III KS 81/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę prokuratora na wyrok Sądu Okręgowego w Koszalinie, który uchylił wyrok łączny Sądu Rejonowego w Drawsku Pomorskim i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy uzasadnił swoje rozstrzygnięcie koniecznością ponownego przeprowadzenia przewodu sądowego w całości ze względu na stwierdzone uchybienia proceduralne dotyczące prawa do obrony skazanej U.A., w tym brak formalnej decyzji o ustanowieniu obrońcy z urzędu i niepoinformowanie skazanej o jego ustanowieniu. Sąd Najwyższy uznał skargę prokuratora za zasadną. Stwierdził, że zgodnie z art. 539a § 3 k.p.k., skarga od wyroku sądu odwoławczego uchylającego wyrok sądu pierwszej instancji może być wniesiona tylko z powodu uchybień określonych w art. 439 § 1 k.p.k. lub naruszenia art. 437 k.p.k. Sąd Najwyższy podkreślił, że stawiennictwo skazanego na rozprawie w przedmiocie wyroku łącznego nie jest obowiązkowe, a w przypadku skazanego pozbawionego wolności stosuje się odpowiednio art. 451 k.p.k. W niniejszej sprawie udział obrońcy z urzędu został zapewniony, a obecność skazanej nie była obowiązkowa. Sąd Najwyższy uznał, że brak kontaktu z obrońcą i niemożność uzgodnienia linii obrony nie stanowi samoistnej podstawy do uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji, a jedynie uchybienie o charakterze względnej przesłanki odwoławczej. Ponadto, obrońca skazanej aktywnie uczestniczyła w postępowaniu, wniosła apelację, a sama skazana brała udział w rozprawie odwoławczej i przedstawiała swoje stanowisko. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących uchylania wyroków przez sąd odwoławczy, w szczególności w kontekście naruszenia prawa do obrony i stosowania art. 437, 439 i 440 k.p.k.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z wyrokiem łącznym i skargą prokuratora.
Zagadnienia prawne (2)
Czy naruszenie prawa do obrony, polegające na niepoinformowaniu skazanej o ustanowieniu obrońcy z urzędu, stanowi bezwzględną przesłankę do uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji przez sąd odwoławczy i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie naruszenie nie stanowi bezwzględnej przesłanki do uchylenia wyroku, jeśli obrona była faktycznie zapewniona, a skazana miała możliwość realizacji swoich praw procesowych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że brak kontaktu z obrońcą z urzędu i niemożność uzgodnienia linii obrony może być jedynie względną przesłanką odwoławczą, a nie bezwzględną podstawą do uchylenia wyroku, zwłaszcza gdy obrona była faktycznie zapewniona, a skazana aktywnie uczestniczyła w postępowaniu.
Czy sąd odwoławczy może uchylić wyrok sądu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 440 k.p.k. (rażąca niesprawiedliwość) w sytuacji, gdy stwierdzone uchybienia proceduralne nie mają charakteru bezwzględnych przesłanek odwoławczych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odwołanie się do art. 440 k.p.k. w takim przypadku jest bezzasadne, jeśli stwierdzone uchybienia nie spełniają wymogów art. 439 § 1 k.p.k. lub art. 437 § 2 k.p.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd odwoławczy nie miał podstaw do uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji na podstawie rażącej niesprawiedliwości proceduralnej, gdy stwierdzone uchybienia nie były bezwzględnymi przesłankami odwoławczymi, a obrona skazanej była w istocie zapewniona.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| U.A. | osoba_fizyczna | skazana |
| Prokurator Prokuratury Rejonowej w Drawsku Pomorskim | organ_państwowy | skarżący |
Przepisy (18)
Główne
k.p.k. art. 539e § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 539a § § 3
Kodeks postępowania karnego
Określa podstawy wniesienia skargi od wyroku sądu odwoławczego uchylającego wyrok sądu pierwszej instancji.
k.p.k. art. 437 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Określa warunki, w jakich sąd odwoławczy może uchylić wyrok sądu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania.
k.p.k. art. 440
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy rażącej niesprawiedliwości zaskarżonego orzeczenia jako podstawy do uchylenia wyroku.
Pomocnicze
k.p.k. art. 439 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Wymienia bezwzględne przesłanki odwoławcze, które mogą stanowić podstawę do uchylenia wyroku.
k.p.k. art. 454
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 18 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 286 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 297 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 11 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 284 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 64 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 85 § § 1 i 2
Kodeks karny
k.k. art. 86 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 4 § § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 573 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Reguluje obowiązek stawiennictwa skazanego na rozprawie w przedmiocie wyroku łącznego.
k.p.k. art. 451
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy sprowadzania skazanego pozbawionego wolności na rozprawę.
k.p.k. art. 439 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Wymienia bezwzględne przesłanki odwoławcze, w tym pkt 10 dotyczący naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na treść wyroku.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Okręgowy błędnie zastosował przesłanki do uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji. • Naruszenie prawa do obrony miało charakter względny, a nie bezwzględny. • Obrona skazanej była faktycznie zapewniona, a jej prawa procesowe nie zostały istotnie naruszone.
Odrzucone argumenty
Wyrok sądu pierwszej instancji był dotknięty istotną wadą proceduralną, która uzasadniała jego uchylenie.
Godne uwagi sformułowania
uchylenie wyroku łącznego Sądu Rejonowego w Drawsku Pomorskim z dnia 20 kwietnia 2022 roku sygn. II K 50/22 i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania ze względu na stwierdzenie konieczności ponownego przeprowadzenia przewodu sądowego w całości, podczas gdy w realiach przedmiotowej sprawy taka przesłanka przekazania sprawy do ponownego rozpoznania nie zachodzi • brak kontaktu z obrońcą i niemożność uzgodnienia np. linii obrony można rozpatrywać jedynie jako uchybienie, które mogło co najwyżej mieć wpływ na treść wyroku, a więc jako uchybienie o charakterze względnej przesłanki odwoławczej, a nie przesłanki bezwzględnej z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. • obrona skazanej miała charakter „iluzoryczny” przez co w toku całego postępowania jej prawo do obrony zostało w istotny sposób naruszone • odwołanie się przez ten Sąd do unormowania z art. 440 k.p.k. (rażącej niesprawiedliwości, i to w jej aspekcie proceduralnym) i uchylenia na tej podstawie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji, jawi się jako, najdelikatniej mówiac, oczywiście bezzasadne.
Skład orzekający
Włodzimierz Wróbel
przewodniczący
Piotr Mirek
członek
Andrzej Siuchniński
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uchylania wyroków przez sąd odwoławczy, w szczególności w kontekście naruszenia prawa do obrony i stosowania art. 437, 439 i 440 k.p.k."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z wyrokiem łącznym i skargą prokuratora.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa karnego procesowego – granic kontroli sądowej i prawidłowego stosowania przepisów dotyczących uchylania wyroków, co jest kluczowe dla praktyków.
“Sąd Najwyższy wyjaśnia: Kiedy sąd odwoławczy może uchylić wyrok? Kluczowa interpretacja przepisów k.p.k.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.