Orzeczenie · 2026-05-13

III KZ 10/26

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-05-13
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
kasacjawyrok nakazowyniedopuszczalnośćsąd najwyższykodeks postępowania karnegośrodki zaskarżenia

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał sprawę na posiedzeniu w dniu 13 maja 2026 r., dotyczącą zażalenia ukaranego na postanowienie Przewodniczącego Wydziału IX Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 2 lutego 2026 r. (sygn. akt IX WKK 3/26). Postanowienie to odmówiło przyjęcia kasacji od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Jędrzejowie z dnia 3 grudnia 2024 r. (sygn. II W 492/24), uznając ją za niedopuszczalną z mocy prawa. Ukarany w swoim zażaleniu podniósł zarzuty naruszenia Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka. Sąd Najwyższy, po analizie sprawy, postanowił utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Uzasadnienie opiera się na treści art. 519 Kodeksu postępowania karnego, który jednoznacznie stanowi, że kasacja przysługuje od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie lub postanowienia sądu odwoławczego o umorzeniu postępowania i zastosowaniu środka zabezpieczającego. Kasacja nie jest dopuszczalna od wyroków sądów pierwszej instancji, w tym od wyroków nakazowych. Wskazano również, że w takich przypadkach kasację mogą wnieść jedynie Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalny oraz Rzecznik Praw Obywatelskich (a w określonych sytuacjach Rzecznik Praw Dziecka), na podstawie art. 521 § 1 i 2 k.p.k. Strony postępowania mogą jedynie składać wnioski do tych organów o rozważenie celowości wniesienia kasacji. W związku z tym, Sąd Najwyższy uznał, że odmowa przyjęcia kasacji od wyroku nakazowego była w pełni prawidłowa i zgodna z prawem (art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k.).

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Niedopuszczalność kasacji od wyroków nakazowych sądu pierwszej instancji.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy wyłącznie spraw karnych i wyroków nakazowych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy strona postępowania jest uprawniona do wniesienia kasacji od wyroku nakazowego sądu pierwszej instancji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, strona postępowania nie jest uprawniona do wniesienia kasacji od wyroku nakazowego sądu pierwszej instancji.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 519 k.p.k., kasacja przysługuje od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie. Kasacja od wyroków sądów pierwszej instancji, w tym nakazowych, nie jest dopuszczalna dla stron.

Kto jest uprawniony do wniesienia kasacji od wyroku nakazowego sądu pierwszej instancji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Kasację od wyroku nakazowego sądu pierwszej instancji może wnieść jedynie Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalny oraz Rzecznik Praw Obywatelskich (lub Rzecznik Praw Dziecka w określonych sytuacjach).

Uzasadnienie

Art. 521 § 1 i 2 k.p.k. stanowi, że kasację od każdego prawomocnego orzeczenia sądu kończącego postępowanie mogą wnieść wskazane organy, jeżeli przez wydanie orzeczenia doszło do naruszenia prawa. Strony mogą jedynie składać wnioski do tych organów o rozważenie celowości wniesienia kasacji.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie
Strona wygrywająca
Sąd Okręgowy w Kielcach

Strony

NazwaTypRola
R.S.osoba_fizycznaukaranego

Przepisy (6)

Główne

k.p.k. art. 519

Kodeks postępowania karnego

Kasacja przysługuje od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie oraz od prawomocnego postanowienia sądu odwoławczego o umorzeniu postępowania i zastosowaniu środka zabezpieczającego. Kasacja nie przysługuje od wyroków sądów pierwszej instancji.

Pomocnicze

k.p.k. art. 521 § 1

Kodeks postępowania karnego

Kasację od każdego prawomocnego orzeczenia sądu kończącego postępowanie może wnieść Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalny.

k.p.k. art. 521 § 2

Kodeks postępowania karnego

Kasację od każdego prawomocnego orzeczenia sądu kończącego postępowanie może wnieść Rzecznik Praw Obywatelskich, a także Rzecznik Praw Dziecka, jeżeli przez wydanie orzeczenia doszło do naruszenia praw dziecka.

k.p.k. art. 429 § 1

Kodeks postępowania karnego

Sąd odrzuca kasację niedopuszczalną z mocy ustawy.

k.p.k. art. 530 § 2

Kodeks postępowania karnego

Sąd Najwyższy odrzuca kasację niedopuszczalną z mocy ustawy.

k.k. art. 93a

Kodeks karny

Dotyczy środków zabezpieczających.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja od wyroku nakazowego sądu pierwszej instancji jest niedopuszczalna z mocy prawa na podstawie art. 519 k.p.k.

Odrzucone argumenty

Złamanie Konstytucji i Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka przez odmowę przyjęcia kasacji.

Godne uwagi sformułowania

kasacja nie przysługuje od wyroków sądów pierwszej instancji • kasacja niedopuszczalna z mocy ustawy

Skład orzekający

Małgorzata Bednarek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Niedopuszczalność kasacji od wyroków nakazowych sądu pierwszej instancji."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw karnych i wyroków nakazowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 3/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnej związanej z dopuszczalnością środka zaskarżenia, co jest istotne dla prawników procesowych, ale mało interesujące dla szerszej publiczności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst