III KZ 13/15

Sygn. akt III KZ 13/15
POSTANOWIENIE
Dnia 24 marca 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Józef Szewczyk
w sprawie
P. P.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 24 marca 2015 r.,
zażalenia na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego IX Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w T.
z dnia 16 stycznia 2015 r.,
odmawiające przyjęcia zażalenia,
p o s t a n o w i ł
stwierdzić niewłaściwość Sądu Najwyższego do podjęcia decyzji w przedmiocie wniesionego zażalenia i akta sprawy zwrócić Sądowi Okręgowemu
w T.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 16 grudnia 2014 r. Sąd Okręgowy w T. zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw. A. M. kwotę 442,80 zł brutto za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia kasacji.
Na powyższe postanowienie zażalenie złożył P.P.
Zarządzeniem z dnia 16 stycznia 2015 r.
Zastępca Przewodniczącego IX Wydziału Karnego Odwoławczego S
ądu Okręgowego w T. odmówił przyjęcia zażalenia P. P. wobec stwierdzenia, iż jest ono niedopuszczalne z mocy ustawy z uwagi na treść art. 425 § 3 k.p.k.
Na zarządzenie o odmowie przyjęcia zażalenia, zażalenie złożył P. P.
Zarządzeniem z dnia 17 lutego 2015 r. Zastępca Przewodniczącego
IX Wydziału Karnego Odwoławczego S
ądu Okręgowego w T., na podstawie art. 463 § 1 k.p.k., akta sprawy przesłał Sądowi Najwyższemu do rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
W sprawie brak podstaw do rozpoznania przedmiotowego zażalenia przez Sąd Najwyższy.
Przepis
art. 27
k.p.k. stanowi, że Sąd Najwyższy rozpoznaje kasacje oraz środki odwoławcze i inne sprawy w wypadkach określonych w ustawie. Rozpoznawanie przez Sąd Najwyższy środków zaskarżenia, innych niż kasacja, ma zatem charakter wyjątkowy i wymaga wyraźnego przepisu kompetencyjnego. Obowiązujące przepisy procedury karnej nie zawierają regulacji szczególnej, która ustanawiałaby właściwość rzeczową Sądu Najwyższego w zakresie rozpoznawania zażalenia na odmowę przyjęcia zażalenia wobec stwierdzenia, iż jest ono
niedopuszczalne z mocy ustawy
.
Nie stanowi takiej podstawy w szczególności przepis art. 463 § 1 k.p.k., jako że
przepis ten nie wskazuje wprost na kognicję Sądu Najwyższego do rozpoznawania zażalenia na zarządzenie sądu odwoławczego odmawiające przyjęcia zażalenia, co stanowi wymóg wynikający z treści
art. 27
k.p.k.
Właściwość Sądu Najwyższego
do rozpoznania przedmiotowego zażalenia nie wynika z samego
faktu
, że na zarządzenie wydane w sądzie powszechnym, odmawiające przyjęcia środka odwoławczego
przysługuje
zażalenie (
art. 429 § 2
kpk.). Przepisy
Kodeksu
postępowania karnego nie przewidują bowiem domniemania właściwości Sądu Najwyższego do rozpoznawania wszelkich środków odwoławczych od decyzji podejmowanych przez sądy powszechne, czy to w pierwszej, czy w drugiej instancji, lecz
wręcz
przeciwnie
, do rozpoznania
wspomnianych
środków odwoławczych
wymagają
wyraźnej
podstawy
prawnej
(por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26.10.2007 r. V KZ 66/07, OSNwSK 2007/1/2404; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26.09.2011 r., II KZ 41/11, LEX nr 960539). Przesądza o tym wspomniana
pozycja
ustrojowa oraz konstytucyjne i funkcjonalne
wydzielenie
Sądu Najwyższego
ze
struktury
sądownictwa
powszechnego
.
Sąd Najwyższy nie
jest
sądem odwoławczym
w
odniesieniu
do
sądów powszechnych
,
ponieważ funkcje odwoławcze Sądu Najwyższego są ograniczone tylko
do
wypadków wskazanych wyraźnie
w
ustawie
(art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 545 § 1 k.p.k. i art. 459 § 1 k.p.k., art. 441 § 5 k.p.k., art. 530 § 3 k.p.k., art. 538 § 2 k.p.k. i art. 426 § 3 k.p.k.).
Właściwym
do
rozpoznania zażalenia
na zarządzenie o
odmowie przyjęcia zażalenia na postanowienie sądu odwoławczego
w
przedmiocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej
(
tak zresztą jak
i
samego zażalenia na takie postanowienie
) jest orzekający w
innym równorzędnym składzie sąd odwoławczy
(art. 426 § 2 k.p.k. w zw. z art. 466 § 1 i 2 k.p.k.
per analogiam
) (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 września 2014 r., III KZ 45/14, nie publ.).
Bezsprzecznie podstawowym zadaniem Sądu Najwyższego w postępowaniu karnym jest rozpoznawanie kasacji, jako nadzwyczajnego środka zaskarżenia, zaś rozpoznawanie środków odwoławczych tylko w wypadkach, gdy według ustawy Sąd Najwyższy staje się sądem odwoławczym tj. w postępowaniu „okołokasacyjnym” (art. 530 § 3 k.p.k.) oraz „wznowieniowym” (
art. 544 § 2
k.p.k.,
art. 547 § 3
k.p.k.). Do kompetencji Sądu Najwyższego należy także orzekanie w przedmiocie pytań prawnych (art. 441 § 1 k.p.k.) z możliwością przekazania rozstrzygnięcia zagadnienia powiększonemu składowi Sądu Najwyższego (art. 441 § 2 k.p.k.), odtwarzanie zniszczonych lub zagubionych akt postępowania przed Sądem Najwyższym (art. 160 § 2 k.p.k.), przekazywanie sprawy do rozpoznania innemu
niż
właściwy sądowi równorzędnemu
ze
względu
na
dobro
wymiaru
sprawiedliwości
(
art. 37
k.p.k.), opiniowanie wniosków o
ułaskawienie
w sprawach, w których Sąd Najwyższy orzekał jako sąd odwoławczy (art. 564 § 2 i 3 k.p.k.). Jedynie w sprawach karnych wojskowych Sąd Najwyższy - Izba Wojskowa rozpoznaje sprawy
przewidziane
w
Kodeksie
Postępowania Karnego
dla
sądu
wyższego
rzędu
nad
wojskowym
sądem
okręgowym
(art. 655 k.p.k.).
Mając na uwadze
powyższe
okoliczności
należało na
podstawie
art. 27 k.p.k. w zw. z art. 35 § 1 k.p.k.
stwierdzić
niewłaściwość
Sądu Najwyższego do rozpoznania zażalenia
P. P.
i
akta
sprawy
przekazać
Sądowi
Okręgowemu
w
T
.