III KZ 26/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy utrzymał w mocy zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania dotyczącego wyłączenia sędziów, uznając je za niedopuszczalne z mocy ustawy.
J.R. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem o wyłączeniu sędziów. Sąd Apelacyjny odmówił przyjęcia wniosku jako niedopuszczalnego. J.R. wniósł zażalenie, zarzucając fałsz i bezprawie zarządzenia. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za bezzasadne, podkreślając, że postępowanie o wyłączenie sędziów ma charakter incydentalny i nie podlega wznowieniu w trybie przewidzianym dla prawomocnych orzeczeń kończących postępowanie karne.
Sąd Najwyższy rozpatrywał zażalenie J.R. na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego Sądu Apelacyjnego w (...) o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania. Wniosek dotyczył postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Okręgowego w G. w przedmiocie wyłączenia sędziów i przekazania sprawy do innego sądu. Sąd Apelacyjny uznał wniosek o wznowienie za niedopuszczalny z mocy ustawy, powołując się na przepisy k.p.k. dotyczące wznowienia postępowania. J.R. w swoim zażaleniu kwestionował zasadność zarządzenia, określając je jako 'fałszywe, bezprawne, nieuzasadnione' i naruszające Europejską Konwencję Praw Człowieka, a także krytykował sędziów. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za bezzasadne w stopniu oczywistym. Podkreślono, że zażalenie nie zawierało merytorycznej argumentacji. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że postępowanie w przedmiocie wyłączenia sędziów ma charakter incydentalny i nie stanowi 'postępowania sądowego zakończonego prawomocnym orzeczeniem' w rozumieniu art. 540 § 1 k.p.k., a zatem nie może być wznawiane w trybie nadzwyczajnej instytucji procesowej. Wznowienie postępowania karnego służy kontroli prawomocnych orzeczeń kończących postępowanie i rozstrzygających o odpowiedzialności karnej. Choć przepisy o wznowieniu mogą dotyczyć niektórych postępowań ubocznych, to w tym przypadku, ze względu na charakter postępowania o wyłączenie sędziów, wniosek o wznowienie był niedopuszczalny. W związku z tym Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie w przedmiocie wyłączenia sędziów nie stanowi 'postępowania sądowego zakończonego prawomocnym orzeczeniem' w rozumieniu art. 540 § 1 k.p.k. i nie może być wznawiane w trybie przewidzianym w rozdziale 56 Kodeksu postępowania karnego.
Uzasadnienie
Postępowanie o wyłączenie sędziów ma charakter incydentalny i nie rozstrzyga o odpowiedzialności karnej. Wznowienie postępowania jest instytucją służącą kontroli prawomocnych orzeczeń kończących postępowanie w zasadniczym nurcie procesu karnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie
Strona wygrywająca
Sąd Apelacyjny w (...)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. R. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
Przepisy (6)
Główne
k.p.k. art. 437 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 540 § 1
Kodeks postępowania karnego
Postępowanie w przedmiocie wyłączenia od rozpoznania sędziów nie stanowi 'postępowania sądowego zakończonego prawomocnym orzeczeniem' w rozumieniu tego przepisu.
Pomocnicze
k.p.k. art. 429 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 530 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 545 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 540 § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawy określone w pkt 2 lit. a-c są adekwatne jedynie do głównego przedmiotu procesu, czyli kwestii odpowiedzialności karnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie w przedmiocie wyłączenia sędziów ma charakter incydentalny i nie podlega wznowieniu w trybie art. 540 § 1 k.p.k.
Odrzucone argumenty
Zażalenie J.R. nie zawierało merytorycznej argumentacji dowodzącej niesłuszności zaskarżonego zarządzenia.
Godne uwagi sformułowania
postępowanie w przedmiocie wyłączenia od rozpoznania sędziów nie stanowi 'postępowania sądowego zakończonego prawomocnym orzeczeniem' Tego rodzaju postępowanie ma wszak charakter incydentalny i dotyczy kwestii nie związanych z głównym nurtem postępowania Wznowienie postępowania karnego jest instytucją szczególną procesu karnego, która służy do kontroli i uchylania prawomocnych orzeczeń kończących postępowanie sądowe i – co do zasady – rozstrzygających kwestię odpowiedzialności karnej.
Skład orzekający
Małgorzata Gierszon
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania karnego w kontekście postępowań incydentalnych, takich jak wyłączenie sędziego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wznowienie postępowania dotyczącego wyłączenia sędziego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie karnym – możliwości wznowienia postępowania dotyczącego wyłączenia sędziego, co jest istotne dla praktyków.
“Czy można wznowić postępowanie o wyłączenie sędziego? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN Sygn. akt III KZ 26/20 POSTANOWIENIE Dnia 14 maja 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon w sprawie z wniosku J. R. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Okręgowego w G. z dnia 22 stycznia 2020 r. sygn. akt V Ko (…) w przedmiocie wyłączenia od rozpoznania sędziów i asesorów Sądu Rejonowego w W. i przekazania sprawy do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w T. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 14 maja 2020 r., zażalenia J. R. na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 24 marca 2020 r., II AKo (…), o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania w powyżej wskazanej sprawie na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie. UZASADNIENIE Zaskarżonym zarządzeniem wydanym na podstawie art. 429 § 1 k.p.k. i art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 545 § 1 k.p.k. w dniu 24 marca 2020 r., sygn. akt II AKo (…) Zastępca Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w (…) odmówiła przyjęcia wniosku złożonego przez J. R. o wznowienie postępowania w powyżej wskazanej sprawie, jako niedopuszczalnego z mocy ustawy. Na to zarządzenie J. R. wniósł zażalenie, w którym stwierdził, że jest ono „fałszywe, bezprawne, nieuzasadnione oraz kaleczące ewidentnie Europejską Konwencję Praw Człowieka”, po czym bardzo krytycznie odniósł się do sędziów orzekających w poszczególnych Sądach usytuowanych na terenie właściwości Sądu Apelacyjnego w (…) . Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie jest bezzasadne w stopniu oczywistym. Zażalenie nie zawiera żadnej argumentacji dowodzącej niesłuszności zaskarżonego zarządzenia. Ogranicza się bowiem bądź to do uwag bardzo ogólnego charakteru i bez (nawet próby) ich uzasadnienia, bądź też wyrażenia krytycznej opinii o sędziach z Sądów podległych (…) Apelacji, w istocie w niniejszym postępowaniu bezprzedmiotowych. Przedmiotem bowiem niniejszego postępowania jest tylko dokonanie kontroli zasadności zaskarżonego zarządzenia w kontekście odnoszących się do instytucji wznowienia postępowania regulacji. Przeprowadzona zaś taka analiza dowodzi całkowitej zasadności skarżonego zarządzenia i braku podstaw (tak faktycznych , jak i prawnych) do podważenia jego trafności. W zarządzeniu tym wskazano przyczyny odmowy przyjęcia przedmiotowego wniosku o wznowienie postępowania i przywołano konkretne przepisy, których zastosowanie, jako obowiązujących, taką decyzję spowodowało. Powtórzyć więc tylko należy, iż postępowanie w przedmiocie wyłączenia od rozpoznania sędziów nie stanowi „postępowania sądowego zakończonego prawomocnym orzeczeniem” w rozumieniu art. 540 § 1 k.p.k. Stąd też nie może być wznawiane w trybie regulacji przewidzianych w rozdziale 56 Kodeksu postępowania karnego. Tego rodzaju postępowanie ma wszak charakter incydentalny i dotyczy kwestii nie związanych z głównym nurtem postępowania .Nie można więc – w tym trybie i przy wykorzystaniu tej nadzwyczajnej instytucji procesowej – domagać się wznowienia tego postępowania zakończonego postanowieniem o wyłączeniu sędziów. Wznowienie postępowania karnego jest instytucją szczególną procesu karnego, która służy do kontroli i uchylania prawomocnych orzeczeń kończących postępowanie sądowe i – co do zasady – rozstrzygających kwestię odpowiedzialności karnej. Prawdą jest, że przepisy regulujące wznowienie postępowania sądowego mają zastosowanie nie tylko do postępowania w zasadniczym nurcie procesu, ale także do niektórych postępowań ubocznych. Należy bowiem podzielić rozróżnienie postępowań ubocznych na takie, które wiążą się ściśle z głównym przedmiotem procesu, nie mają charakteru samoistnego i w związku z tym nie mogą być objęte wnioskiem o wznowienie, oraz takie, które mają charakter autonomiczny względem głównego nurtu procesu i dlatego mogą stanowić osobny przedmiot wniosku o wznowienie. Jednakże w tym wypadku jedynie na niektórych podstawach np. ex delicto. Ze względu na ich charakter, podstawy określone w art. 540 § 1 pkt 2 lit. A-c (de novis) są bowiem adekwatne jedynie do głównego przedmiotu procesu, czyli kwestii odpowiedzialności karnej oskarżonego za zarzucany mu czyn przestępny. W konsekwencji zasadnie w zaskarżonym zarządzeniu uznano, iż złożenie takiego jak w niniejszym postępowaniu wniosku o wznowienie jest niedopuszczalne z mocy prawa i odmówiono jego przyjęcia. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI