III KS 58/22

Sąd Najwyższy2022-10-18
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚrednianajwyższy
przywłaszczeniesąd najwyższyskargawykładnia prawapostępowanie karnesąd okręgowysąd rejonowyart. 284 k.k.art. 454 k.p.k.

Sąd Najwyższy oddalił skargę obrońcy na wyrok sądu odwoławczego, uznając, że sąd ten prawidłowo uchylił wyrok sądu pierwszej instancji z uwagi na błąd w ocenie znamion przestępstwa przywłaszczenia.

Obrońca oskarżonej złożył skargę na wyrok Sądu Okręgowego, który uchylił wyrok Sądu Rejonowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę, analizując, czy sąd odwoławczy prawidłowo zastosował przesłanki uchylenia wyroku. Stwierdzono, że sąd odwoławczy zasadnie uchylił wyrok, wskazując na błąd w wykładni znamion przestępstwa przywłaszczenia, co uzasadniało zastosowanie art. 454 § 1 k.p.k.

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę obrońcy oskarżonej E. Z. na wyrok Sądu Okręgowego w Krakowie, który uchylił wyrok Sądu Rejonowego dla Krakowa - Krowodrzy i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Skarga obrońcy została oddalona jako bezzasadna. Sąd Najwyższy podkreślił, że zgodnie z art. 437 § 2 k.p.k., uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania może nastąpić wyłącznie w ściśle określonych przypadkach, takich jak wystąpienie bezwzględnych przyczyn odwoławczych (art. 439 § 1 k.p.k.), naruszenie zakazu reformationis in peius (art. 454 k.p.k.) lub konieczność przeprowadzenia na nowo całości przewodu sądowego. Sąd Najwyższy stwierdził, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku sądu odwoławczego jednoznacznie wskazywało na podstawę uchylenia, którą był art. 454 § 1 k.p.k. Sąd Okręgowy podzielił argumentację apelacji prokuratury, uznając, że do dokonania przywłaszczenia prawa majątkowego wystarczające jest świadome posłużenie się sfałszowanym dokumentem, nawet jeśli samo sfałszowanie nie nastąpiło. Sąd Najwyższy zaznaczył, że w postępowaniu skargowym nie ocenia prawidłowości wykładni prawa przez sąd II instancji, lecz jedynie sprawdza, czy spełnione zostały przesłanki z art. 437 § 2 k.p.k. Ponieważ sąd odwoławczy wykazał racjonalne przesłanki swojego wniosku, skarga obrońcy została oddalona, a oskarżona obciążona kosztami postępowania skargowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd odwoławczy prawidłowo zastosował przesłanki uchylenia wyroku, wskazując na błąd w wykładni znamion przestępstwa przywłaszczenia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd odwoławczy prawidłowo zidentyfikował podstawę uchylenia wyroku w art. 454 § 1 k.p.k., uznając, że do przywłaszczenia prawa majątkowego wystarczające jest świadome posłużenie się sfałszowanym dokumentem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie skargi

Strona wygrywająca

oskarżona E. Z. (w zakresie utrzymania wyroku sądu odwoławczego)

Strony

NazwaTypRola
E. Z.osoba_fizycznaoskarżona

Przepisy (6)

Główne

k.p.k. art. 437 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania może nastąpić wyłącznie w wypadkach wskazanych w art. 439 § 1 k.p.k., art. 454 k.p.k. lub jeśli jest konieczne przeprowadzenie na nowo przewodu w całości.

k.p.k. art. 454

Kodeks postępowania karnego

Sąd odwoławczy uchylił wyrok sądu I instancji na podstawie tego przepisu, uznając błąd w wykładni znamion przestępstwa.

k.p.k. art. 539e § § 2

Kodeks postępowania karnego

Podstawa prawna do oddalenia skargi.

Pomocnicze

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 539a § § 3

Kodeks postępowania karnego

Wymienia podstawy skargi rozpoznawanej przez Sąd Najwyższy.

k.k. art. 284 § § 1

Kodeks karny

Przepis określający przestępstwo przywłaszczenia, którego dotyczyła sprawa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd odwoławczy prawidłowo zastosował art. 454 § 1 k.p.k. jako podstawę uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji. Uzasadnienie sądu odwoławczego jednoznacznie wskazuje na przesłanki uchylenia wyroku. Sąd Najwyższy nie jest organem właściwym do ponownej oceny wykładni prawa dokonanej przez sąd II instancji, jeśli spełnione są przesłanki formalne.

Odrzucone argumenty

Skarga obrońcy oskarżonej była bezzasadna.

Godne uwagi sformułowania

uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania może nastąpić wyłącznie w wypadkach wskazanych w art. 439§1 k.p.k., art. 454 k.p.k. lub jeśli jest konieczne przeprowadzenie na nowo przewodu w całości Sąd Najwyższy rozpoznając skargę na wyrok sądu odwoławczego ogranicza się wyłącznie do badania, czy w sprawie, na etapie postępowania przed sądem I lub II instancji, zachodzi tzw. bezwzględna przyczyna odwoławcza, albo doszło do uchylenia wyroku mimo braku formalnych przeszkód określonych w art. 454 k.p.k. lub też konieczne jest przeprowadzenie na nowo w całości przewodu sądowego uzasadnienie wyroku sądu odwoławczego winno jednoznacznie wskazywać, która z przesłanek określonych w art. 437§2 k.p.k. była podstawą uchylenia wyroku sądu I instancji i przekazania sprawy temu sądowi do ponownego rozpoznania do dokonania przywłaszczenia prawa majątkowego nie jest niezbędne sfałszowanie dokumentu stwierdzającego owo prawo, ale wystarczające jest świadome posłużenie się takim sfałszowanym dokumentem

Skład orzekający

Jerzy Grubba

SSN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu kognicji Sądu Najwyższego w postępowaniu skargowym oraz przesłanek uchylenia wyroku przez sąd odwoławczy na podstawie art. 454 § 1 k.p.k."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i wykładni konkretnego przepisu w kontekście przestępstwa przywłaszczenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące postępowania przed Sądem Najwyższym i sądem odwoławczym, co jest cenne dla prawników procesowych, choć nie zawiera przełomowych rozstrzygnięć merytorycznych.

Sąd Najwyższy: Kiedy sąd odwoławczy może uchylić wyrok? Kluczowe zasady procesowe.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt III KS 58/22
POSTANOWIENIE
Dnia 18 października 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jerzy Grubba
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 18 października 2022r.
w sprawie
E. Z.
oskarżonej o czyn z art. 284 § 1  k.k. i in.
skargi obrońcy
na wyrok Sądu Okręgowego w Krakowie
z dnia 2 czerwca 2022r., sygn. akt IV Ka 536/22,
uchylający wyrok Sądu Rejonowego dla Krakowa - Krowodrzy w Krakowie z dnia 28 grudnia 2021r., sygn. akt II K 514/21
na podstawie art. 539e § 2 k.p.k.
1) oddalić skargę,
2) obciążyć oskarżoną E. Z. kosztami postępowania skargowego.
UZASADNIENIE
Skarga obrońcy oskarżonej nie jest zasadna.
Zgodnie z treścią art. 437§2 k.p.k. uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania może nastąpić wyłącznie w wypadkach wskazanych w art. 439§1 k.p.k., art. 454 k.p.k. lub jeśli jest konieczne przeprowadzenie na nowo przewodu w całości.
Powiązanie tego przepisu z treścią art. 539a§3 k.p.k., w którym wymieniono podstawy tego środka zaskarżenia, jednoznacznie wskazuje, że Sąd Najwyższy rozpoznając skargę na wyrok sądu odwoławczego ogranicza się wyłącznie do badania, czy w sprawie, na etapie postępowania przed sądem I lub II instancji, zachodzi tzw. bezwzględna przyczyna odwoławcza, albo doszło do uchylenia wyroku mimo braku formalnych przeszkód określonych w art. 454 k.p.k. lub też konieczne jest przeprowadzenie na nowo w całości przewodu sądowego (
vide
: uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 2018r., sygn. akt I KZP 13/17 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 2017r., sygn. akt IV KS 6/16). Z powyższego wynika również, że uzasadnienie wyroku sądu odwoławczego winno jednoznacznie wskazywać, która z przesłanek określonych w art. 437§2 k.p.k. była podstawą uchylenia wyroku sądu I instancji i przekazania sprawy temu sądowi do ponownego rozpoznania.
Z uzasadnienia zaskarżonego skargą wyroku jednoznacznie wynika, że Sąd Okręgowy podzielił argumentację zaprezentowaną w apelacji Prokuratury Rejonowej.
Wyraża się to w jednoznacznym stwierdzeniu, że zarzut apelującego zasługuje na uwzględnienie – pkt 3.1 formularza.
Jednocześnie nie ma konieczności uzupełniania dla potrzeb powyższej konstatacji postępowania dowodowego, skoro rzecz sprowadza się do odmiennej oceny wypełnienia znamion przestępstwa z art. 284§1 k.k. Sąd Okręgowy stanął tu na stanowisku, że do dokonania przywłaszczenia prawa majątkowego nie jest niezbędne sfałszowanie dokumentu stwierdzającego owo prawo, ale wystarczające jest świadome posłużenie się takim sfałszowanym dokumentem. Taka konkluzja wprost doprowadziła ten Sąd do wniosku, że możliwe jest przypisanie sprawstwa w tym zakresie oskarżonej, czemu jednak na przeszkodzie stoi reguła
ne pius
.
W konsekwencji powyższego, jako podstawę uchylenia zaskarżonego wyroku słusznie wskazano art. 454§1 k.p.k.
Jak podniesiono wyżej, w postępowaniu skargowym nie jest rolą Sądu Najwyższego ocena prawidłowości wykładni prawa dokonanej przez Sąd II instancji, wystarczające jest natomiast stwierdzenie, że spełnione zostały przesłanki z art. 437§2 k.p.k. i racjonalne wykazanie, jakie ustalenia doprowadziły ten Sąd do takiego wniosku. Takie elementy z pewnością znalazły się w uzasadnieniu wyroku Sądu Odwoławczego w niniejszej sprawie.
W świetle powyższego skarga nie mogła zostać uznana za zasadną.
Z przytoczonych wyżej względów, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia.
[as]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI