III KS 87/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku obrońcy oskarżonego J. B. o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego, Antoniego Bojańczyka, z postępowania. Obrońca argumentował, że istnieją uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego, wskazując na okoliczności związane z jego powołaniem, w tym uchwałę Krajowej Rady Sądownictwa oraz krytyczne wypowiedzi sędziego przed jej podjęciem. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek, odwołał się do nowelizacji ustawy o Sądzie Najwyższym z 2022 roku, wprowadzającej instytucję testu niezawisłości i bezstronności sędziego. Sąd podkreślił, że przepis art. 29 § 5 ustawy o Sądzie Najwyższym ma charakter szczególny i późniejszy względem art. 41 § 1 k.p.k., co skutkuje jego derogacją w zakresie pokrywających się przedmiotów regulacji. W ocenie Sądu Najwyższego, jedyną możliwością kwestionowania bezstronności sędziego z uwagi na okoliczności towarzyszące powołaniu jest procedura przewidziana w art. 29 ustawy o Sądzie Najwyższym, wymagająca kumulatywnego przytoczenia okoliczności powołania i postępowania po powołaniu oraz wykazania ich wpływu na wynik sprawy. Ponieważ obrońca złożył również wniosek w trybie art. 29 § 5 ustawy o Sądzie Najwyższym, Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o wyłączenie sędziego na podstawie art. 41a k.p.k. jest niedopuszczalny i pozostawił go bez rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego w Sądzie Najwyższym, w szczególności w kontekście nowelizacji ustawy o Sądzie Najwyższym i tzw. testu niezawisłości.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z nowelizacją ustawy o Sądzie Najwyższym i procedurą wyłączania sędziów.
Zagadnienia prawne (1)
Czy wniosek o wyłączenie sędziego z powodu wątpliwości co do jego bezstronności, wynikających z okoliczności powołania, powinien być rozpoznany w trybie art. 41 § 1 k.p.k. czy art. 29 § 5 ustawy o Sądzie Najwyższym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wniosek o wyłączenie sędziego z powodu wątpliwości co do jego bezstronności, wynikających z okoliczności powołania, nie może być rozpoznany w trybie art. 41 § 1 k.p.k., lecz powinien być rozpatrzony w trybie art. 29 § 5 ustawy o Sądzie Najwyższym.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że art. 29 § 5 ustawy o Sądzie Najwyższym jest przepisem szczególnym i późniejszym względem art. 41 § 1 k.p.k., co skutkuje jego derogacją w zakresie pokrywających się przedmiotów regulacji. Procedura z ustawy o Sądzie Najwyższym jest jedyną możliwością kwestionowania bezstronności sędziego z uwagi na okoliczności towarzyszące powołaniu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. B. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| obrońca J. B. | inne | wnioskodawca |
| SSN Antoni Bojańczyk | inne | sędzia |
Przepisy (7)
Główne
k.p.k. art. 41a
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy wniosku o wyłączenie sędziego.
u.SN art. 29 § § 5
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Przepis szczególny, który reguluje procedurę badania niezawisłości i bezstronności sędziego Sądu Najwyższego, w tym w kontekście jego powołania.
Pomocnicze
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Przepis ogólny dotyczący wyłączenia sędziego, który został zdezaktualizowany przez późniejsze przepisy ustawy o Sądzie Najwyższym w zakresie dotyczącym powołania sędziego.
u.SN art. 29 § § 22
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Dotyczy braku możliwości zaskarżenia postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego.
Ustawa o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw
Nowelizacja wprowadzająca instytucję testu niezawisłości i bezstronności sędziego.
Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa art. 9a
Dotyczy sposobu wyboru członków KRS, co było przedmiotem kontrowersji w kontekście powołania sędziego.
u.r.p. art. 74 § 1
Ustawa o radcach prawnych
Stosowany odpowiednio w kontekście wyroku TK.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepis art. 29 § 5 ustawy o Sądzie Najwyższym ma charakter szczególny i późniejszy względem art. 41 § 1 k.p.k., co skutkuje jego derogacją w zakresie pokrywających się przedmiotów regulacji. • Procedura z ustawy o Sądzie Najwyższym jest jedyną możliwością kwestionowania bezstronności sędziego z uwagi na okoliczności towarzyszące powołaniu. • Rozpoznanie wniosku w trybie art. 41 k.p.k. prowadziłoby do obejścia przepisów dotyczących terminu, trybu oraz składu rozpoznającego dany rodzaj wniosku. • Rozpoznanie wniosku w trybie art. 41 k.p.k. pozbawiałoby sędziego quasi kontroli instancyjnej zapadłego rozstrzygnięcia.
Odrzucone argumenty
Okoliczności dotyczące powołania sędziego i jego poglądów prawnych uzasadniają wyłączenie sędziego na podstawie art. 41 § 1 k.p.k.
Godne uwagi sformułowania
Żądanie wyłączenia sędziego z uwagi na brak bezstronności wywołany istniejącymi zdaniem wnioskującego okolicznościami o charakterze ustrojowym w aktualnym stanie prawnym należy uznać za niedopuszczalne • porównanie regulacji art. 29 § 5 u.SN i art. 41 § 1 k.p.k. prowadzi do wniosku, że ten pierwszy przepis ma charakter szczególny względem drugiego • jedyną możliwość kwestionowania bezstronności sędziego z uwagi na okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego przewiduje procedura przewidziana w art. 29 ustawy o Sądzie Najwyższym
Skład orzekający
Małgorzata Bednarek
przewodniczący
Antoni Bojańczyk
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego w Sądzie Najwyższym, w szczególności w kontekście nowelizacji ustawy o Sądzie Najwyższym i tzw. testu niezawisłości."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z nowelizacją ustawy o Sądzie Najwyższym i procedurą wyłączania sędziów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii ustrojowych związanych z niezawisłością i bezstronnością sędziów Sądu Najwyższego, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie w środowisku prawniczym i poza nim.
“Czy sędzia SN może być wyłączony z powodu sposobu powołania? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.