III KS 58/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy wyłączył sędziego od rozpoznania sprawy z uwagi na jego relację przełożonego wobec oskarżycielki prywatnej, co mogło budzić wątpliwości co do bezstronności.
Sędzia Sądu Najwyższego X.Y. złożył wniosek o wyłączenie go od udziału w sprawie karnej III KS 58/23. Jako powód podał fakt, że oskarżycielka prywatna M. G. jest jego podwładną w ramach struktur Uniwersytetu Jagiellońskiego, co mogło budzić wątpliwości co do jego bezstronności. Sąd Najwyższy, uznając te argumenty za zasadne, postanowił wyłączyć sędziego od rozpoznania sprawy.
Sprawa dotyczyła wniosku Sędziego Sądu Najwyższego X.Y. o wyłączenie go od udziału w postępowaniu karnym o sygnaturze III KS 58/23. Wniosek został złożony w związku z tym, że oskarżycielka prywatna w tej sprawie, M. G., jest zatrudniona w Zakładzie Kryminologii, który jest częścią Katedry Prawa Karnego UJ, a Sędzia X.Y. jest kierownikiem tej katedry. Sędzia argumentował, że ta relacja przełożonego wobec oskarżycielki prywatnej może budzić uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności w odbiorze zewnętrznym, zgodnie z art. 42 § 1 k.p.k. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek, podkreślił, że instytucja wyłączenia sędziego jest kluczową gwarancją rzetelnego procesu sądowego. Zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k., sędzia ulega wyłączeniu, gdy istnieją okoliczności mogące wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności. Sąd uznał, że podniesione przez Sędziego X.Y. okoliczności są realne i mogą budzić wątpliwości co do bezstronności w rozumieniu przepisów. W związku z tym, Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć Sędziego X.Y. od udziału w rozpoznawaniu niniejszej sprawy, uznając to za konieczne dla usunięcia wszelkich wątpliwości.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, taka relacja może budzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego w odbiorze zewnętrznym.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że fakt bycia przełożonym oskarżycielki prywatnej przez sędziego może wywoływać w odbiorze społecznym wątpliwości co do jego bezstronności, co uzasadnia jego wyłączenie od udziału w sprawie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
wyłączenie sędziego
Strona wygrywająca
Sędzia Sądu Najwyższego X.Y.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. F. | osoba_fizyczna | oskarżona |
| Sędzia Sądu Najwyższego X.Y. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| M. G. | osoba_fizyczna | oskarżycielka prywatna |
Przepisy (4)
Główne
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.
Pomocnicze
k.p.k. art. 42 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Okoliczności, o których mowa w art. 41 § 1, uzasadniają wyłączenie sędziego, jeżeli opierają się na obiektywnych przesłankach, a nie tylko na subiektywnym odczuciu strony.
k.k. art. 212 § § 1 i 2
Kodeks karny
k.k. art. 216 § § 1 i 2
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Relacja przełożonego wobec oskarżycielki prywatnej może budzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego w odbiorze zewnętrznym.
Godne uwagi sformułowania
instytucja wyłączenia sędziego stanowi kluczową gwarancję zasady prawa do rzetelnego procesu sądowego sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie bezstronność sędziego, w znaczeniu nadanym powyższym unormowaniem, oznacza jego obiektywną bezstronność, a więc zarówno subiektywne poczucie co do własnej bezstronności, jak i odbiór zewnętrzny, oparty na zobiektywizowanych przesłankach, wyrażany przez odwołanie się do oceny przeciętnego, rozsądnie rozumującego obserwatora procesu
Skład orzekający
Andrzej Tomczyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wyłączenia sędziego ze względu na relacje zawodowe z jedną ze stron postępowania, zwłaszcza w kontekście odbioru zewnętrznego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji relacji przełożony-podwładny w ramach instytucji akademickiej, ale zasada obiektywnej bezstronności ma szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje ważną zasadę bezstronności sędziego i pokazuje, jak nawet potencjalne konflikty interesów, wynikające z relacji zawodowych, mogą prowadzić do wyłączenia sędziego, co jest istotne dla zaufania do wymiaru sprawiedliwości.
“Czy sędzia może orzekać w sprawie swojej podwładnej? Sąd Najwyższy odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN III KS 58/23 POSTANOWIENIE Dnia 6 listopada 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Tomczyk w sprawie T. F. oskarżonej z art. 212 § 1 i 2 k.k. w zw. z art. 216 § 1 i 2 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 6 listopada 2023 r. na posiedzeniu wniosku Sędziego Sądu Najwyższego X.Y. o wyłączenie go od udziału w sprawie, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k. postanowił wyłączyć Sędziego Sądu Najwyższego X.Y. od udziału w sprawie III KS 58/23. UZASADNIENIE Obrońca T. F. wywiódł skargę na wyrok Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 20 kwietnia 2023 r., sygn. akt IV Ka 2068/22, uchylający wyrok Sądu Rejonowego dla Krakowa-Krowodrzy w Krakowie z dnia 26 września 2022 r., sygn. akt II K 1381/21/K i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania. Postępowanie zainicjowane przedmiotowym środkiem zaskarżenia toczy się przed Sądem Najwyższym pod sygnaturą III KS 58/23. W dniu 12 października 2023 r. Sędzia Sądu Najwyższego X.Y. złożył wniosek o wyłączenie od rozpoznawania przedmiotowej sprawy. W uzasadnieniu podniósł, że w sprawie jako oskarżycielka prywatna występuje M. G. Jest ona zatrudniona w Zakładzie Kryminologii, będącym częścią Katedry Prawa Karnego UJ, której wnioskujący sędzia jest kierownikiem. W związku z tym, w określonej kategorii spraw wynikających ze Statutu UJ, jest przełożonym oskarżycielki prywatnej w rozumieniu prawa pracy. Ta relacja – zdaniem wnioskodawcy – może powodować w odbiorze zewnętrznym wątpliwości, o których mowa w art. 42 § 1 k.p.k. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Instytucja wyłączenia sędziego stanowi kluczową gwarancję zasady prawa do rzetelnego procesu sądowego, znajdującą umocowanie w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W myśl art. 41 § 1 k.p.k. sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Jednocześnie należy mieć na uwadze, że bezstronność sędziego, w znaczeniu nadanym powyższym unormowaniem, oznacza jego obiektywną bezstronność, a więc zarówno subiektywne poczucie co do własnej bezstronności, jak i odbiór zewnętrzny, oparty na zobiektywizowanych przesłankach, wyrażany przez odwołanie się do oceny przeciętnego, rozsądnie rozumującego obserwatora procesu [zob. D. Świecki (red.), uwagi do art. 41 k.p.k. (w:) Kodeks postępowania karnego. Tom I. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2022; wyroki Trybunału Konstytucyjnego z dnia: 27 stycznia 1999 r., K 1/98, OTK-A 1999, z. 1, poz. 3; 20 lipca 2004 r., SK 19/02, OTK-A 2004, z. 7, poz. 67]. Okoliczności podniesione przez Sędziego Sądu Najwyższego X.Y. przekonują, że przedstawione we wniosku obawy mają charakter realny. Niewątpliwie fakt bycia przełożonym oskarżycielki prywatnej M. G. mógłby wywoływać w odbiorze społecznym wątpliwości co do bezstronności sędziego przy rozpoznawaniu sprawy. W tej sytuacji wyłączenie Sędziego Sądu Najwyższego X.Y. od udziału w rozpoznawaniu niniejszej sprawy jest zabiegiem koniecznym dla usunięcia wątpliwości co do bezstronności w rozumieniu art. 41 § 1 k.p.k. (A.K.) [ms]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI