III KZ 35/14

Sąd Najwyższy2014-07-08
SAOSKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
obrońca z urzędukasacjazażaleniedopuszczalność środka odwoławczegoSąd Najwyższykodeks postępowania karnegokontrola sądowa

Sąd Najwyższy pozostawił bez rozpoznania zażalenie skazanego na postanowienie o odmowie wyznaczenia obrońcy z urzędu, uznając środek odwoławczy za niedopuszczalny.

Skazany E.B. złożył zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego w G., który odmówił mu wyznaczenia obrońcy z urzędu do sporządzenia kasacji, argumentując niespełnieniem warunków z art. 78 § 1 k.p.k. Skazany zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych dotyczących jego sytuacji finansowej. Sąd Najwyższy uznał jednak, że zażalenie jest niedopuszczalne na mocy art. 528 § 1 pkt 2 k.p.k., a błędnie rozpoznano wniosek o wyznaczenie obrońcy na posiedzeniu sądu zamiast zarządzeniem.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie skazanego E.B. na postanowienie Sądu Okręgowego w G. z dnia 25 listopada 2013 r., które odmówiło wyznaczenia obrońcy z urzędu do sporządzenia kasacji. Skazany argumentował, że sąd błędnie ustalił jego sytuację finansową, która uniemożliwia mu samodzielne pokrycie kosztów obrony. Sąd Najwyższy stwierdził, że już na wstępie doszło do proceduralnego błędu, ponieważ wniosek o wyznaczenie obrońcy z urzędu w celu sporządzenia kasacji powinien być rozpatrzony przez prezesa sądu lub upoważnionego sędziego w formie zarządzenia, a nie na posiedzeniu sądu. Co więcej, Sąd Najwyższy podkreślił, że zgodnie z art. 528 § 1 pkt 2 k.p.k., środek odwoławczy w postaci zażalenia nie przysługuje na odmowę wyznaczenia adwokata lub radcy prawnego w celu sporządzenia kasacji. Nawet w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego K 30/11, który stwierdził niekonstytucyjność art. 81 § 1 k.p.k. w zakresie braku sądowej kontroli zarządzenia o odmowie wyznaczenia obrońcy, przepis szczególny wyłączający dopuszczalność zażalenia nadal obowiązuje. W związku z tym, Sąd Najwyższy postanowił pozostawić zażalenie skazanego bez rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zażalenie jest niedopuszczalne na mocy art. 528 § 1 pkt 2 k.p.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że przepis szczególny art. 528 § 1 pkt 2 k.p.k. wyłącza możliwość wniesienia zażalenia na odmowę wyznaczenia obrońcy z urzędu w celu sporządzenia kasacji, nawet jeśli istnieją wątpliwości co do konstytucyjności przepisów regulujących tę kwestię.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawić bez rozpoznania

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
E. B.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (6)

Główne

k.p.k. art. 430 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do rozpoznania zażalenia.

k.p.k. art. 518

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy postępowania przed Sądem Najwyższym.

k.p.k. art. 528 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Wyłącza dopuszczalność zażalenia na odmowę wyznaczenia adwokata lub radcy prawnego w celu sporządzenia kasacji.

Pomocnicze

k.p.k. art. 78 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy warunków wyznaczenia obrońcy z urzędu.

k.p.k. art. 81 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Określa kompetencje do wyznaczenia obrońcy z urzędu.

k.p.k. art. 93 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy upoważnienia sędziego do wydawania zarządzeń.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niedopuszczalność zażalenia na podstawie art. 528 § 1 pkt 2 k.p.k. Wniosek o wyznaczenie obrońcy z urzędu powinien być rozpatrzony zarządzeniem, a nie postanowieniem.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skazanego dotycząca błędów w ustaleniach faktycznych w zakresie sytuacji finansowej.

Godne uwagi sformułowania

środek odwoławczy nie przysługuje na odmowę wyznaczenia adwokata lub radcy prawnego w celu sporządzenia kasacji błędne było procedowanie w zakresie skierowana wniosku skazanego na posiedzenie i rozpoznanie go przez sąd wymagane było wyłącznie wydanie zarządzenia

Skład orzekający

Dariusz Świecki

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Dopuszczalność zażalenia na odmowę wyznaczenia obrońcy z urzędu w postępowaniu kasacyjnym oraz właściwa procedura rozpatrywania takich wniosków."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku dopuszczalności zażalenia na odmowę wyznaczenia obrońcy z urzędu w postępowaniu kasacyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z prawem do obrony w postępowaniu kasacyjnym, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.

Czy można zaskarżyć odmowę przyznania obrońcy z urzędu do Sądu Najwyższego? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III KZ 35/14 POSTANOWIENIE Dnia 8 lipca 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Świecki w sprawie skazanego E. B. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 8 lipca 2014 r. na skutek zażalenia skazanego na postanowienie Sądu Okręgowego w G. z dnia 25 listopada 2013 r. w przedmiocie odmowy wyznaczenia obrońcy z urzędu na podstawie art. 430 § 1 w zw. z art. 518 k.p.k. p o s t a n o w i ł zażalenie pozostawić bez rozpoznania. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem nie uwzględniono wniosku skazanego o wyznaczenie obrońcy z urzędu celem sporządzenia kasacji z uwagi na niespełnienie warunków z art. 78 § 1 k.p.k. Na to orzeczenie zażalenie złożył skazany, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za jego podstawę w zakresie ustalenia, że posiada wystarczające środki finansowe na pokrycie kosztów obrony w postępowaniu kasacyjnym. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. W pierwszej kolejności należy odnieść się do sposobu procedowania w przedmiocie wniosku skazanego o wyznaczenie obrońcy z urzędu w celu sporządzenia kasacji, złożonego na podstawie art. 78 § 1 k.p.k. Z art. 81 § 1 k.p.k. wynika, że na tej podstawie wyznaczenie obrońcy z urzędu należy do kompetencji 2 prezesa sądu (przewodniczącego wydziału, upoważnionego sędziego – art. 93 § 2 k.p.k.). Przyznanie temu organowi procesowemu uprawnienia do pozytywnego rozstrzygania tego rodzaju wniosku prowadzi do stwierdzenia, że także decyzja negatywna należy do jego kompetencji, skoro ustawa nie wymaga wydania postanowienia (arg. z art. 93 § 2 k.p.k.). Dlatego też błędne było procedowanie w zakresie skierowana wniosku skazanego na posiedzenie i rozpoznanie go przez sąd. W tej kwestii wymagane było wyłącznie wydanie zarządzenia. Niezależnie jednak od błędnej formy decyzji procesowej, upoważniony sędzia Sądu Okręgowego w G. wydał zarządzenie o przyjęciu zażalenia, choć z mocy przepisu szczególnego jest ono niedopuszczalne. Zgodnie bowiem z art. 528 § 1 pkt 2 k.p.k. środek odwoławczy nie przysługuje na odmowę wyznaczenia adwokata lub radcy prawnego w celu sporządzenia kasacji. Nie jest przy tym jasne, bo nie wynika to ani z zarządzenia wydanego na posiedzeniu w dniu 25 listopada 2013 r. o pouczeniu skazanego o prawie wniesienia zażalenia, ani z zarządzenia z dnia 16 grudnia 2013 r. o przyjęciu zażalenia, czy w kwestii dopuszczalności zażalenia sędzia wydający te decyzje kierował się wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2013 r., K 30/11 (OTK-A 2013/7/98), w którym stwierdzono niekonstytucyjność art. 81 § 1 k.p.k. w zakresie w jakim nie przewiduje sądowej kontroli zarządzenia prezesa sądu o odmowie wyznaczenia obrońcy z urzędu dla oskarżonego, który złożył wniosek w trybie art. 78 § 1 k.p.k. Gdyby nawet przyjąć, że tak było i upoważniony sędzia wydając wskazane zarządzenia uznał, że do czasu nowelizacji k.p.k. mają bezpośrednie zastosowanie przepisy Konstytucji RP (art. 78 i art. 176 ust. 1), to w rozpoznawanym układzie procesowym dopuszczalność zaskarżenia decyzji o odmowie wyznaczenia obrońcy z urzędu została wyłączona przepisem szczególnym, tj. art. 528 § 1 pkt 2 k.p.k. Mając to wszystko na uwadze Sąd Najwyższy postanowił, jak powyżej.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI