III KZ 16/17

Sąd Najwyższy2017-03-28
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
skargazażaleniesąd najwyższysąd okręgowykodeks postępowania karnegoustawa nowelizacyjnaterminy procesowedopuszczalność skargi

Sąd Najwyższy pozostawił bez rozpoznania zażalenie na zarządzenie o odmowie przyjęcia skargi na wyrok sądu odwoławczego, uznając, że skarga ta była niedopuszczalna z mocy ustawy.

Obrońca oskarżonych wniósł skargę na wyrok Sądu Okręgowego uchylający wyrok uniewinniający i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania. Przewodniczący Sądu Okręgowego odmówił przyjęcia skargi, uznając ją za niedopuszczalną. Obrońca złożył zażalenie, argumentując, że przepisy dotyczące skargi na wyrok kasatoryjny powinny mieć zastosowanie. Sąd Najwyższy, powołując się na własną uchwałę i wcześniejsze orzecznictwo, uznał, że skarga była niedopuszczalna, ponieważ akt oskarżenia wniesiono przed datą graniczną określoną w ustawie nowelizacyjnej. W związku z tym zażalenie zostało pozostawione bez rozpoznania.

Sprawa dotyczyła zażalenia obrońcy oskarżonych na zarządzenie Przewodniczącego V Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w R., które odmówiło przyjęcia skargi na wyrok tego sądu. Sąd Okręgowy uchylił wyrok Sądu Rejonowego w G. uniewinniający oskarżonych M. K., M. J. i W. G. od zarzucanych im czynów i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Obrońca oskarżonych wniósł skargę na ten wyrok, powołując się na art. 539a k.p.k. Przewodniczący Sądu Okręgowego odmówił jednak przyjęcia skargi, uznając ją za niedopuszczalną z mocy ustawy, zgodnie z art. 539f k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k. i art. 429 § 1 k.p.k. Obrońca złożył zażalenie, zarzucając naruszenie art. 25 ust. 2 ustawy nowelizacyjnej, twierdząc, że przepisy rozdziału 55a k.p.k. powinny mieć zastosowanie do sprawy, mimo że akt oskarżenia został wniesiony przed 30 czerwca 2015 r. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, stwierdził, że obrońca błędnie zinterpretował uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 29 listopada 2016 r. (I KZP 10/16). Sąd Najwyższy potwierdził, że przepisy o skardze na wyrok kasatoryjny nie mają zastosowania w sprawach, w których akt oskarżenia wniesiono przed 1 lipca 2015 r. Ponieważ akt oskarżenia w niniejszej sprawie wpłynął w maju 2013 r., skarga była niedopuszczalna. Sąd Najwyższy uznał, że wydanie zarządzenia o odmowie przyjęcia skargi było zbędne, gdyż powinna nastąpić jedynie czynność administracyjna informująca o braku możliwości wniesienia skargi. Jednakże, mając na uwadze podjęte przez Sąd Okręgowy czynności procesowe, Sąd Najwyższy pozostawił zażalenie bez rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy te nie mają zastosowania do spraw, w których akt oskarżenia został wniesiony przed dniem 1 lipca 2015 r.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na własną uchwałę (I KZP 10/16) oraz wcześniejsze orzecznictwo, zgodnie z którym art. 25 ust. 1 ustawy nowelizacyjnej odnosi się do postępowań, w których akt oskarżenia wniesiono po 30 czerwca 2015 r. (a przed 15 kwietnia 2016 r.). W sprawach, gdzie akt oskarżenia wniesiono wcześniej, skarga na wyrok kasatoryjny jest niedopuszczalna.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawić zażalenie bez rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
M. K.osoba_fizycznaoskarżony
M. J.osoba_fizycznaoskarżony
W. G.osoba_fizycznaoskarżony
Urząd Celny w R.instytucjaapelujący
Przewodniczący V Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w R.instytucjaorgan wydający zarządzenie
Obrońca oskarżonychinneskarżący

Przepisy (10)

Główne

k.p.k. art. 539a § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 539f

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 530 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 429 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Dz. U. z 2016 r., poz. 437 art. 25 § ust. 1

Ustawa o zmianie ustawy Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw

Dz. U. z 2016 r., poz. 437 art. 25 § ust. 2

Ustawa o zmianie ustawy Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw

k.p.k. art. 531 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.k.s. art. 107 § § 1

Kodeks karny skarbowy

k.k. art. 6 § § 2

Kodeks karny

k.p.k. art. 93 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Akt oskarżenia wniesiono przed 1 lipca 2015 r., co wyłącza stosowanie przepisów o skardze na wyrok kasatoryjny. Interpretacja art. 25 ust. 1 ustawy nowelizacyjnej potwierdzona uchwałą SN (I KZP 10/16) i wcześniejszym orzecznictwem.

Odrzucone argumenty

Przepisy rozdziału 55a k.p.k. powinny mieć zastosowanie do sprawy, mimo wniesienia aktu oskarżenia przed 30 czerwca 2015 r., zgodnie z wykładnią art. 25 ust. 2 ustawy nowelizacyjnej. Zarzadzenie o odmowie przyjęcia skargi było wadliwe procesowo.

Godne uwagi sformułowania

nie tylko nie został więc podważony, lecz wprost zyskał akceptację składu siedmioosobowego zbędne było natomiast wydawanie zarządzenia o odmowie przyjęcia skargi, gdyż jej wniesienie powinno spowodować niezaskarżalną w trybie przepisów Kodeksu postępowania karnego czynność podmiotu określonego w art. 93 § 2 k.p.k. o charakterze administracyjnym

Skład orzekający

Tomasz Artymiuk

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych dotyczących skargi na wyrok kasatoryjny w sprawach karnych, w szczególności stosowanie art. 25 ustawy nowelizacyjnej z 2016 r."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i dat granicznych określonych w ustawie nowelizacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy złożonej kwestii proceduralnej związanej ze stosowaniem przepisów przejściowych w postępowaniu karnym, co jest istotne dla praktyków prawa. Wyjaśnia wątpliwości interpretacyjne dotyczące skargi na wyrok kasatoryjny.

Kiedy skarga na wyrok kasatoryjny jest niedopuszczalna? Wyjaśnia Sąd Najwyższy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III KZ 16/17
POSTANOWIENIE
Dnia 28 marca 2017 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Tomasz Artymiuk
w sprawie
M. K., M. J. i W. G.
oskarżonych z art. 107 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 28 marca 2017 r.,
zażalenia wniesionego przez obrońcę oskarżonych
na zarządzenie Przewodniczącego V Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w R.
z dnia 3 stycznia 2017 r., sygn. akt V WSU (…), V Ka (…),
o odmowie przyjęcia skargi określonej w art. 539a § 1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
pozostawić zażalenie bez rozpoznania.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w R. po rozpoznaniu wniesionej na niekorzyść oskarżonych apelacji Urzędu Celnego w R. od wyroku Sądu Rejonowego w G. z dnia 5 lutego 2016 r., sygn. akt II K (...), którym to wyrokiem
M. K., M. J. i W. G. zostali uniewinnieni od popełnienia zarzucanych im czynów, wyrokiem z dnia 22 listopada 2016 r., sygn. akt V Ka (…), uchylił zaskarżone orzeczenie i sprawę przekazał Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
Skargę na powyższy wyrok Sądu odwoławczego w oparciu o przepis art. 539a k.p.k. wniósł obrońca oskarżonych.
Zarządzeniem z dnia 3 stycznia 2017 r., Przewodniczący V Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w R., na podstawie art. 539f k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k., odmówił przyjęcia przedmiotowej skargi jako niedopuszczalnej z mocy ustawy.
Zażalenie na to zarządzenie złożył obrońca M. K., M. J. i W. G.. W zażaleniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania mającą istotny wpływ na treść wydanego zarządzenia tj. art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2016 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2016 r., poz. 437) poprzez jego wykładnię prowadzącą do uznania, że przepisy rozdziału 55a Kodeksu postępowania karnego, wprowadzone ustawą z dnia 11 marca 2016 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw mają zastosowanie jedynie w sprawach, w których akt oskarżenia został wniesiony po dniu 30 czerwca 2015 r., podczas gdy przepis ten (art. 25 ust. 2) nie znajduje zastosowania w sprawie bowiem niniejsze postępowanie nie mieści się w katalogu postępowań do których ma on zastosowanie, a określonych w art. 25 ust. 1 w/w ustawy, a zatem w sprawie zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 29.11.2016 r., I KZP 10/16 znajduje zastosowanie ogólna reguła stosowania prawa nowego – „chwytania w locie”, a zatem przepisy rozdziału 55a Kodeksu postępowania karnego mają zastosowanie również do spraw w których akt oskarżenia został wniesiony przed dniem 30 czerwca 2015 r. i były prowadzone po dniu 14 kwietnia 2016 r., a zatem również do niniejszej sprawy. Zdaniem skarżącego wynika to z tego, że jak wskazał Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 29.11.2016 r., I KZP 10/16 „przepis art. 25 ust. 1 ustawy z 2016 r. odnosi się wyłącznie do postępowań, w których po dniu 30 czerwca 2015 r. (a przed dniem 15 kwietnia 2016 r.)  wniesiono akt oskarżenia lub inny środek inicjujący postępowanie sądowe. Zbiór takich postępowań jest zamknięty. Zakres regulacji jest zatem jednoznacznie określony i brak jest podstaw do twierdzenia, że dla dopuszczalności wnioskowania a contrario konieczne byłoby umieszczenie w przepisie słów: „wyłącznie”, „jedynie” lub „tylko”. Uznać więc należy, że w odniesieniu do innych postępowań niż określone w art. 25 ust. 1 obowiązują co do zasady przepisy nowe, wprowadzone ustawą z dnia 11 marca 2016 r.”.
W konkluzji obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego zarządzenia poprzez przyjęcie skargi jako dopuszczalnej, ewentualnie uchylenie tego zarządzenia i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w R.  do ponownego rozpoznania.
Zażalenie powyższe zarządzeniem Przewodniczącego V Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w R. z dnia 2 lutego 2017 r. zostało przyjęte i przedstawione wraz z aktami sprawy do rozpoznania Sądowi Najwyższemu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Treść sformułowanego w zażaleniu zarzutu, jak i jego część motywacyjna, wskazują, że skarżący błędnie zinterpretował uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 29 listopada 2016 r. I KZP 10/16 (OSNKW 2016, z. 12, poz. 79). W uchwale tej dokonano wykładni art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2016 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. j.w. – dalej ustawa nowelizacyjna), w szczególności zawartego w tym przepisie zwrotu „postępowanie toczy się”, jako związanego z kinetyką procesu. Jednocześnie, skład powiększony Sądu Najwyższego, wprost uznał, że taki właśnie kierunek wykładni interpretowanego art. 25 ust. 1 ustawy nowelizacyjnej znajduje pośrednie potwierdzenie w orzecznictwie Sądu Najwyższego w odniesieniu do wykładni art. 25 ust. 2, w zakresie odnoszącym się do kwestii dopuszczalności skargi na wyrok sądu odwoławczego uchylającego wyrok sądu pierwszej instancji i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania (Rozdział 55a Kodeksu postępowania karnego). Pogląd wyrażany we wcześniejszych judykatach (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 28 lipca 2016 r., IV KZ 39/16, OSNKW 2016, z. 10, poz. 70; z dnia 24 sierpnia 2016, IV KS 2/16, niepubl.; z dnia 14 września 2016 r., V KS 1/16, niepubl.; z dnia 20 października 2016 r., V KS 2/16, niepubl.; z dnia 25 października 2016 r., IV KZ 53/16, niepubl.; z dnia 22 listopada 2016 r., IV KS 2/16, LEX nr 2152403),  zgodnie z którym w sprawach w których akt oskarżenia został wniesiony przed dniem 1 lipca 2015 r., przepisy o skardze na wyrok kasatoryjny nie znajdują zastosowania, nie tylko nie został więc podważony, lecz wprost zyskał akceptację składu siedmioosobowego.
W tym stanie rzeczy za zbędne uznać należy powielanie argumentacji, która w oparciu w wszystkie reguły wykładni doprowadziła różne składy Sądu Najwyższego do jednolitej interpretacji art. 25 ust. 2 ustawy nowelizacyjnej, odsyłając skarżącego do uzasadnień powołanych wyżej orzeczeń.
Ponieważ akt oskarżenia w niniejszej sprawie wpłynął do Sądu Rejonowego w G. w dniu 21 maja 2013 r. zatem nie należy ona do kategorii spraw, o których mowa w art. 25 ust 2 ustawy nowelizacyjnej w zw. z art. 25 ust. 1 tej ustawy. Skoro zaś tak, to oskarżonym w tym postępowaniu nie przysługuje skarga na wyrok sądu odwoławczego, uchylający wyrok sądu pierwszej instancji i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania. Zbędne było natomiast wydawanie zarządzenia o odmowie przyjęcia skargi, gdyż jej wniesienie
powinno wyłącznie spowodować niezaskarżalną w trybie przepisów Kodeksu postępowania karnego czynność podmiotu określonego w art. 93 § 2 k.p.k. o charakterze administracyjnym, polegającą na poinformowaniu strony o braku możliwości wniesienia takiej skargi (zob. powołane już wyżej postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 28 lipca 2016 r., IV KZ 39/16 i z dnia 25 października 2016 r., IV KZ 53/16).
Mając wszelako na uwadze, że w tym wypadku podjęte zostały przez Sąd odwoławczy czynności o charakterze procesowym na podstawie art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k. (stosowanych odpowiednio – art. 539f k.p.k.) zażalenie pozostawiono bez rozpoznania.
l.n

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI