III KZ 35/14

Sąd Najwyższy2014-07-08
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
obrońca z urzędukasacjaSąd Najwyższyzażaleniedopuszczalność środka odwoławczegokodeks postępowania karnego

Sąd Najwyższy pozostawił bez rozpoznania zażalenie skazanego na postanowienie o odmowie wyznaczenia obrońcy z urzędu, uznając środek odwoławczy za niedopuszczalny.

Skazany złożył zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego odmawiające mu wyznaczenia obrońcy z urzędu do sporządzenia kasacji, argumentując, że błędnie ustalono jego sytuację finansową. Sąd Najwyższy uznał jednak, że wniosek o wyznaczenie obrońcy z urzędu w celu sporządzenia kasacji powinien być rozpatrzony zarządzeniem, a nie postanowieniem. Co więcej, Sąd Najwyższy stwierdził, że zażalenie na odmowę wyznaczenia obrońcy z urzędu w tym trybie jest niedopuszczalne na mocy art. 528 § 1 pkt 2 k.p.k., niezależnie od orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego dotyczącego kontroli sądowej takich zarządzeń.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie skazanego E.B. na postanowienie Sądu Okręgowego w G. z dnia 25 listopada 2013 r., które odmówiło wyznaczenia obrońcy z urzędu do sporządzenia kasacji. Skazany zarzucił sądowi błąd w ustaleniach faktycznych dotyczących jego możliwości finansowych. Sąd Najwyższy wskazał na błąd proceduralny Sądu Okręgowego, który rozpoznał wniosek o wyznaczenie obrońcy z urzędu postanowieniem, podczas gdy właściwe było wydanie zarządzenia. Niezależnie od tego, Sąd Najwyższy stwierdził, że zażalenie na odmowę wyznaczenia obrońcy z urzędu w celu sporządzenia kasacji jest niedopuszczalne na mocy art. 528 § 1 pkt 2 k.p.k. Podkreślono, że przepis ten wyłącza środek odwoławczy, nawet w kontekście orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego dotyczącego niekonstytucyjności art. 81 § 1 k.p.k. w zakresie braku sądowej kontroli zarządzeń o odmowie wyznaczenia obrońcy. W związku z niedopuszczalnością zażalenia, Sąd Najwyższy pozostawił je bez rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Wniosek o wyznaczenie obrońcy z urzędu w celu sporządzenia kasacji powinien być rozpatrzony zarządzeniem, a nie postanowieniem.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 81 § 1 k.p.k., wyznaczenie obrońcy z urzędu należy do kompetencji prezesa sądu lub upoważnionego sędziego. Ustawa nie wymaga wydania postanowienia, co sugeruje, że decyzja negatywna również powinna mieć formę zarządzenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zażalenie pozostawione bez rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
E. B.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (6)

Główne

k.p.k. art. 78 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 81 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 528 § 1

Kodeks postępowania karnego

Wyłącza środek odwoławczy od odmowy wyznaczenia adwokata lub radcy prawnego w celu sporządzenia kasacji.

Pomocnicze

k.p.k. art. 430 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 518

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 93 § 2

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niedopuszczalność zażalenia na podstawie art. 528 § 1 pkt 2 k.p.k. Właściwa forma procesowa rozpatrzenia wniosku o obrońcę z urzędu to zarządzenie, a nie postanowienie.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skazanego oparta na błędnym ustaleniu jego sytuacji finansowej (niebadana z uwagi na niedopuszczalność zażalenia).

Godne uwagi sformułowania

środek odwoławczy nie przysługuje błędne było procedowanie w zakresie skierowana wniosku skazanego na posiedzenie i rozpoznanie go przez sąd wymagane było wyłącznie wydanie zarządzenia

Skład orzekający

Dariusz Świecki

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Dopuszczalność zażalenia na odmowę wyznaczenia obrońcy z urzędu w postępowaniu kasacyjnym oraz właściwa forma procesowa rozpatrzenia wniosku o obrońcę z urzędu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy wyznaczenia obrońcy z urzędu w celu sporządzenia kasacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące prawa do obrony w postępowaniu kasacyjnym, co jest ważne dla praktyków prawa karnego.

Kiedy zażalenie na odmowę obrońcy z urzędu nie przysługuje? Wyjaśnia Sąd Najwyższy.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III KZ 35/14
POSTANOWIENIE
Dnia 8 lipca 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Dariusz Świecki
w sprawie skazanego
E. B.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 8 lipca 2014 r.
na skutek zażalenia skazanego na postanowienie Sądu Okręgowego w G. z dnia 25 listopada 2013 r. w przedmiocie odmowy wyznaczenia obrońcy z urzędu
na podstawie art. 430 § 1 w zw. z art. 518 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
zażalenie pozostawić bez rozpoznania.
UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem nie uwzględniono wniosku skazanego  o wyznaczenie obrońcy z urzędu celem sporządzenia kasacji z uwagi na niespełnienie warunków z art. 78 § 1 k.p.k. Na to orzeczenie zażalenie złożył skazany, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za jego podstawę w zakresie ustalenia, że posiada wystarczające środki finansowe na pokrycie kosztów obrony w postępowaniu kasacyjnym.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
W pierwszej kolejności należy odnieść się do sposobu procedowania w przedmiocie wniosku skazanego o wyznaczenie obrońcy z urzędu w celu sporządzenia kasacji, złożonego na podstawie art. 78 § 1 k.p.k. Z art. 81 § 1 k.p.k. wynika, że na tej podstawie wyznaczenie obrońcy z urzędu należy do kompetencji prezesa sądu (przewodniczącego wydziału, upoważnionego sędziego – art. 93 § 2 k.p.k.). Przyznanie temu organowi procesowemu uprawnienia do pozytywnego rozstrzygania tego rodzaju wniosku prowadzi do stwierdzenia, że także decyzja negatywna należy do jego kompetencji, skoro ustawa nie wymaga wydania postanowienia (arg. z art. 93 § 2 k.p.k.). Dlatego też błędne było procedowanie w zakresie skierowana wniosku skazanego na posiedzenie i rozpoznanie go przez sąd. W tej kwestii wymagane było wyłącznie wydanie zarządzenia.
Niezależnie jednak od błędnej formy decyzji procesowej, upoważniony sędzia Sądu Okręgowego w G. wydał zarządzenie o przyjęciu zażalenia, choć z mocy przepisu szczególnego jest ono niedopuszczalne. Zgodnie bowiem z art. 528 § 1 pkt 2 k.p.k. środek odwoławczy nie przysługuje na odmowę wyznaczenia adwokata lub radcy prawnego w celu sporządzenia kasacji. Nie jest przy tym jasne, bo nie wynika to ani z zarządzenia wydanego na posiedzeniu w dniu 25 listopada 2013 r. o pouczeniu skazanego o prawie wniesienia zażalenia, ani z zarządzenia z dnia 16 grudnia 2013 r. o przyjęciu zażalenia, czy w kwestii dopuszczalności zażalenia sędzia wydający te decyzje kierował się wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2013 r., K 30/11 (OTK-A 2013/7/98), w którym stwierdzono niekonstytucyjność art. 81 § 1 k.p.k. w zakresie w jakim nie przewiduje sądowej kontroli zarządzenia prezesa sądu o odmowie wyznaczenia obrońcy z urzędu dla oskarżonego, który złożył wniosek w trybie art. 78 § 1 k.p.k. Gdyby nawet przyjąć, że tak było i upoważniony sędzia wydając wskazane zarządzenia uznał, że do czasu nowelizacji k.p.k. mają bezpośrednie zastosowanie przepisy Konstytucji RP (art. 78 i art. 176 ust. 1), to w rozpoznawanym układzie procesowym dopuszczalność zaskarżenia decyzji o odmowie wyznaczenia obrońcy z urzędu została wyłączona przepisem szczególnym, tj. art. 528 § 1 pkt 2 k.p.k.
Mając to wszystko na uwadze Sąd Najwyższy postanowił, jak powyżej.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI