzie pocztowym dokumentu tożsamości – co jest faktem powszechnie znanym – jest konieczne wyłącznie przy odbiorze przesyłki poleconej. Wymóg ten nie obowiązuje natomiast w wypadku nadawania korespondencji.

Skład orzekający

Tomasz Artymiuk

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przywrócenia terminu procesowego w postępowaniu karnym, zwłaszcza w kontekście opieki nad chorym i możliwości wykonania czynności procesowej przez inne osoby."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i faktycznej, nie stanowi przełomowej wykładni prawa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej kwestii proceduralnej związanej z przywróceniem terminu, choć argumentacja skazanego o chorobie teściowej dodaje jej pewnego ludzkiego wymiaru.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III KZ 41/17
POSTANOWIENIE
Dnia 12 września 2017 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Tomasz Artymiuk
w sprawie
J.G.
skazanego z art. 77 pkt 2 i art. 79 pkt 4 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 12 września 2017 r.,
zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego w R.  z dnia 26 kwietnia 2017 r., sygn. akt V Ka (…), o odmowie o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku i doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem,
na podstawie art. 437 § 1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 3 marca 2017 r., V Ka (…), Sąd Okręgowy w R. utrzymał w mocy, zaskarżony apelacją oskarżonego J.G., wyrok Sądu Rejonowego w S. z dnia 5 grudnia 2016 r., sygn. akt II K (…).
Skazany, który będąc prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy apelacyjnej nie uczestniczył w niej i nie był obecny na ogłoszeniu wyroku, w dniu 20 grudnia 2017 r. nadał w urzędzie pocztowym wniosek o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i doręczenie wyroku z uzasadnieniem, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu zawitego do złożenia takiego wniosku.
Sąd Okręgowy w R. postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2017 r., sygn. akt V Ka (…), wniosku o przywrócenie terminu nie uwzględnił.
Postanowienie to zaskarżył J.G.. We wniesionym zażaleniu zarzucił: „naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów (art. 7 k.p.k.), błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia przez niewłaściwe ustalenie przez sąd przebiegu zdarzenia (art. 410 k.p.k.), błąd granicy rozpoznania w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia (art. 433 § 1 i 2 k.p.k.) oraz nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy” – tak w oryginale (uwaga SN). W konkluzji wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Zażalenie skazanego jest niezasadne, a podniesione z nim zarzuty nie zasługiwały na uwzględnienie.
Podstawą przywrócenia terminu zawitego określoną w art. 126 § 1 k.p.k. jest wykazanie, i to przez podmiot wnioskujący, że niedochowanie tego terminu spowodowane było przyczyną od niego niezależną.
Składając wniosek w powyższym przedmiocie J.G. powołał się na swoją sytuację rodzinną twierdząc, że uchybił terminowi, który jego zdaniem upływał w dniu 13 marca 2017 r., bowiem w dniu 10 marca 2017 r. nastąpiło gwałtowne nasilenie się choroby psychicznej jego teściowej i związanych z tym objawów agresji depresyjnej, co wymagało jego stałej obecności w domu. Podkreślił, że obowiązek ten spoczywał na nim, ponieważ żona nie dałaby rady w sprawowaniu opieki oraz zapewnieniu bezpieczeństwa chorej, sobie oraz małoletnim synom. Do wniosku dołączył kserokopie dwóch kart informacyjnych chorej datowanych na dni 15 stycznia 2014 r. oraz 3 marca 2014 r.
Analizując przedmiotowy wniosek Sąd Okręgowy w R. uznał, że zawarte we wniosku informacje mają charakter manipulacji, zwracając uwagę zarówno na daty zaświadczeń lekarskich jak i na fakt, że synowie skazanego to osoby w wieku 14 i 19 lat. Wywiódł nadto, że nawet konieczność stałego pozostawania w domu przez skazanego nie stanowiła przeszkody do sporządzenia jednozdaniowego wniosku i nadanie zawierającej go przesyłki przez któregoś z domowników.
Kwestionując te ustalenia, bo do tego sprowadzają się w rzeczywistości wszystkie podniesione w zażaleniu zarzuty, skarżący podjął próbę wykazania popełnionych przez sąd błędów i to zarówno co do niewłaściwej jego zdaniem oceny dokumentacji medycznej dotyczącej teściowej, charakteru zdiagnozowanej u niej choroby, jak i dopuszczonej przez sąd możliwości sprawowania, chociażby krótkotrwałej opieki nad chorą przez osoby niepełnoletnie, czy też możliwości nadania na poczcie przesyłki przez osobę inną niż autor wniosku stwierdzając nawet, że byłoby to przestępstwo.
Taka argumentacja jest wszelako chybiona i świadczy o braku zrozumienia motywacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
W pierwszym rzędzie wskazać jednak należy, że błędny jest pogląd skarżącego, jakoby wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego mógł zostać przez niego złożony do dnia 13 marca 2017 r., bowiem termin ten w rzeczywistości – stosownie do treści art. 422 § 1 k.p.k. w zw. z art. 123 § 1 k.p.k. – wobec ogłoszenia wyroku w dniu 3 marca 2017 r. upłynął w dniu 10 marca 2017 r. o g. 24.00, a więc w dniu, w którym miałaby się nasilić choroba jego teściowej.
Nie jest też tak, jak to wynika z treści środka odwoławczego, że sąd
meriti
błędnie ocenił stan chorobowy osoby wymagającej opieki skazanego. Z wywodu Sądu Okręgowego w R. wynika przecież wyłącznie to, że złożone przez wnioskującego o przywrócenie terminu informacje medyczne nie świadczą po prostu o tym, że zdiagnozowana u J.M. choroba miała swoje nasilenie właśnie w dniu 10 marca 2017 r., a przecież to właśnie, a nie sam fakt choroby, niekwestionowany przez sąd
a quo
, mógł być ewentualnie podstawą stwierdzenia „przyczyny od strony niezależnej”, o której mowa w art. 126 § 1 k.p.k.
Nieporozumieniem jest też twierdzenie, że osoba w wieku 19 lat, a taką jest jeden z synów J.G., jest osobą niepełnoletnią i niezdolną do krótkotrwałej opieki nad chorą babcią.
Wreszcie, za chybioną uznać należy argumentację odnosząca się do kwestii możliwości nadania na poczcie przesyłki przez inną osobę niż rzeczywisty nadawca, a w szczególności twierdzenie, że narażałoby to taką osobę na odpowiedzialność karną z art. 275 § 1 i 2 k.k. Okazanie w urzędzie pocztowym dokumentu tożsamości – co jest faktem powszechnie znanym – jest konieczne wyłącznie przy odbiorze przesyłki poleconej. Wymóg ten nie obowiązuje natomiast w wypadku nadawania korespondencji. Trafnie tym samym Sąd Okręgowy w zaskarżonym postanowieniu powołał się na tę okoliczność jako podstawę faktyczną ustalenia po stronie skazanego możliwości wywiązania się z terminowego wykonania czynności.
Sąd
meriti
czyniąc swoje ustalenia dokonał więc oceny zaoferowanych przez wnioskującego dowodów zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, a argumentacja skarżącego w tym przedmiocie ma charakter jedynie polemiczny, stanowiąc wyłącznie wyraz jego subiektywnych poglądów. Nie może wiec być również mowy ani o naruszeniu przez ten sąd art. 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k., a tym bardziej art. 433 § 1 i 2 k.p.k. regulującego zasady postępowania odwoławczego, ponieważ zapadłe w przedmiocie przywrócenia terminu rozstrzygnięcie wydane zostało przez Sąd Okręgowy w R. jako Sąd pierwszej instancji, gdyż kompetencję sądu odwoławczego posiadał w tym układzie procesowym wyłącznie Sąd Najwyższy.
Nie znajdując błędów w ustaleniach faktycznych poczynionych przez Sąd odwoławczy, a tym samym nie podzielając argumentacji zawartej w środku odwoławczym J.G., postanowiono jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI