III KZ 34/24

Sąd Najwyższy2024-08-05
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
obrońca z urzędukoszty obronySąd Najwyższywznowienie postępowaniazażaleniekodeks postępowania karnego

Sąd Najwyższy odmówił wyznaczenia obrońcy z urzędu skazanemu, który nie wykazał swojej niezdolności do poniesienia kosztów obrony i którego sprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania.

Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 78 § 1 k.p.k. w zw. z art. 81 § 1 k.p.k., odmówił wyznaczenia obrońcy z urzędu skazanemu J. B. Uzasadniono to brakiem wykazania przez skazanego jego niezdolności do poniesienia kosztów obrony oraz faktem, że przedmiotem postępowania jest zażalenie na postanowienie o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania, co nie podlega obligatoryjnej obronie.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek skazanego J. B. o wyznaczenie obrońcy z urzędu. Zgodnie z przepisami kodeksu postępowania karnego, przesłanką do ustanowienia obrońcy z urzędu jest wykazanie przez wnioskodawcę, że nie jest w stanie ponieść kosztów obrony bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny. Skazany nie przedstawił żadnych konkretnych informacji dotyczących swojego stanu majątkowego. Ponadto, sprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie Sądu Najwyższego o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania z powodu jego oczywistej bezzasadności. Sąd podkreślił, że taka czynność procesowa nie jest objęta przymusem adwokacko-radcowskim. Dodatkowo, złożenie przez skazanego środka odwoławczego od postanowienia o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania skutkuje pełną kontrolą zaskarżonego postanowienia przez sąd odwoławczy, niezależnie od podniesionych przez skarżącego zarzutów. W związku z tym, Sąd Najwyższy uznał, że żądanie ustanowienia adwokata na tym etapie postępowania nie mogło przynieść pozytywnego efektu procesowego i odmówił jego wyznaczenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, przesłanką uzasadniającą ustanowienie obrońcy z urzędu jest skuteczne wykazanie przez osobę występującą z takim żądaniem, że nie jest w stanie ponieść kosztów obrony bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że art. 78 § 1 k.p.k. znajduje odpowiednie zastosowanie w postępowaniu wznowieniowym. Skazany nie przedstawił dowodów na swoją niezdolność do poniesienia kosztów obrony. Ponadto, sprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania, co nie jest objęte przymusem adwokacko-radcowskim.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa wyznaczenia obrońcy z urzędu

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy

Strony

NazwaTypRola
J. B.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (4)

Główne

k.p.k. art. 78 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Przepis ten znajduje odpowiednie zastosowanie w postępowaniu wznowieniowym. Przesłanką uzasadniającą ustanowienie obrońcy z urzędu jest wykazanie przez osobę występującą z takim żądaniem, że nie jest w stanie ponieść kosztów obrony bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny.

Pomocnicze

k.p.k. art. 81 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 545 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Czynność procesowa w postaci zażalenia na postanowienie o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania nie jest objęta przymusem adwokacko-radcowskim (in fine).

k.p.k. art. 438

Kodeks postępowania karnego

Skoro na skazanym jako stronie tzw. niefachowej nie ciąży obowiązek stawiania zarzutów w środku odwoławczym, to niezadowolenie skarżącego z zaskarżonego rozstrzygnięcia musi spowodować kontrolę odwoławczą w najszerszym zakresie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skazany nie wykazał swojej niezdolności do poniesienia kosztów obrony. Sprawa dotyczy zażalenia na postanowienie o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania, co nie podlega obligatoryjnej obronie. Ustanowienie obrońcy nie poprawiłoby sytuacji procesowej skazanego w zakresie kontroli odwoławczej.

Godne uwagi sformułowania

nie jest w stanie ponieść kosztów obrony bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny czynność, która nie jest objęta przymusem adwokacko-radcowskim skoro na skazanym jako stronie tzw. niefachowej nie ciąży obowiązek stawiania zarzutów w środku odwoławczym to jest oczywiste, że niezadowolenie skarżącego z zaskarżonego rozstrzygnięcia musi spowodować kontrolę odwoławczą w najszerszym zakresie

Skład orzekający

Jarosław Matras

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy wyznaczenia obrońcy z urzędu w Sądzie Najwyższym, zwłaszcza w sprawach dotyczących zażaleń na postanowienia o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i braku wykazania przez stronę jej sytuacji materialnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie ma charakter proceduralny i dotyczy konkretnych przesłanek przyznawania obrońcy z urzędu, co jest istotne dla prawników procesowych, ale mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Kiedy Sąd Najwyższy odmówi obrońcy z urzędu? Kluczowe zasady dla skazanych.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
III KZ 34/24
ZARZĄDZENIE
Dnia 5 sierpnia 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jarosław Matras
1/ Na podstawie art. 78 § 1 k.p.k.
a contrario
w zw. z art. 81 § 1 k.p.k. odmawiam wyznaczenia obrońcy z urzędu skazanemu J. B. (B.);
2/ odpis przesłać skazanemu z pouczeniem, że nie przysługuje zażalenie.
UZASADNIENIE
Zgodnie z art. 78 § 1 k.p.k. oskarżony, który nie ma obrońcy z wyboru, może żądać, aby wyznaczono mu obrońcę z urzędu, jeżeli w sposób należyty wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów obrony bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny. Powyższy przepis znajduje odpowiednie zastosowanie w postępowaniu wznowieniowym.
Przesłanką uzasadniającą ustanowienie obrońcy z urzędu jest więc skuteczne wykazanie przez osobę występującą z takim żądaniem, że nie jest w stanie ponieść kosztów obrony bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny.
Skazany wnosząc o wyznaczenie obrońcy z urzędu nie przedstawił żadnych konkretnych informacji odnośnie do swojego aktualnego stanu majątkowego. Ponadto, co także jest istotne dla rozstrzygnięcia wniosku skazanego, przedmiotem rozpoznania przez Sąd Najwyższy jest obecnie zażalenie skazanego na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 lipca 2024 r., o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania wobec jego oczywistej bezzasadności, a zatem czynność, która nie jest objęta przymusem adwokacko-radcowskim (art. 545 § 3 in fine k.p.k.).
Co więcej, złożenie przez samego skazanego środka odwoławczego od postanowienia Sądu Najwyższego z dnia  9 lipca 2024 r. skutkować będzie totalną - a zatem prowadzoną poprzez wszystkie podstawy odwoławcze z art. 438 k.p.k. - kontrolą zaskarżonego postanowienia, albowiem skoro na skazanym jako stronie tzw. niefachowej nie ciąży obowiązek stawiania zarzutów w środku odwoławczym to jest oczywiste, że niezadowolenie skarżącego z zaskarżonego rozstrzygnięcia musi spowodować kontrolę odwoławczą w najszerszym zakresie, a zatem nie może być ona ograniczona do kwestii poruszonych przez skarżącego.
To wszystko powoduje, że żądanie ustanowienia adwokata na tym etapie postępowania toczącego się przed Sądem Najwyższym nie mogło przynieść pozytywnego efektu, także dlatego, iż w zakresie formatu kontroli zaskarżonego postanowienia nie poprawiłoby sytuacji procesowej skazanego.
[J.I.]
[ms]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI