III KS 71/23

Sąd Najwyższy2024-01-24
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
Sąd Najwyższywyłączenie sędziegoKrajowa Rada Sądownictwastatus sędziegopraworządnośćart. 439 k.p.k.uchwała SN

Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek o wyłączenie sędziego od udziału w sprawie, powołując się na wadliwe powołanie sędziego w następstwie rekomendacji KRS ukształtowanej ustawą z 2017 r.

Obrońca oskarżonej I.S. złożył wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Anny Dziergawki od udziału w sprawie, argumentując wadliwość jej powołania. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, odwołując się do uchwały połączonych izb SN z 2020 r., która stwierdza nienależytą obsadę sądu w przypadku udziału sędziego powołanego na wniosek KRS ukształtowanej ustawą z 2017 r. W konsekwencji, sędzia Anna Dziergawka została wyłączona od udziału w sprawie.

Do Sądu Najwyższego wpłynęła skarga obrońcy oskarżonej I.S. od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie, który uchylił wyrok Sądu Rejonowego w Miechowie. Następnie obrońca złożył wniosek o wyłączenie od orzekania sędziego Anny Dziergawki, wskazując na okoliczności związane z jej powołaniem na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, powołując się na uchwałę składu połączonych Izb SN z dnia 23 stycznia 2020 r. (sygn. akt BSA I-4110-1/20). Uchwała ta stanowi, że nienależyta obsada sądu zachodzi również wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego SN na wniosek KRS ukształtowanej w trybie określonym ustawą z 2017 r. Sąd Najwyższy podkreślił, że uchwała ta jest wiążąca dla wszystkich składów SN. W związku z tym, postępowanie prowadzone przez sąd w składzie z udziałem sędziego powołanego w opisany sposób byłoby obciążone wadą traktowaną jako bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Kierując się tymi względami, Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędziego Annę Dziergawkę od udziału w sprawie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, sędzia taki powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy oparł się na uchwale połączonych izb SN z 2020 r., która stwierdza, że udział sędziego powołanego w trybie określonym ustawą z 2017 r. stanowi nienależytą obsadę sądu, będącą bezwzględną przyczyną odwoławczą.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uwzględniono wniosek o wyłączenie

Strona wygrywająca

obrońca oskarżonej I.S.

Strony

NazwaTypRola
I. S.osoba_fizycznaoskarżona

Przepisy (5)

Główne

k.p.k. art. 41 § §1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 42 § §1

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw

Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. (Dz. U. z 2018 r., poz. 3)

k.k. art. 178a § §1

Kodeks karny

k.p.k. art. 439 § §1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sędzia został powołany na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z 2017 r., co stanowi nienależytą obsadę sądu zgodnie z uchwałą SN BSA I-4110-1/20.

Godne uwagi sformułowania

nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439§1 pkt 2 k.p.k. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017r. Uchwała ta w swej treści stanowi zasadę wiążącą wszystkie składy Sądu Najwyższego.

Skład orzekający

Jerzy Grubba

przewodniczący

Anna Dziergawka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosków o wyłączenie sędziów SN powołanych po zmianach w KRS w 2017 r."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sędziów Sądu Najwyższego powołanych na wniosek KRS ukształtowanej zgodnie z ustawą z 2017 r.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności i statusu sędziów w Polsce, co jest tematem szeroko dyskutowanym publicznie.

Sąd Najwyższy wyłącza sędziego! Kluczowa decyzja w sprawie praworządności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
POSTANOWIENIE
Dnia 24 stycznia 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jerzy Grubba
w sprawie
I. S.
oskarżonej z art. 178a§1 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 24 stycznia 2024r.
wniosku obrońcy skazanego o wyłączenie od udziału w sprawie SSN Anny Dziergawki
na podstawie art. 41§1 k.p.k. i art. 42§1 k.p.k.
postanowił:
włączyć sędziego Sądu Najwyższego Annę Dziergawkę
od udziału w sprawie I. S., prowadzonej w Sądzie Najwyższym pod sygn. akt III KS 71/23.
UZASADNIENIE
W dniu 5 grudnia 2023r. do Sądu Najwyższego wpłynęła skarga obrońcy oskarżonej
I. S.
od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 10 sierpnia 2023r., sygn. akt IV Ka 211/23, uchylającego wyrok Sądu Rejonowego w Miechowie z dnia 21 listopada 2022r., sygn. akt II K 64/21.
Następnie, w dniu 16 stycznia 2024r., do Sądu Najwyższego, obrońca oskarżonej złożył wniosek o wyłączenie od orzekania w przedmiotowej sprawie sędzi Anny Dziergawki.
Uzasadniając wniosek obrońca odwołał się przede wszystkim do okoliczności związanych z powołaniem wskazanej Sędzi w następstwie rekomendacji udzielonej przez Krajową Radę Sądownictwa w składzie, który został ukształtowany ustawą z dnia 8 grudnia 2017r. (Dz. U. z 2018r., poz. 3).
Sąd Najwyższy zważył co następuje:
Złożony przez obrońcę wniosek o wyłączenie od udziału w rozpoznaniu sprawy zawisłej w Sądzie Najwyższym pod sygn. akt III KS 71/23 sędziego SN Anny Dziergawki jest zasadny.
Rozważania w niniejszej sprawie w istocie ograniczyć należy do stwierdzenia, że zgodnie z pkt 1 uchwały składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020r., sygn. akt BSA I-4110-1/20 „
nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439§1 pkt 2 k.p.k. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 3)
”.
Uchwała ta w swej treści stanowi zasadę wiążącą wszystkie składy Sądu Najwyższego (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2021r., I KZ 29/21, OSNK 2021, z. 10, poz. 41).
Wyżej wskazana okoliczność czyni koniecznym uznanie za zasadny złożony przez obrońcę wniosek, gdyż
postępowanie prowadzone przez sąd w takim składzie byłoby obciążone wadą traktowaną na gruncie wykładni przyjętej
w wyżej wskazanej uchwale, jako bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439§1 pkt 2 k.p.k. Z oczywistych względów do takich sytuacji dopuszczać nie można.
Wskazane okoliczności jednoznacznie przemawiają zatem za uwzględnieniem wniosku.
Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.
[J.J.]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI