III KS 85/22

Sąd Najwyższy2023-03-15
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
sąd najwyższyskargaobsada sądukrsniezależność sądownictwaprawidłowość postępowaniaart 439 kpkart 45 konstytucjiart 6 ekpc

Podsumowanie

Sąd Najwyższy oddalił skargę obrońcy oskarżonego na wyrok sądu odwoławczego, uznając, że nie doszło do naruszenia przepisów o prawidłowej obsadzie sądu.

Obrońca oskarżonego wniósł skargę do Sądu Najwyższego na wyrok sądu okręgowego, zarzucając nienależytą obsadę sądu z powodu powołania sędziego przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną nowelą z 2017 r. Sąd Najwyższy, analizując dokumenty konkursowe, oddalił skargę, stwierdzając brak podstaw do a priori przyjęcia, że sędzia nie spełnia standardu bezstronności, a także brak dowodów na powiązania sędziego z władzą wykonawczą.

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę obrońcy oskarżonego M. S. wniesioną w trybie art. 539a k.p.k. na wyrok Sądu Okręgowego w Koszalinie, który uchylił wyrok uniewinniający Sądu Rejonowego w Kołobrzegu i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Głównym zarzutem skargi było wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji i art. 176 ust. 1 Konstytucji, polegającej na nienależytej obsadzie Sądu Okręgowego. Obrońca argumentował, że sędzia R. P., powołany przez KRS ukształtowaną nowelą z 2017 r., nie zapewniał niezależności i bezstronności sądu. Sąd Najwyższy, po analizie dokumentów z postępowania konkursowego dotyczącego sędziego R. P., nie stwierdził podstaw do uznania, że sąd był nienależycie obsadzony. Powołując się na uchwałę I KZP 2/22, Sąd Najwyższy podkreślił, że brak jest podstaw do a priori przyjmowania, iż każdy sędzia powołany po reformie KRS nie spełnia standardu bezstronności. Wskazano, że bogate doświadczenie zawodowe sędziego R. P. i pozytywne opinie przemawiały za jego rekomendacją. Ponieważ zarzut nienależytej obsady był jedynym podniesionym w skardze, Sąd Najwyższy oddalił skargę jako niezasadną i obciążył oskarżonego kosztami postępowania.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, brak jest podstaw do a priori przyjęcia, że każdy sędzia powołany po reformie KRS nie spełnia minimalnego standardu bezstronności i że sąd z jego udziałem jest nienależycie obsadzony. Należy wykazać in concreto, że istnieją wątpliwości co do bezstronności sędziego związane z jego powołaniem lub karierą zawodową.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy analizując dokumenty konkursowe sędziego R. P. nie stwierdził mankamentów procedury konkursowej i postępowania przez KRS, które pozwalałyby na uznanie niewłaściwej obsady sądu. Bogate doświadczenie zawodowe i pozytywne opinie przemawiały za rekomendacją kandydata. Skarga nie podniosła okoliczności wskazujących na powiązania sędziego z władzą wykonawczą, a Sąd Najwyższy również ich nie stwierdził.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić skargę

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy

Strony

NazwaTypRola
M. S.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (4)

Główne

k.p.k. art. 439 § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Bezwzględna przyczyna odwoławcza - nienależyta obsada sądu.

Konstytucja art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do rzetelnego procesu sądowego, w tym prawo do niezależnego i bezstronnego sądu.

Pomocnicze

Konstytucja art. 176 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do dwuinstancyjnego postępowania sądowego.

Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw

Nowela z dnia 8 grudnia 2017 r. kształtująca skład KRS.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak dowodów na nienależytą obsadę sądu w konkretnej sprawie (in concreto).

Odrzucone argumenty

Sąd był nienależycie obsadzony z powodu powołania sędziego przez KRS ukształtowaną nowelą z 2017 r.

Godne uwagi sformułowania

brak podstaw do przyjęcia a priori, że każdy sędzia sądu powszechnego, który uzyskał nominację w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r., nie spełnia minimalnego standardu bezstronności i każdorazowo sąd z jego udziałem jest nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. należy wykazać in concreto, że z uwagi na dające się zidentyfikować okoliczności związane z powołaniem danego sędziego do sądu lub póżniejszym jego postępowaniem i przebiegeim kariery zawodowej, istnieją tego rodzaju wątpliwości, iż sąd w składzie którego zasiada taki sędzia jest sądem nienależycie obsadzonym.

Skład orzekający

Włodzimierz Wróbel

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie stanowiska Sądu Najwyższego w kwestii oceny prawidłowości obsady sądu w kontekście reformy KRS i standardu bezstronności sędziego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji oceny obsady sądu w oparciu o konkretne dowody, a nie ogólnego zakwestionowania nominacji sędziowskich.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnej kwestii niezależności sądownictwa i prawidłowości obsady sądów, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie w środowisku prawniczym i społecznym.

Czy sędzia powołany po reformie KRS zawsze oznacza nienależycie obsadzony sąd? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
III KS 85/22
POSTANOWIENIE
Dnia 15 marca 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Włodzimierz Wróbel
w sprawie
M. S.
‎
oskarżonego o dokonanie czynu z art. 160 § 2 i 3 k.k. i in.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 539a k.p.k.,
‎
w dniu 15 marca 2023 r.,
‎
skargi obrońcy oskarżonego w trybie art. 539a k.p.k.,
‎
na wyroku sądu odwoławczego - Sądu Okręgowego w Koszalinie
‎
z dnia 28 października 2022 r., sygn. akt V Ka 497/22,
‎
uchylający wyrok Sądu Rejonowego w Kołobrzegu
‎
z dnia 10 czerwca 2022 r., sygn. akt II K 598/20,
p o s t a n o w i ł:
1. oddalić skargę;
2. obciążyć oskarżonego kosztami postępowania przed Sądem Najwyższym.
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Rejonowego w Kołobrzegu z dnia 10 czerwca 2022 r. (sygn. akt II K 598/20) M. S.  został uniewinniony od czynu z art. 160 § 2 i 3 k.k. Wyrok ten został uchylony wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia 28 października 2022 r. (V Ka 497/22), a sprawa została przekazana Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Na powyższy wyrok skargę w trybie art. 539a k.p.k. wniósł obrońca M. S., zarzucając temu orzeczeniu
„wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej- bowiem sprawa nie została rozpoznana przez Sąd należycie obsadzony — a tym samym doszło do rażącego naruszenie przepisów prawa postępowania karnego mające istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, mianowicie naruszenie art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji i art. 176 ust. 1 Konstytucji - poprzez wydanie wyroku z dnia 28 października 2022 roku przez Sąd Okręgowy w Koszalinie sygn. akt V Ka 497/22, który był nienależycie obsadzony z uwagi na to, że w jego jednoosobowym składzie zasiadał sędzia sprawozdawca R. P., który został powołany na sędziego Sądu Okręgowego w Koszalinie przez Krajową Radę Sądownictwa, której skład został ukształtowany nowelą ustawy z 2017r., w efekcie czego organ ten nie jest niezależny od władzy wykonawczej i ustawodawczej, a w związku z tym osoba powołana na urząd sędziego tego Sądu, orzekając w określonej sprawie, nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą w rozumieniu art. 6 ust. 1 EKPC oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji, a tym samym pozbawienia Skarżącego do dwuinstancyjnego postępowania sądowego.”
Skarżący wniósł o uchylenie wyroku Sądu odwoławczego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Prokurator wniósł o oddalenie skargi.
Skarga okazała się niezasadna.
Całość uzasadnienia skargi koncentruje się na rekapitulacji dotychczasowego orzecznictwa Sądu Najwyższego, a także sądów europejskich dotyczącego zagadnienia prawidłowej obsady sądu w kontekście m.in. reformy Krajowej Rady Sądownictwa ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 3). Brak było wkazania na inne okoliczności uzasadniające przekonanie, że sąd, w którego składzie znalazł się sędzia R.P., nie spełniał standardu bezstronności, w szczególności z uwagi na związki sędziego z władzą wykonaczą, na które wskazywałby przebieg konkursu lub kariera zawodowa. Sąd Najwyższy z urzędu zwrócił się do Krajowej Rady Sądownictwa o nadesłanie kompletu dokumentów z postępowania konkursowego dotyczących sędziego R.P., ubiegającego się o stanowisko sędziego Sądu Okręgowego w Koszalinie oraz nadesłanie kopii uchwały KRS nr
[…]
o przedstawieniu wniosków o powołanie R. P. na stanowisko sędziego Sądu Okręgowego w K.
Analiza tych dokumentów nie pozwala na wysnucie wniosku, jakoby zachodziła bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r. (I KZP 2/22, OSNK 2022, nr 6, poz. 22) brak podstaw do przyjęcia a priori, że każdy sędzia sądu powszechnego, który uzyskał nominację w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r., nie spełnia minimalnego standardu bezstronności i każdorazowo sąd z jego udziałem jest nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Oznacza to, że należy wykazać in concreto, że z uwagi na dające się zidentyfikować okoliczności związane z powołaniem danego sędziego do sądu lub póżniejszym jego postępowaniem i przebiegeim kariery zawodowej, istnieją tego rodzaju wątpliwości, iż sąd w składzie którego zasiada taki sędzia jest sądem nienależycie obsadzonym. Jak wynika z dokumentów nadesłanych przez Krajową Radę Sądownictwa do konkursu na wolne stanowisko w Sądzie Okręgowym w K. stanęło dwoje sędziów. Za rekomendacją Prezydentowi RP kandydatury R. P. przemawiały bogate i wieloletnie doświadczenie zawodowe (asesura od 2005 r.), pozytywna opinia sędziego wizytatora, pozytywne zaopiniowanie przez Kolegium Sądu Apelacyjnego w Szczecinie (7 głosów „za, bez głosów „przeciw” i „wstrzymujących się”). Podobnie, jak wynika z dokumentów – zestawienie obu zgłoszonych kandydatur skutkowało jednoznaczną rekomendacją dla sędziego R. P. Nie stwierdzono z urzędu takich mankamentów procedury konkursowej i następnie, postępowania przez KRS, które pozwalałyby na uznanie, iż w sprawie doszło do niewłaściwej obsady sądu meriti. W skardze nie podniesionio także okoliczności wskazujących na powiązania sędziego z władzą wykonawczą. Okoliczności tych w obecnym postepowaniu nie stwierdził także z urzędu Sąd Najwyższy.
Wobec tego, że zarzut wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej był jedynym postawionym w skardze, należało ją oddalić jako niezasadną.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę