III KZ 10/22

Sąd Najwyższy2022-02-23
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
sąd najwyższypostępowanie kasacyjnewznowienie postępowaniawadliwość składu sądubezskuteczność wnioskuterminy procesowekpk

Sąd Najwyższy uchylił zarządzenie o uznaniu wniosku o wznowienie postępowania kasacyjnego za bezskuteczny i przekazał wniosek do rozpoznania, uznając, że sygnalizacja potrzeby wznowienia postępowania z urzędu nie podlega terminom formalnym.

Skazany A. G. złożył pismo o rozważenie możliwości wznowienia postępowania kasacyjnego z uwagi na wadliwość składu orzekającego. Sędzia Sądu Najwyższego uznał wniosek za bezskuteczny z powodu nieuzupełnienia braków formalnych w terminie. Sąd Najwyższy uchylił to zarządzenie, stwierdzając, że wniosek o wznowienie postępowania z urzędu ma charakter sygnalizacji i nie podlega terminom, a jego celem jest ocena wystąpienia bezwzględnych przesłanek odwoławczych.

Skazany A. G. skierował do Sądu Najwyższego pismo, w którym domagał się ponownego rozpoznania sprawy przez legalnie powołanych sędziów i wydania nowego wyroku przez właściwie obsadzony skład orzekający. Pismo to zostało zinterpretowane jako wniosek o rozważenie wznowienia postępowania z uwagi na zaistnienie przesłanki z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (nieprawidłowy skład sądu). Przewodniczący Wydziału III SN wezwał skazanego do uzupełnienia braków formalnych poprzez podpisanie wniosku. Po uzupełnieniu pisma, Sędzia Sądu Najwyższego wydał zarządzenie o uznaniu wniosku za bezskuteczny z powodu przekroczenia terminu. Skazany wniósł zażalenie. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za zasadne, stwierdzając, że pismo inicjujące postępowanie o wznowienie z urzędu ma charakter sygnalizacji i nie podlega ustawowym terminom. W związku z tym, zarządzenie o uznaniu wniosku za bezskuteczny zostało uchylone, a sprawa przekazana do rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o rozważenie możliwości wznowienia postępowania z urzędu ma charakter sygnalizacji i nie podlega ustawowym terminom do uzupełnienia braków formalnych.

Uzasadnienie

Postępowanie z urzędu wznawia się tylko w razie ujawnienia się jednej z przesłanek wskazanych w art. 439 § 1 k.p.k. Pismo inicjujące taką czynność, niezależnie od jego formy, ma charakter sygnalizacji konieczności rozważenia wznowienia postępowania z urzędu i nie wiąże się z żadnym ustawowym terminem. Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych ma charakter instrukcyjny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie zarządzenia i przekazanie wniosku do rozpoznania

Strona wygrywająca

A. G.

Strony

NazwaTypRola
A. G.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (5)

Główne

k.p.k. art. 437 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 542 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 542 § 2

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.p.k. art. 119 § 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy uzupełnienia braków formalnych pisma, ale w kontekście wznowienia z urzędu ma charakter instrukcyjny.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o rozważenie wznowienia postępowania z urzędu ma charakter sygnalizacji i nie podlega terminom formalnym. Przekroczenie terminu do uzupełnienia braków formalnych pisma inicjującego wznowienie z urzędu nie może skutkować jego bezskutecznością.

Odrzucone argumenty

Wniosek o rozważenie możliwości wznowienia postępowania kasacyjnego był bezskuteczny z powodu nieuzupełnienia braków formalnych w zakreślonym terminie.

Godne uwagi sformułowania

pismo – określone jako wniosek – w którym wniósł o: „ponowne rozpoznanie sprawy przez legalnie powołanych sędziów - wydanie nowego wyroku przez właściwie obsadzony skład orzekający Sądu Najwyższego”. A. G. de facto wniósł o rozważenie wznowienia postępowania z uwagi na zaistnienie przesłanki z art. 439§1 pkt 2 k.p.k. Taka zaś czynność nie wiąże się z żadnym ustawowym terminem. Z pewnością jednak brak było podstaw do nadawania rygoru na wypadek niezachowania tego terminu. W tej sytuacji ewentualne niedochowanie tego terminu nie mogło skutkować uznaniem owej sygnalizacji potrzeby działania Sądu Najwyższego z urzędu za bezskuteczną.

Skład orzekający

Jerzy Grubba

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja charakteru wniosku o wznowienie postępowania z urzędu oraz jego relacji do terminów procesowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wznowienia postępowania karnego z urzędu z powodu wadliwości składu sądu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w postępowaniu karnym – możliwości wznowienia postępowania z urzędu i tego, czy inicjujący je wniosek podlega terminom. Pokazuje, jak Sąd Najwyższy interpretuje przepisy proceduralne w celu zapewnienia sprawiedliwości.

Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego można złożyć po terminie? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt III KZ 10/22
POSTANOWIENIE
Dnia 23 lutego 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jerzy Grubba
w sprawie
A. G.
o rozważenie możliwości wznowienia z urzędu postępowania kasacyjnego w sprawie III KK (…), zakończonego postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 22 grudnia 2020r.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 23 lutego 2022r.
zażalenia skazanego
na zarządzenie sędziego Sądu Najwyższego z dnia 21 stycznia 2022r., sygn. akt III KO 85/21 o uznaniu wniosku za bezskuteczny
na podstawie art. 437§1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
uchylić zaskarżone zarządzenie i przekazać wniosek
o rozważenie możliwości wznowienia z urzędu postępowania kasacyjnego (w sprawie o sygn. akt III KK 366/19, zakończonego postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 22 grudnia 2020r.),
do rozpoznania.
UZASADNIENIE
Skazany A. G. w dniu 16 października 2021r. skierował do Sądu Najwyższego pismo – określone jako wniosek – w którym wniósł o:
- „ponowne rozpoznanie sprawy przez legalnie powołanych sędziów
-  wydanie nowego wyroku przez właściwie obsadzony skład orzekający Sądu Najwyższego”.
Jak zatem wynika z treści tego pisma, A. G.
de facto
wniósł o rozważenie wznowienia postępowania z uwagi na zaistnienie przesłanki z art. 439§1 pkt 2 k.p.k.
Zarządzeniem z dnia 21 października 2021r. Przewodniczący Wydziału III Sądu Najwyższego wezwał A. G.  do uzupełnienia braków formalnych jego wniosku „przez jego podpisanie – pod rygorem uznania pisma za nieskuteczne”.
Brak ten został uzupełniony pismem nadanym w dniu 8 grudnia 2021r.
W dniu 21 stycznia 2022r. Sędzia Sądu Najwyższego wydał zarządzenie, którym przedmiotowy wniosek uznał za bezskuteczny, gdyż uzupełnienie braku formalnego nastąpiło po upływie zakreślonego dla tej czynności terminu.
Zażalenie na to zarządzenie wniósł A. G.  wskazując w nim, że dochował zakreślonego mu terminu, na okoliczność czego dołączył do akt kopię potwierdzenia odbioru przez niego korespondencji w dacie późniejszej, niż ustalono to w zaskarżonym postanowieniu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie jest zasadne, choć przede wszystkim z przyczyn innych niż te, na które powołał się skarżący.
Zgodnie z dyspozycją art. 542 k.p.k. wznowienie postępowania może nastąpić na wniosek lub z urzędu. Przy czym, jak wynika z treści art. 542§2 k.p.k., postępowanie z urzędu wznawia się tylko w razie ujawnienia się jednej z przesłanek wskazanych w art. 439§1 k.p.k. Oznacza to, że postępowanie wznowieniowe, którego przedmiotem jest stwierdzenie, czy w sprawie doszło do zaistnienia którejś z bezwzględnych przesłanek odwoławczych, toczy się z urzędu.
Skutkiem powyższego jest ustalenie, że pismo zawierające wniosek o rozważenie wyżej wskazanej okoliczności, bez względu na to, jaką nadano mu formę, ma charakter sygnalizacji konieczności rozważenia wznowienia postępowania z urzędu. Taka zaś czynność nie wiąże się z żadnym ustawowym terminem.
Słusznie zatem wezwano A. G. do uzupełnienia braku formalnego jego pisma poprzez jego podpisanie – art. 119§2 pkt 4 k.p.k. Możliwe też było zakreślenie terminu do dokonania tej czynności – miał on charakter instrukcyjny – służący do zapewnienia sprawności postępowania w danym przedmiocie. Z pewnością jednak brak było podstaw do nadawania rygoru na wypadek niezachowania tego terminu.
W tej sytuacji ewentualne niedochowanie tego terminu nie mogło skutkować uznaniem owej sygnalizacji potrzeby działania Sądu Najwyższego z urzędu za bezskuteczną. W konsekwencji, w przedmiotowej sprawie nie miało istotniejszego znaczenia to, w jakim terminie A. G. uzupełnił brak formalny, do czego go wezwano.
Stąd też zaskarżone zarządzenie, którym rozstrzygnięto, że wniosek A. G.  jest bezskuteczny, obarczone było błędem, co winno skutkować jego uchyleniem.
Obecnie Sąd Najwyższy powinien przystąpić do rozważenia z urzędu, czy w ogóle dopuszczalne jest wznowienie postępowania kasacyjnego, jak oczekiwałby tego wnioskodawca, a jeżeli tak, to czy wskazane przez autora pisma okoliczności są tego rodzaju, że powinny skutkować wznowieniem postępowania w sprawie o sygn. akt III KK 366/19, zakończonego postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 22 grudnia 2020r., wobec zaistnienia bezwzględnej przesłanki odwoławczej z art. 439§1 pkt 2 k.p.k.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI