III KZ 1/15

Sygn. akt III KZ 1/15
POSTANOWIENIE
Dnia 19 lutego 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Andrzej Stępka
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron
w dniu 19 lutego 2015 r.,
w sprawie J. W.
zażalenia wnioskodawcy na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II Karnego Sądu Apelacyjnego w […], z dnia 12 grudnia 2014 r., sygn. akt II AKo […], o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania,
na podstawie art. 437 § 1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie
UZASADNIENIE
W dniu 24 lipca 2014 r. J.W. wystąpił z osobistym wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w R.  z dnia 22 października 2008 r., o sygn. akt II Ko […], dotyczącej odszkodowania. Jednocześnie wystąpił o wyznaczenie obrońcy z urzędu do sporządzenia wniosku o wznowienie. W dniu 9 września 2014 r. zarządzeniem
Przewodniczącego Wydziału II Karnego Sądu Apelacyjnego w […], wyznaczono
wnioskodawcy na podstawie art. 81 k.p.k. w zw. z art. 78
§
1 k.p.k.
pełnomocnika z urzędu w osobie adw. G. U., celem ewentualnego
sporządzenie i podpisanie wniosku o wznowienie postępowania lub złożenia opinii o braku podstaw do złożenia takiego wniosku. W dniu 14 listopada 2014 r. pełnomocnik złożyła
w
Sądzie Apelacyjnym w […] opinię o braku podstaw do sporządzenia wniosku o wznowienie w/w postępowania, przesyłając zarazem jej odpis do wiadomości wnioskodawcy (k. 23 – 25).
Pismem z dnia 17 listopada 2014 r. J. W. został wezwany w trybie art. 120
§ 1 k.p.k. w zw. z art. 545 § 2 k.p.k. do usunięcia w terminie 7 dni
formalnego braku wniosku
o wznowienie postępowania, poprzez jego sporządzenie i podpisanie przez adwokata albo radcę prawnego, pod rygorem odmowy przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania (k. 26). To wezwanie zostało doręczone wnioskodawcy w dniu 21 listopada 2014 r. (k. 33), jednakże wnioskodawca nie usunął w zakreślonym terminie powyższego braku formalnego, lecz nadesłał kolejne pismo (data wpływu do Sądu 16 grudnia 2014 r., k. 35 - 36), w którym ponownie wystąpił o wznowienie postępowania oraz wyznaczenie pełnomocnika z urzędu.
W międzyczasie,
wobec nieusunięcia braku formalnego,
zarządzeniem
Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II Karnego Sądu Apelacyjnego w […], z dnia 12 grudnia 2014 r., sygn. akt II AKo […],
odmówiono na podstawie art. 120
§ 2 k.p.k. w zw. z art.429 § 1 k.p.k. i art. 545 § 1 k.p.k.,
przyjęcia osobistego wniosku
J. W. o wznowienie w/w postępowania (k. 34).
Odpis zarządzenia doręczono osobiście wnioskodawcy w dniu 19 grudnia 2014 r. (k. 38), a w dniu 30 grudnia 2014 r.,
J. W.
złożył w ustawowym terminie zażalenie na to zarządzenie. W tym środku odwoławczym ponownie zwrócił się do Sądu o wskazanie adwokata, który sporządziłby w jego imieniu wniosek o wznowienie postępowania (k. 39).
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie wnioskodawcy
J. W. nie zasługuje na uwzględnienie.
Przepis art. 545 § 2 k.p.k. stwierdza jednoznacznie, że jeśli wniosek o wznowienie postępowania nie pochodzi od prokuratora, powinien być sporządzony i podpisany przez adwokata albo radcę prawnego. W doktrynie oraz orzecznictwie obowiązek ten określany jest powszechnie jako przymus adwokacki, chodzi bowiem o to, by przedmiotowy wniosek opracował podmiot fachowy. Użyte w tym przepisie sformułowanie „powinien” jest równoznaczne z bezwzględną koniecznością realizacji nakazu w nim zawartego. A zatem złożenie wniosku o wznowienie postępowania sporządzonego osobiście przez samego wnioskodawcę (skazanego, ukaranego), jest czynnością prawnie bezskuteczną. (
zob. T. Grzegorczyk,
Kodeks postępowania karnego. Komentarz
, Warszawa 2008, s. 1153; postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 13 września 2012 r., III KZ 67/12, Lex Nr 1220908; z dnia 21 listopada 2012 r., IV KZ 65/12, Lex Nr 1228644; z dnia 30 września 1996 r., V KZ 47/96, OSNKW 1996, Nr 11 – 12, poz. 88
).
W tej sytuacji, w przedmiotowej sprawie J. W.
nie był uprawniony do sporządzenia osobiście wniosku o wznowienie postępowania. Brak formalny wniosku polegający na niesporządzeniu i jego niepodpisaniu przez adwokata mógł być usunięty przez niego tylko poprzez
osobiste ustanowienie pełnomocnika w osobie adwokata lub radcy prawnego z wyboru,
gdyż został prawidłowo do tego wezwany w trybie art. 120
§ 1 k.p.k. Należy zauważyć, iż wezwanie do usunięcia braku formalnego z dnia 17 listopada 2014 r. zawiera wyczerpujące pouczenie w tym zakresie wraz z konsekwencjami prawnymi nieusunięcia tego braku, w tym także o treści art. 84 § 3 k.p.k. (k. 26). Należy przypomnieć, iż przepis ten stanowi, że obrońca (albo pełnomocnik) wyznaczony z urzędu w postępowaniu kasacyjnym lub w postępowaniu o wznowienie postępowania, powinien sporządzić i podpisać kasację lub wniosek o wznowienie postępowania albo poinformować na piśmie sąd, że nie stwierdził podstaw do wniesienia kasacji lub wniosku o wznowienie postępowania. Z tego właśnie uprawnienia skorzystała wyznaczona w niniejszej sprawie z urzędu na pełnomocnika – adwokat G. U., skoro nie znalazła prawnych podstaw przewidzianych w art. 540 (i następne) kodeksu postępowania karnego, do złożenia wniosku.
Ponieważ w przedmiotowej sprawie
J. W.
mimo wezwania
nie usunął braku formalnego,
wydanie zaskarżonego zarządzenia stało się konieczne.
Zarządzenie to jest w pełni zasadne i jako takie należało utrzymać w mocy.