III KZ 20/03

Sąd Najwyższy2003-07-02
SAOSKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
kasacjaopłata sądowakoszty sądowepostępowanie karneSąd Najwyższyterminy procesowezażalenie

Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji z powodu nieuiszczenia opłaty, uznając, że przepisy o rozkładaniu na raty należności sądowych nie mają zastosowania do opłaty od kasacji.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie obrońcy skazanego na zarządzenie Przewodniczącego Sądu Apelacyjnego o odmowie przyjęcia kasacji. Odmowa nastąpiła z powodu nieuiszczenia w terminie opłaty od kasacji. Obrońca zarzucił obrazę prawa procesowego, w tym nierozpoznanie wniosku o rozłożenie opłaty na raty. Sąd Najwyższy uznał, że opłata od kasacji nie jest należnością podlegającą ściągnięciu w trybie egzekucji, a jej nieuiszczenie czyni skargę nieskuteczną. Przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 1991 r. nie mają zastosowania do opłaty od kasacji, a jedynie przepisy k.p.k. o zwolnieniu od opłat.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał zażalenie obrońcy skazanego Marcina B. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Sądu Apelacyjnego w B. z dnia 2 kwietnia 2003 r. o odmowie przyjęcia kasacji. Zarządzenie to zostało wydane z powodu nieuiszczenia w terminie, mimo wezwania, wymaganej opłaty od kasacji. Obrońca skazanego wniósł zażalenie, podnosząc zarzut obrazy prawa procesowego, w szczególności art. 530 § 2 w zw. z art. 120 § 2 i art. 623 k.p.k. oraz przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 lutego 1991 r. w sprawie umarzania, rozkładania na raty i odraczania terminu spłaty należności sądowych. Zarzucił nierozpoznanie przez sąd wniosku skazanego o rozłożenie opłaty od kasacji na raty przed wydaniem decyzji o odmowie przyjęcia kasacji. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, stwierdził, że wskazane rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości dotyczy kosztów sądowych orzeczonych w postępowaniu cywilnym i karnym, które podlegają ściągnięciu w trybie egzekucji. Opłata od kasacji nie jest taką należnością, lecz stanowi warunek formalny skuteczności środka zaskarżenia. Jej nieuregulowanie skutkuje odmową przyjęcia kasacji. Sąd podkreślił, że zarządzenie wzywające do uiszczenia opłaty nie jest orzeczeniem w rozumieniu k.p.k., a jedynie przypomnieniem o konieczności jej uiszczenia pod określonym rygorem. W związku z tym, Sąd Najwyższy uznał, że do opłaty od kasacji nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia o rozkładaniu na raty, a jedynie przepisy k.p.k. o możliwości zwolnienia od opłaty (art. 623 k.p.k.). Ponieważ skazany nie uzyskał zwolnienia od opłaty i nie uiścił jej w terminie, zasadnie odmówiono przyjęcia jego skargi kasacyjnej. W konsekwencji Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy te nie mają zastosowania do opłaty od kasacji.

Uzasadnienie

Opłata od kasacji nie jest należnością podlegającą ściągnięciu w trybie egzekucji, lecz warunkiem formalnym skuteczności środka zaskarżenia. Rozporządzenie dotyczy należności orzeczonych prawomocnie, a nie opłat konstytuujących dopuszczalność pisma.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymanie w mocy zaskarżonego zarządzenia

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w kontekście prawidłowości proceduralnej)

Strony

NazwaTypRola
Marcin B.osoba_fizycznaskazany
obrońca skazanegoinneskarżący

Przepisy (6)

Główne

k.p.k. art. 623

Kodeks postępowania karnego

Przepisy o możliwości zwolnienia strony od uregulowania opłaty, której wyłożenia wymaga się przy składaniu pisma procesowego.

Pomocnicze

k.p.k. art. 530 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 120 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 93 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Definicja orzeczeń sądowych (wyroki i postanowienia).

k.p.k. art. 93 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Definicja orzeczeń sądowych (wyroki i postanowienia).

k.k. art. 280 § § 1

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Opłata od kasacji nie jest należnością podlegającą ściągnięciu w trybie egzekucji, a jej nieuiszczenie czyni skargę kasacyjną nieskuteczną. Przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 1991 r. nie mają zastosowania do opłaty od kasacji. Zarządzenie wzywające do uiszczenia opłaty nie jest orzeczeniem w rozumieniu k.p.k. Wniosek o rozłożenie na raty opłaty od kasacji jest niedopuszczalny.

Odrzucone argumenty

Zarzut obrazy prawa procesowego przez nierozpoznanie wniosku o rozłożenie opłaty od kasacji na raty. Stosowanie przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 1991 r. do opłaty od kasacji.

Godne uwagi sformułowania

Do opłaty od kasacji nie mają zatem zastosowania przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 lutego 1991 r. w sprawie rozkładania na raty i odraczanie terminu spłaty należności sądowych (...), lecz jedynie przepisy Kodeksu postępo- wania karnego o możliwości zwolnienia strony od uregulowania opłaty, której wyłożenia wymaga się przy składaniu pisma procesowego (art. 623 k.p.k.). Opłata od kasacji należnością taką nie jest. Jej uiszczenie wynika z ustawy jako warunek formalny skuteczności tego środka zaskarżenia. Zarządzenie wzywające stronę do uiszczenia opłaty od kasacji nie jest przy tym orzeczeniem sądu, co wyraźnie wynika z art. 93 § 2 k.p.k.

Skład orzekający

T. Grzegorczyk

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie, że opłata od kasacji nie podlega przepisom o rozkładaniu na raty należności sądowych i że zarządzenie wzywające do jej uiszczenia nie jest orzeczeniem w rozumieniu k.p.k."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji opłaty od kasacji w postępowaniu karnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnej związanej z opłatami sądowymi, co jest istotne dla praktyków prawa, ale nie zawiera elementów zaskakujących czy szeroko interesujących.

Opłata od kasacji: Czy można ją rozłożyć na raty? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
POSTANOWIENIE Z DNIA 2 LIPCA 2003 R. III KZ 20/03 Do opłaty od kasacji nie mają zatem zastosowania przepisy rozpo- rządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 lutego 1991 r. w sprawie rozkładania na raty i odraczanie terminu spłaty należności sądowych (Dz. U. Nr 25, poz.102 ze zm.), lecz jedynie przepisy Kodeksu postępo- wania karnego o możliwości zwolnienia strony od uregulowania opłaty, której wyłożenia wymaga się przy składaniu pisma procesowego (art. 623 k.p.k.). Przewodniczący: sędzia SN T. Grzegorczyk. Sąd Najwyższy w sprawie Marcina B., skazanego z art. 280 § 1 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu, w dniu 2 lipca 2003 r. zażalenia obrońcy skazanego na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Sądu Apelacyjnego w B. z dnia 2 kwietnia 2003 r. o odmowie przyjęcia kasacji u t r z y m a ł w mocy zaskarżone zarządzenie. U Z A S A D N I E N I E Zaskarżonym zarządzeniem odmówiono przyjęcia kasacji ze względu na nieiuszczenie w terminie, mimo wezwania, wymaganej opła- ty od kasacji. W zażaleniu na rozstrzygnięcie obrońca skazanego pod- niósł zarzut obrazy prawa procesowego, a to art. 530 § 2 w zw. z art. 120 2 § 2 i art. 623 k.p.k. oraz § 1 pkt 1 i § 2 ust.1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 lutego 1991 r. w sprawie umarzania, rozkła- dania na raty i odraczania terminu spłaty należności sądowych (Dz. U. Nr 25, poz.102 ze zm.), przez nierozpoznanie, przed wydaniem tej decy- zji, wniosku skazanego o rozłożenie na raty opłaty od kasacji. W uza- sadnieniu skarżący podniósł, że opłata od kasacji należy do kosztów są- dowych, a zarządzenie jej uiszczenia jest orzeczeniem w rozumieniu art. 93 § 2 k.p.k., przeto nie można decydować o odmowie przyjęcia kasacji z powodu nieuiszczenia wymaganej opłaty przed rozpoznaniem wniosku o rozłożenie płatności tej opłaty na raty. Rozpoznając to zażalenie Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wskazane w środku odwoławczym rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 1991 r. dotyczy, jak wynika to z jego tytułu oraz z tre- ści § 1 pkt 1, kosztów sądowych „orzeczonych w postępowaniu cywilnym i karnym” W § 2 ust.1 tegoż rozporządzenia mówi się o możliwości sto- sowania ulg w spłacie wobec „należności, których ściągnięcie (…) byłoby połączone z nadmiernymi trudnościami lub powodowałoby (...) zbyt cięż- kie skutki.” Nie budzi zatem wątpliwości, że analizowany akt wykonaw- czy dotyczy jedynie należności sądowych orzeczonych prawomocnie przez sąd, a więc podlegających „ściągnięciu” w trybie egzekucji. Opłata od kasacji należnością taką nie jest. Jej uiszczenie wynika z ustawy jako warunek formalny skuteczności tego środka zaskarżenia. Jej nieuregu- lowanie w wymaganym terminie nie oznacza więc możliwości przymu- sowego jej ściągnięcia, lecz czyni skargę kasacyjną prawnie nieskutecz- ną. To zaś pociąga za sobą konieczność odmowy jej przyjęcia. Zarzą- dzenie wzywające stronę do uiszczenia opłaty od kasacji nie jest przy tym orzeczeniem sądu, co wyraźnie wynika z art. 93 § 2 k.p.k., gdyż że orzeczeniami takimi są jedynie wyroki i postanowienia (§ 1 art. 93 k.p.k. oraz tytuł rozdziału 11 kodeksu). Przedmiotowe zarządzenie nie nakłada 3 przy tym owej opłaty, lecz tylko przypomina o konieczności jej uiszczenia pod określonym rygorem i wzywa do jej uregulowania. Nie ustala ono też jej wysokości, jako że ta wynika z odrębnego aktu wykonawczego do ko- deksu. Do opłaty od kasacji nie mają zatem zastosowania przepisy roz- porządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 lutego 1991 r. w sprawie rozkładania na raty i odraczanie terminu spłaty należności sądowych (Dz. U. Nr 25, poz.102 ze zm.), lecz jedynie przepisy kodeksu postępo- wania karnego o możliwości zwolnienia strony od uregulowania opłaty, której wyłożenia wymaga się przy składaniu pisma procesowego (art. 623 k.p.k.). W niniejszej sprawie skazany wystąpił o takie zwolnienie i go nie uzyskał. Był więc zobowiązany, po rygorem odmowy przyjęcia kasa- cji, do uregulowania tej opłaty i wezwano go odrębnie do uczynienia te- go. Jego odpowiedzią na to wezwanie był wówczas wniosek o rozłożenie tej opłaty na raty, co było jednak czynnością prawnie nieskuteczną, jako że był to wniosek niedopuszczalny na gruncie opłaty od kasacji. W kon- sekwencji skazany nie uregulował tej opłaty w wyznaczonym terminie. Tym samym zasadnie odmówiono przyjęcia skargi kasacyjnej go doty- czącej, a wskazane w zażaleniu na tę decyzję przepisy proceduralne nie zostały w tej sprawie naruszone. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI