III KZ 40/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy utrzymał w mocy zarządzenie o odmowie sporządzenia uzasadnienia wyroku, ponieważ pokrzywdzona nie złożyła wniosku o status oskarżyciela posiłkowego w terminie.
Pokrzywdzona J.P. złożyła zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Sądu Okręgowego w Tarnowie o odmowie sporządzenia uzasadnienia wyroku. Powodem odmowy był fakt, że pokrzywdzona nie uzyskała statusu oskarżycielki posiłkowej, ponieważ wniosek złożyła dopiero w postępowaniu odwoławczym. Sąd Najwyższy, powołując się na przepisy k.p.k., uznał, że brak złożenia wniosku o status oskarżyciela posiłkowego w odpowiednim terminie skutkuje brakiem uprawnień do żądania uzasadnienia wyroku.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie pokrzywdzonej J.P. na zarządzenie Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Okręgowego w Tarnowie z dnia 22 sierpnia 2025 r., sygn. akt II Ka 300/25, o odmowie przyjęcia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Sąd Okręgowy odmówił sporządzenia uzasadnienia, wskazując, że pokrzywdzona nie uzyskała statusu oskarżycielki posiłkowej, gdyż wniosek w tym przedmiocie złożyła dopiero w postępowaniu odwoławczym. Pokrzywdzona w zażaleniu podniosła, że jest ofiarą przemocy domowej i jej prawa były ograniczane. Sąd Najwyższy, odwołując się do art. 54 § 1 k.p.k., stwierdził, że jeżeli akt oskarżenia wniósł oskarżyciel publiczny, pokrzywdzony może złożyć oświadczenie o działaniu w charakterze oskarżyciela posiłkowego aż do czasu rozpoczęcia przewodu sądowego na rozprawie głównej. Ponieważ J.P. nie złożyła takiego wniosku w terminie, nie nabyła statusu strony postępowania sądowego i tym samym nie była uprawniona do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. W związku z tym Sąd Najwyższy utrzymał zaskarżone zarządzenie w mocy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, pokrzywdzony, który nie złożył wniosku o przystąpienie do sprawy w charakterze oskarżyciela posiłkowego do czasu rozpoczęcia przewodu sądowego, nie nabywa statusu strony postępowania i nie jest uprawniony do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 54 § 1 k.p.k., pokrzywdzony może złożyć oświadczenie o działaniu w charakterze oskarżyciela posiłkowego do czasu rozpoczęcia przewodu sądowego. Niezłożenie takiego wniosku w terminie skutkuje brakiem nabycia statusu strony postępowania i tym samym brakiem uprawnień procesowych, w tym prawa do żądania uzasadnienia wyroku.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie
Strona wygrywająca
Przewodniczący II Wydziału Karnego Sądu Okręgowego w Tarnowie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J.P. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
Przepisy (4)
Główne
k.p.k. art. 54 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Pokrzywdzony może złożyć oświadczenie o działaniu w charakterze oskarżyciela posiłkowego aż do czasu rozpoczęcia przewodu sądowego na rozprawie głównej, jeżeli akt oskarżenia wniósł oskarżyciel publiczny.
Pomocnicze
k.p.k. art. 437 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 422 § § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 458
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pokrzywdzona nie złożyła wniosku o status oskarżyciela posiłkowego w terminie do rozpoczęcia przewodu sądowego. Brak statusu oskarżyciela posiłkowego oznacza brak uprawnień procesowych, w tym prawa do żądania uzasadnienia wyroku.
Odrzucone argumenty
Pokrzywdzona podniosła, że jest ofiarą przemocy domowej i jej prawa były ograniczane.
Godne uwagi sformułowania
nie nabyła statusu strony postępowania sądowego nie była uprawniona do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia
Skład orzekający
Małgorzata Gierszon
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów k.p.k. dotyczących uprawnień pokrzywdzonego w postępowaniu karnym, w szczególności prawa do żądania uzasadnienia wyroku."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy akt oskarżenia wniósł prokurator, a pokrzywdzony nie złożył wniosku o status oskarżyciela posiłkowego w ustawowym terminie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego prawa procesowego pokrzywdzonego, jakim jest prawo do uzasadnienia wyroku, a jej rozstrzygnięcie opiera się na ścisłej interpretacji przepisów k.p.k. dotyczących terminów i statusu strony.
“Czy pokrzywdzony zawsze ma prawo do uzasadnienia wyroku? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN III KZ 40/25 POSTANOWIENIE Dnia 26 listopada 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 26 listopada 2025 r. zażalenia pokrzywdzonej J.P. na zarządzenie Przewodniczego II Wydziału Karnego Sądu Okręgowego w Tarnowie z dnia 22 sierpnia 2025 r., sygn. akt II Ka 300/25, o odmowie przyjęcia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. p o s t a n o w i ł: na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. utrzymać zaskarżone zarządzenie w mocy. UZASADNIENIE Zarządzeniem z dnia 22 sierpnia 2025 r., w sprawie II Ka 300/25, Przewodniczący II Wydziału Karnego Sądu Okręgowego w Tarnowie odmówił na podstawie art. 422 § 3 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k. przyjęcia wniosku pokrzywdzonej J.P. o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Tarnowie z dnia 21 sierpnia 2025 roku, sygn. II Ka 300/25. Uzasadniając tę decyzję wskazał, że pokrzywdzona nie uzyskała statusu oskarżycielki posiłkowej. Wniosek w tym przedmiocie złożyła bowiem dopiero w postępowaniu odwoławczym. Zażalenie na to zarządzenie wniosła pokrzywdzona, która podała, że jest ofiarą przemocy domowej i jej prawa były podczas tego postępowania ograniczane. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zgodnie z art. 54 § 1 k.p.k., jeżeli akt oskarżenia wni ó sł oskarżyciel publiczny, pokrzywdzony może aż do czasu rozpoczęcia przewodu sądowego na rozprawie głównej złożyć oświadczenie, że będzie działał w charakterze oskarżyciela posiłkowego. J.P. nie złożyła takiego wniosku, a w konsekwencji nie nabyła statusu strony postępowania sądowego. Dlatego nie była uprawniona do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia, a zaskarżone zarządzenie było prawidłowe. Brak statusu oskarżyciela posiłkowego wiąże się z brakiem uprawnień przewidzianych w Kodeksie postępowania karnego, czego konsekwencją może być postrzeganie przez pokrzywdzoną ograniczenia jej praw w porównaniu do praw, które nabyłaby, gdyby taki wniosek złożyła w terminie. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. [WB] [a.ł]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI