III KZ 19/25

Sąd Najwyższy2025-05-28
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
kasacjaniedopuszczalnośćumorzenie śledztwasąd najwyższykodeks postępowania karnegozażalenie

Podsumowanie

Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji od postanowienia o umorzeniu śledztwa, uznając kasację za niedopuszczalną z mocy ustawy.

Pokrzywdzona złożyła kasację od postanowienia Sądu Okręgowego w Kielcach utrzymującego w mocy postanowienie o umorzeniu śledztwa. Przewodniczący Wydziału Karnego Sądu Okręgowego odmówił przyjęcia kasacji jako niedopuszczalnej z mocy ustawy. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie na to zarządzenie, uznał, że kasacja nie przysługuje od postanowienia o umorzeniu śledztwa, które nie jest wyrokiem sądu odwoławczego kończącym postępowanie w rozumieniu art. 519 k.p.k. W konsekwencji Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie.

Sprawa dotyczy zażalenia na zarządzenie Przewodniczącego III Wydziału Karnego Sądu Okręgowego w Kielcach o odmowie przyjęcia kasacji od postanowienia tego sądu z dnia 31 stycznia 2025 r., sygn. akt III Kp 1908/24, którym utrzymano w mocy postanowienie o umorzeniu śledztwa. Pokrzywdzona H. G. złożyła zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstw, jednak prokurator umorzył śledztwo, a Sąd Okręgowy utrzymał to postanowienie w mocy. Pełnomocnik pokrzywdzonej wniósł kasację, zarzucając naruszenie prawa procesowego i błędne przyjęcie niedopuszczalności kasacji. Przewodniczący Sądu Okręgowego odmówił przyjęcia kasacji na podstawie art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, przypomniał, że zgodnie z art. 519 k.p.k. kasacja przysługuje od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie oraz od prawomocnego postanowienia sądu odwoławczego o umorzeniu postępowania i zastosowaniu środka zabezpieczającego. Sąd podkreślił, że postanowienie o umorzeniu śledztwa nie jest wyrokiem sądu odwoławczego kończącym postępowanie w rozumieniu tego przepisu, a zatem kasacja od niego jest niedopuszczalna z mocy ustawy. W związku z tym Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie i obciążył pokrzywdzoną kosztami postępowania zażaleniowego.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, kasacja nie przysługuje od postanowienia sądu okręgowego o utrzymaniu w mocy postanowienia o umorzeniu śledztwa, ponieważ nie jest to wyrok sądu odwoławczego kończący postępowanie w rozumieniu art. 519 k.p.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że zgodnie z art. 519 k.p.k. kasacja przysługuje od wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie lub postanowienia o umorzeniu postępowania i zastosowaniu środka zabezpieczającego. Postanowienie o umorzeniu śledztwa, utrzymane w mocy przez sąd okręgowy, nie jest orzeczeniem, od którego przysługuje kasacja.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Utrzymano w mocy zaskarżone zarządzenie.

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w zakresie kosztów)

Strony

NazwaTypRola
H. G.osoba_fizycznapokrzywdzona
B. G.osoba_fizycznapodejrzany
E. S.osoba_fizycznapodejrzany
Przewodniczący III Wydziału Karnego Sądu Okręgowego w Kielcachinstytucjaorgan wydający zarządzenie

Przepisy (10)

Główne

k.p.k. art. 519

Kodeks postępowania karnego

Kasacja przysługuje od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie oraz od prawomocnego postanowienia sądu odwoławczego o umorzeniu postępowania i zastosowaniu środka zabezpieczającego określonego w art. 93a Kodeksu karnego.

Pomocnicze

k.p.k. art. 530 § 2

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do odmowy przyjęcia kasacji jako niedopuszczalnej z mocy ustawy.

k.p.k. art. 429 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do odmowy przyjęcia kasacji jako niedopuszczalnej z mocy ustawy.

k.p.k. art. 93 § 1

Kodeks postępowania karnego

Rozróżnienie na wyroki i postanowienia.

k.k. art. 93a

Kodeks karny

Środek zabezpieczający, od którego postanowienia o umorzeniu postępowania i zastosowaniu którego przysługuje kasacja.

k.p.k. art. 636 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zażaleniowego.

k.k. art. 286

Kodeks karny

Przestępstwo oszustwa.

k.k. art. 207 § 1a

Kodeks karny

Przestępstwo uporczywego nękania.

k.k. art. 284 § 1

Kodeks karny

Przestępstwo przywłaszczenia.

k.k. art. 284 § 2

Kodeks karny

Przestępstwo przywłaszczenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja nie przysługuje od postanowienia o umorzeniu śledztwa, które zostało utrzymane w mocy przez sąd okręgowy, ponieważ nie jest to wyrok sądu odwoławczego kończący postępowanie w rozumieniu art. 519 k.p.k.

Odrzucone argumenty

Kasacja jest dopuszczalna od postanowienia sądu okręgowego utrzymującego w mocy postanowienie o umorzeniu śledztwa, gdyż jest to orzeczenie kończące postępowanie w rozumieniu prawa karnego.

Godne uwagi sformułowania

kasacja jest niedopuszczalna z mocy ustawy nie należy do grupy orzeczeń zaskarżalnych w drodze kasacji najwyraźniej uszło uwagi skarżącego

Skład orzekający

Eugeniusz Wildowicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja dopuszczalności kasacji od postanowień o umorzeniu śledztwa."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw karnych i specyficznego rodzaju orzeczeń.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z dopuszczalnością kasacji, co jest istotne dla prawników procesowych, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Kiedy kasacja jest niedopuszczalna? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

inne

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
III KZ 19/25
POSTANOWIENIE
Dnia 28 maja 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Eugeniusz Wildowicz
w sprawie z zawiadomienia pokrzywdzonej
H. G.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 28 maja 2025 r.,
zażalenia pełnomocnika pokrzywdzonej
na zarządzenie Przewodniczącego III Wydziału Karnego Sądu Okręgowego
w Kielcach
z dnia 2 kwietnia 2025 r., sygn. akt III Kp 1908/24,
o odmowie przyjęcia kasacji
p o s t a n o w i ł
1.
utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie,
2.
obciążyć pokrzywdzoną kosztami postępowania zażaleniowego.
UZASADNIENIE
W dniu 10 sierpnia 2023 r. H. G.
złożyła w Prokuraturze Okręgowej w Warszawie zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia na jej szkodę przez B. G. i E. S. przestępstw z art. 286 k.k., 207 § 1a k.k. i art. 284 § 1 i 2 k.k.
W dniu 12 listopada 2024 r. prokurator Prokuratury Rejonowej w Końskich postanowił umorzyć śledztwo w powyższej sprawie, prowadzone pod sygn. akt [...].
Sąd Okręgowy w Kielcach, po rozpoznaniu zażalenia pełnomocnika pokrzywdzonej na postanowienie o umorzeniu śledztwa, postanowieniem z dnia 31 stycznia 2025 r., sygn. akt III Kp 1908/24, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W dniu 26 marca 2025 r. pełnomocnik pokrzywdzonej wniósł za pośrednictwem Sądu Okręgowego w Kielcach kasację od postanowienia Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 31 stycznia 2025 r., sygn. akt III Kp 1908/24, zaskarżając je w całości i stawiając szereg zarzutów naruszenia prawa procesowego.
Przewodniczący III Wydziału Karnego Sądu Okręgowego w Kielcach zarządzeniem z dnia 2 kwietnia 2025 r., sygn. akt III Kp 1908/24, na podstawie art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k., odmówił przyjęcia kasacji jako niedopuszczalnej z mocy ustawy.
Pełnomocnik pokrzywdzonej wniósł zażalenie na zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji, zaskarżając je w całości i zarzucając mu obrazę przepisów postępowania, mającą wpływ na treść wydanego zarządzenia, a to art. 519 k.p.k. w zw. z art. 530 § 1 k.p.k. i w zw. z art. 429 § 1 k.p.k., poprzez „błędne przyjęcie, że w przedmiotowym stanie faktycznym sprawy kasacja jest niedopuszczalna z mocy ustawy, a wskutek tego odmówienie przyjęcia kasacji skarżącej, podczas gdy zgodnie z normami prawa karnego kasacja może być wniesiona od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie, a poprzez <wyrok kończący postępowanie> należy rozumieć takie orzeczenie, które prawnie wyłącza możliwość dalszego zwykłego toku instancji, a do tej kategorii należy postanowienie Sądu, którym utrzymano w mocy postanowienie organu prowadzącego postępowanie przygotowawcze o umorzeniu śledztwa, zatwierdzone przez prokuratora, co za tym idzie skarżącej przysługuje nadzwyczajny środek zaskarżenia w postaci kasacji od postanowienia Sądu Okręgowego w Kielcach III Wydziału Karnego z dnia 31 stycznia 2025 roku, sygn. akt III Kp 1908/24”.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 519 k.p.k. kasacja przysługuje od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie oraz od prawomocnego postanowienia sądu odwoławczego o umorzeniu postępowania i zastosowaniu środka zabezpieczającego określonego w art. 93a Kodeksu karnego.
Ów nadzwyczajny środek zaskarżenia
przysługuje zatem stronom od wyroku sądu odwoławczego utrzymującego w mocy wyrok sądu pierwszej instancji, wyroku zmieniającego wyrok sądu pierwszej instancji, wyroku uchylającego wyrok sądu pierwszej instancji i umarzającego postępowanie karne oraz od postanowienia o umorzeniu postępowania i zastosowania środka zabezpieczającego określonego w art. 93a k.k. Nie przysługuje zaś od prawomocnych wyroków sądu pierwszej instancji, prawomocnych wyroków sądu drugiej instancji, które nie kończą postępowania, prawomocnych postanowień sądu pierwszej instancji kończących postępowanie a także innych niż postanowienia o umorzeniu postępowania i zastosowaniu środka zabezpieczającego określonego w art. 93a k.k. prawomocnych postanowień sądu odwoławczego, choćby kończących postępowanie i postanowień wydanych w postępowaniu wykonawczym (por. D. Świecki, Komentarz do art. 519 k.p.k. [W:] Kodeks postepowania karnego. Tom II. Komentarz aktualizowany (red. D. Świecki), teza 7).
Trzeba w tym miejscu przypomnieć oczywisty fakt, że procedura karna zna dwa rodzaje orzeczeń: wyroki i postanowienia - co wynika z art. 93 § 1 k.p.k. i najwyraźniej uszło uwagi skarżącego. Przepisy, na które powołuje się pełnomocnik pokrzywdzonej w uzasadnieniu przedmiotowego zażalenia, odnoszą się do wyroku wydanego w postępowaniu odwoławczym. Tymczasem w sprawie z zawiadomienia pokrzywdzonej H. G., wydano nie wyrok, a postanowienie – co ma swoje konsekwencje procesowe. Między innymi tę, że do orzeczenia wydanego w niniejszej sprawie nie stosuje się norm odnoszących się do wyroków sądów odwoławczych. Argumentacja zażalenia jest zatem całkowicie chybiona.
Ponieważ postanowienie o umorzeniu śledztwa (tu warto uczynić uwagę, że organem je wydającym jest nie policjant, ale prokurator) nie należy do grupy orzeczeń zaskarżalnych w drodze kasacji, należało odmówić przyjęcia złożonej przez pełnomocnika pokrzywdzonej w niniejszej sprawie kasacji jako niedopuszczalnej z mocy ustawy, co słusznie uczynił Przewodniczący III Wydziału Karnego Sądu Okręgowego w Kielcach w zaskarżonym zarządzeniu.
Z powyższych względów, nie dostrzegając podstaw do uwzględnienia zażalenia, Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie, o kosztach postępowania zażaleniowego rozstrzygając w myśl art. 636 § 1 k.p.k.
[J.J.]
[r.g.]
‎

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę