III KS 87/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w składzie orzekającym rozpoznał wniosek obrońcy oskarżonego J. B. o wyłączenie sędziego Antoniego Bojańczyka od udziału w sprawie o sygn. akt III KS 87/22. Wniosek oparty był na zarzutach dotyczących niezawisłości i bezstronności sędziego, wynikających z okoliczności jego powołania na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r. Sąd Najwyższy, analizując historię wniosków o wyłączenie w tej sprawie, stwierdził, że poprzednie postanowienia pozostawiające wnioski bez rozpoznania były wydawane przez sędziów, którzy sami podlegali wyłączeniu. Podkreślono, że wydanie orzeczenia z udziałem sędziego powołanego w wadliwym trybie skutkowałoby bezwzględną przyczyną odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. oraz naruszeniem art. 6 ust. 1 EKPC i art. 47 Karty Praw Podstawowych UE. Sąd uznał, że sędzia Antoni Bojańczyk, powołany do Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, a następnie przeniesiony do Izby Karnej, nie spełnia wymogów niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą. W konsekwencji, wniosek o wyłączenie sędziego został uwzględniony.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie wyłączenia sędziego ze względu na wadliwość procedury powołania, naruszenie standardów konstytucyjnych i konwencyjnych, oraz konsekwencje procesowe takich wad.
Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwego powołania sędziów Sądu Najwyższego w kontekście reformy KRS.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sędzia powołany na urząd w trybie określonym ustawą o KRS z 2017 r. może orzekać w sprawie, w której podnoszone są wątpliwości co do jego niezawisłości i bezstronności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sędzia taki powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że wydanie orzeczenia z udziałem sędziego powołanego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy o KRS z 2017 r. skutkowałoby bezwzględną przyczyną odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. oraz naruszeniem standardów konstytucyjnych i konwencyjnych (art. 6 EKPC, art. 47 KPP UE). Podkreślono, że wadliwość powołania nie może być konwalidowana wtórnymi zabiegami.
Czy wcześniejsze postanowienia o pozostawieniu wniosku o wyłączenie sędziego bez rozpoznania blokują możliwość ponownego rozpoznania wniosku w oparciu o przepis art. 41a k.p.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli poprzednie postanowienia były wadliwe i wydane przez sędziów podlegających wyłączeniu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że poprzednie wnioski o wyłączenie sędziego Antoniego Bojańczyka były pozostawiane bez rozpoznania, jednakże sędziowie wydający te postanowienia sami podlegali wyłączeniu na podstawie art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k., co uniemożliwiało skuteczne rozpoznanie sprawy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. B. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Antoni Bojańczyk | inne | sędzia |
Przepisy (10)
Główne
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do wyłączenia sędziego od udziału w sprawie.
EKPC art. 6 § ust. 1
Europejska Konwencja Praw Człowieka i Podstawowych Wolności
Prawo do rzetelnego procesu, w tym do sądu ustanowionego ustawą.
k.p.k. art. 40 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania karnego
Wyłączenie sędziego, gdy sprawa dotyczy jego praw lub obowiązków.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sądu.
KPP UE art. 47
Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej
Prawo do skutecznego środka prawnego i dostępu do bezstronnego sądu.
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Bezwzględna przyczyna odwoławcza - orzekanie przez sędziego podlegającego wyłączeniu.
Pomocnicze
k.p.k. art. 42 § § 1 i 4
Kodeks postępowania karnego
u.SN art. 29 § § 5 i 6
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Test niezawisłości i bezstronności sędziego.
k.p.k. art. 41a
Kodeks postępowania karnego
Pozostawienie wniosku bez rozpoznania.
Konstytucja RP art. 179
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Procedura powoływania sędziów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sędzia Antoni Bojańczyk został powołany na urząd w trybie niezgodnym z Konstytucją RP i standardami konwencyjnymi, co podważa jego niezawisłość i bezstronność. • Wydanie orzeczenia z udziałem sędziego powołanego w wadliwym trybie stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. • Naruszenie art. 6 EKPC i art. 47 KPP UE w związku z brakiem sądu ustanowionego ustawą. • Poprzednie wnioski o wyłączenie były pozostawiane bez rozpoznania przez sędziów, którzy sami podlegali wyłączeniu.
Godne uwagi sformułowania
niniejsza sprawa jest jaskrawym dowodem na instrumentalne traktowanie prawa przez sędziów powołanych na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa w kształcie określonym przepisami ustawy o KRS z 2017 r. • wydanie orzeczenia z udziałem takiej osoby skutkowałoby wystąpieniem bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. • organ mający de facto charakter „sądu specjalnego” • wadliwość tego powołania nie może prowadzić do usankcjonowania pierwotnej wady, a tym bardziej uprawniać do orzekania w innych Izbach Sądu Najwyższego.
Skład orzekający
Tomasz Artymiuk
przewodniczący
Antoni Bojańczyk
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego ze względu na wadliwość procedury powołania, naruszenie standardów konstytucyjnych i konwencyjnych, oraz konsekwencje procesowe takich wad."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwego powołania sędziów Sądu Najwyższego w kontekście reformy KRS.
Wartość merytoryczna
Ocena: 9/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności, niezawisłości sędziowskiej i prawa do sądu, co jest tematem o dużym znaczeniu społecznym i prawniczym.
“Sąd Najwyższy wyłącza sędziego: czy powołanie na urząd było legalne?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.