IV KZ 3/22

Sąd Najwyższy2022-02-10
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
kasacjapostępowanie karnepełnomocnikadwokatradca prawnybezskutecznośćzarządzenieSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji wniesionej osobiście przez skazaną, wskazując na wymóg sporządzenia jej przez profesjonalnego pełnomocnika.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie skazanej D. M. na zarządzenie Sądu Okręgowego w K. o odmowie przyjęcia jej osobistej kasacji. Sąd Najwyższy podkreślił, że zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania karnego, kasacja wniesiona przez osobę skazaną (niebędącą prokuratorem, Rzecznikiem Praw Obywatelskich itp.) musi być sporządzona i podpisana przez adwokata lub radcę prawnego. Ponieważ skazana nie dopełniła tego wymogu, mimo wezwania do usunięcia braków, jej kasacja została uznana za bezskuteczną, a zaskarżone zarządzenie utrzymano w mocy.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał na posiedzeniu bez udziału stron zażalenie skazanej D. M. na zarządzenie sędziego Sądu Okręgowego w K. z dnia 17 grudnia 2021 r., które odmówiło przyjęcia jej osobistej kasacji. Sąd Najwyższy postanowił utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie. Uzasadnienie wskazuje, że skazana miała wątpliwości co do swojej sytuacji procesowej. Zarządzenie Sądu Okręgowego odmówiło przyjęcia kasacji sporządzonej osobiście przez skazaną od wyroku Sądu Okręgowego, który z kolei zmieniał wyrok Sądu Rejonowego. Sąd Najwyższy stwierdził brak błędów w procedowaniu Sądu Okręgowego. Zgodnie z art. 526 § 2 k.p.k., kasacja wniesiona przez osobę skazaną musi być sporządzona przez adwokata, radcę prawnego lub radcę Prokuratorii Generalnej RP. Ponieważ skazana D. M. wniosła kasację osobiście i nie usunęła tego braku w wyznaczonym terminie, pismo to zostało uznane za bezskuteczne na podstawie art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. Sąd Najwyższy odniósł się również do wcześniejszego wniosku skazanej o „zawieszenie biegu terminu”, który został błędnie zinterpretowany przez Sąd Okręgowy jako wniosek o zawieszenie postępowania. Sąd Najwyższy zaznaczył, że nawet gdyby wniosek o zawieszenie terminu był prawidłowo odczytany, skazana powinna była jednocześnie złożyć wniosek o pomoc prawną z urzędu, czego nie uczyniła. Wobec powyższego, orzeczono utrzymanie w mocy zaskarżonego zarządzenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, kasacja wniesiona przez osobę skazaną (niebędącą podmiotem uprawnionym do wniesienia kasacji z urzędu) musi być sporządzona i podpisana przez adwokata, radcę prawnego lub radcę Prokuratorii Generalnej RP.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 526 § 2 k.p.k., kasacja wniesiona przez osobę skazaną musi być sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika. Niespełnienie tego wymogu skutkuje bezskutecznością wniesienia kasacji na podstawie art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie

Strona wygrywająca

Sąd Okręgowy w K.

Strony

NazwaTypRola
D. M.osoba_fizycznaskazana

Przepisy (9)

Główne

k.p.k. art. 530 § § 2

Kodeks postępowania karnego

W przypadku niedopuszczalności kasacji z mocy ustawy, sąd wydaje zarządzenie o odmowie jej przyjęcia.

k.p.k. art. 526 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Kasacja sporządzona i podpisana przez adwokata, radcę prawnego lub radcę Prokuratorii Generalnej RP, chyba że pochodzi od prokuratora, Prokuratora Generalnego, Rzecznika Praw Obywatelskich albo Rzecznika Praw Dziecka.

k.p.k. art. 429 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Niedopuszczalność kasacji z mocy ustawy.

Pomocnicze

k.p.k. art. 93 § § 2

Kodeks postępowania karnego

W kwestiach niewymagających postanowienia prezes sądu, przewodniczący wydziału, przewodniczący składu orzekającego albo upoważniony sędzia wydaje zarządzenia.

k.p.k. art. 120 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Wezwanie do usunięcia braków formalnych pisma.

k.p.k. art. 22

Kodeks postępowania karnego

Zawieszenie postępowania.

k.p.k. art. 127a § § 1

Kodeks postępowania karnego

Zawieszenie biegu terminu.

k.k. art. 158 § § 1

Kodeks karny

Przepis, z którego skazana została skazana.

k.p.k. art. 437 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja musi być sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika. Niespełnienie wymogu profesjonalnego pełnomocnika skutkuje bezskutecznością kasacji. Skazana nie dopełniła obowiązku złożenia wniosku o pomoc prawną z urzędu przy wniosku o zawieszenie terminu.

Godne uwagi sformułowania

nadzwyczajny środek zaskarżenia sporządzony i wniesiony osobiście przez osobę skazaną pochodzi od osoby nieuprawnionej wobec tego, że taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, albowiem D. M. wniosła osobistą kasację, a wezwana [...] nie dopełniła tego obowiązku, wniesione pismo uznano za bezskuteczne.

Skład orzekający

Rafał Malarski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie wymogu sporządzenia kasacji przez profesjonalnego pełnomocnika i konsekwencji jego niedopełnienia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej skazanego w postępowaniu karnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy istotnej kwestii formalnej w postępowaniu karnym, jaką jest wymóg posiadania profesjonalnego pełnomocnika przy wnoszeniu kasacji. Jest to wiedza ważna dla prawników, ale mało interesująca dla szerszej publiczności.

Kasacja bez adwokata? Sąd Najwyższy wyjaśnia, dlaczego to błąd.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt IV KZ 3/22
POSTANOWIENIE
Dnia 10 lutego 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Rafał Malarski
w sprawie
D. M.
skazanej z art. 158 § 1 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 10 lutego 2022 r. zażalenia skazanej na zarządzenie sędziego Sądu Okręgowego w K. z dnia 17 grudnia 2021 r., sygn. akt VII Ka (…), o odmowie przyjęcia jej osobistej kasacji,
postanowił:
utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie.
UZASADNIENIE
Treść złożonego zażalenia zdawała się wskazywać, że dla jego autorki nie do końca była jasna jej aktualna sytuacja procesowa. Dlatego, wychodząc naprzeciw wątpliwościom skazanej, wypadało uporządkować zasadnicze kwestie w sprawie, które miały wpływ na ostateczne uznanie wniesienia kasacji za bezskuteczne. Zacząć trzeba od tego, że zarządzeniem z 17 grudnia 2021 r. sędzia Sądu Okręgowego w K. odmówił przyjęcia kasacji osobiście sporządzonej przez skazaną od wyroku Sądu Okręgowego w K. z 1 czerwca 2021 r. zmieniającego wyrok Sąd Rejonowego w B. z 27 stycznia 2021 r. Z całą mocą trzeba podkreślić, że kontrola zaskarżonego zarządzenia nie wykazała żadnych błędów w procedowaniu. Zgodnie bowiem z art. 93 § 2 k.p.k. w kwestiach niewymagających postanowienia prezes sądu, przewodniczący wydziału, przewodniczący składu orzekającego albo upoważniony sędzia wydaje zarządzenia. W niniejszej sprawie sędzia był więc organem upoważnionym z mocy ustawy do wydania zarządzenia o odmowie przyjęcia kasacji. Nie ma też żadnych wątpliwości, że w zaistniałym układzie procesowym wydanie przedmiotowej decyzji w trybie art. 530 § 2 k.p.k. było niewątpliwie słuszne. Zgodnie wszak z art. 526 § 2 k.p.k., jeżeli kasacja nie pochodzi od prokuratora, Prokuratora Generalnego, Rzecznika Praw Obywatelskich albo Rzecznika Praw Dziecka, powinna być sporządzona i podpisana przez adwokata, radcę prawnego albo radcę Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej. Trzeba więc jasno powiedzieć, że nadzwyczajny środek zaskarżenia sporządzony i wniesiony osobiście przez osobę skazaną pochodzi od osoby nieuprawnionej i na podstawie art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. jest niedopuszczalny z mocy ustawy. Wobec tego, że taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, albowiem D. M. wniosła osobistą kasację, a wezwana, na podstawie art. 120 § 1 k.p.k., do usunięcia braku w terminie 7 dni i wniesienia kasacji sporządzonej przez profesjonalny podmiot, tzn. adwokata lub radcę prawnego, nie dopełniła tego obowiązku, wniesione pismo uznano za bezskuteczne. Zanim jednak tak się stało, D. M. złożyła wniosek o ,,zawieszenie biegu terminu” (k. 648), w którym domagała się przyznania jej uprawnienia z art. 127a k.p.k. Jej postulat został jednak błędnie odczytany przez Sąd Okręgowy w K. jako wniosek o ,,zawieszenie postępowania” z art. 22 k.p.k. i to na tej podstawie, postanowieniem z 24 sierpnia 2021 r., wydano odmowne orzeczenie (k. 675). O ile trzeba jasno powiedzieć, że Sąd błędnie zinterpretował wniosek skazanej, o tyle orzeczenie to nie mogło mieć wpływu na ostatecznie prawidłową decyzję o odmowie przyjęcia kasacji. Skoro bowiem skazana ubiegała się o zawieszenie terminu w trybie art. 127a § 1 k.p.k., to powinna była jednocześnie złożyć wniosek o przyznanie jej pomocy prawnej z urzędu, czego nie uczyniła.
Dlatego orzeczono jak wyżej (art. 437 § 1 k.p.k.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI