III KZ 23/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w składzie sędziów Andrzeja Stępki (przewodniczącego i sprawozdawcy), Tomasza Artymiuka i Kazimierza Klugiewicza rozpoznał na posiedzeniu w dniu 16 czerwca 2025 r. zażalenie obrońcy oskarżonych K. P. i Ł. P. na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 maja 2025 r. (sygn. akt III KK 619/24) w przedmiocie zastosowania tymczasowego aresztowania. Sprawa dotyczyła oskarżonych o przestępstwo z art. 159 k.k. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 14 maja 2025 r. uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, a następnie zastosował wobec oskarżonych środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania na okres 3 miesięcy. Uzasadniając tę decyzję, Sąd wskazał na duże prawdopodobieństwo popełnienia przestępstwa, groźbę orzeczenia surowej kary oraz konieczność zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania. Obrońca oskarżonych w zażaleniu zarzucił obrazę prawa procesowego, twierdząc, że brak jest podstaw do stosowania tymczasowego aresztowania, gdyż oskarżeni nie utrudniają postępowania. Sąd Najwyższy uznał jednak, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślono, że przepis art. 258 § 2 k.p.k. stanowi samoistną podstawę do zastosowania tymczasowego aresztowania w przypadku zarzucenia popełnienia zbrodni, a grożąca kara pozbawienia wolności uzasadnia stosowanie tego najsurowszego środka zapobiegawczego. Sąd nie dostrzegł również przesłanek negatywnych nakazujących odstąpienie od stosowania aresztu. W konsekwencji, zaskarżone postanowienie zostało utrzymane w mocy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie stosowania tymczasowego aresztowania w przypadku zbrodni, nawet po uchyleniu wyroku przez sąd kasacyjny, na podstawie art. 258 § 2 k.p.k.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej po uchyleniu wyroku i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania.
Zagadnienia prawne (2)
Czy grożąca oskarżonemu surowa kara pozbawienia wolności, kwalifikująca czyn jako zbrodnię, stanowi samoistną podstawę do zastosowania tymczasowego aresztowania w celu zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przepis art. 258 § 2 k.p.k. stanowi samoistną podstawę do zastosowania tymczasowego aresztowania w przypadku zarzucenia popełnienia zbrodni, a grożąca kara uzasadnia stosowanie tego środka zapobiegawczego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że art. 258 § 2 k.p.k. wprowadza domniemanie obawy utrudniania postępowania z uwagi na grożącą karę, co nie wymaga dowodowego wykazywania konkretnych działań oskarżonego. Wysokość nieprawomocnie orzeczonej kary pozbawienia wolności, przy uwzględnieniu charakteru sprawy i zarzutu, w pełni uprawnia do zastosowania najsurowszego środka zapobiegawczego.
Czy w sytuacji uchylenia wyroku przez sąd kasacyjny i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, można stosować tymczasowe aresztowanie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, można stosować tymczasowe aresztowanie, jeśli istnieją ku temu przesłanki określone w przepisach k.p.k., w tym konieczność zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy zastosował tymczasowe aresztowanie wobec oskarżonych po uchyleniu wyroku i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, uznając, że jest to konieczne dla zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania, zwłaszcza w kontekście grożącej surowej kary.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. P. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Ł. P. | osoba_fizyczna | oskarżony |
Przepisy (11)
Główne
k.k. art. 159
Kodeks karny
k.k. art. 156 § 1 pkt 2
Kodeks karny
k.k. art. 11 § 2
Kodeks karny
k.p.k. art. 249 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 258 § 2
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
k.p.k. art. 437 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 535 § 5
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 439 § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 538 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 257 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 259 § 1
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Grożąca oskarżonym surowa kara pozbawienia wolności uzasadnia stosowanie tymczasowego aresztowania jako środka zapobiegawczego. • Przepis art. 258 § 2 k.p.k. stanowi samoistną podstawę do zastosowania tymczasowego aresztowania w przypadku zarzucenia popełnienia zbrodni. • Konieczność zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania po uchyleniu wyroku przez sąd kasacyjny.
Odrzucone argumenty
Brak podstaw do stosowania tymczasowego aresztowania, gdyż oskarżeni nie utrudniają postępowania. • Obraza prawa procesowego polegająca na błędnej ocenie zasadności stosowania tymczasowego aresztowania.
Godne uwagi sformułowania
groźba orzeczenia wobec każdego z nich surowej kary jest nadal realna • konieczne jest stosowanie izolacyjnego środka zapobiegawczego • brak negatywnych przesłanek określonych w art. 259 § 1 k.p.k. i art. 257 § 1 k.p.k. • przepis art. 258 § 2 k.p.k. wprowadza szczególny rodzaj domniemania co do istnienia obawy, że oskarżony będzie - z uwagi na grożącą mu karę - bezprawnie utrudniał postępowanie • nie jest konieczne dowodowe wykazywanie, czy oskarżony podejmował już w przeszłości konkretne działania w tym kierunku • domniemanie to jest wzruszalne, rzecz w tym, że argumentacja zawarta w zażaleniu nie pozwala w sposób jednoznaczny wykluczyć możliwości, iż ze strony oskarżonych nie zostanie podjęta obstrukcja procesowa • przy spełnieniu przesłanek określonych w art. 249 § 1 k.p.k. i art. 257 § 1 k.p.k. i przy braku przesłanek negatywnych wskazanych w art. 259 § 1 i 2 k.p.k., przepis art. 258 § 2 k.p.k. może stanowić samoistną podstawę zastosowania tymczasowego aresztowania
Skład orzekający
Andrzej Stępka
przewodniczący, sprawozdawca
Tomasz Artymiuk
członek
Kazimierz Klugiewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania tymczasowego aresztowania w przypadku zbrodni, nawet po uchyleniu wyroku przez sąd kasacyjny, na podstawie art. 258 § 2 k.p.k."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej po uchyleniu wyroku i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy stosowania tymczasowego aresztowania, co jest zawsze tematem budzącym zainteresowanie, zwłaszcza gdy dotyczy zbrodni i jest analizowane przez Sąd Najwyższy.
“Sąd Najwyższy: Tymczasowe aresztowanie za zbrodnię to nie tylko kara, ale i gwarancja sprawiedliwości.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.