Orzeczenie · 2026-05-13

III KS 47/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-05-13
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
Sąd Najwyższywyłączenie sędziegoKrajowa Rada Sądownictwakonstytucyjnośćpraworządnośćprawo procesowe karnestabilność postępowań

Prokurator Prokuratury Okręgowej delegowany do Prokuratury Krajowej złożył wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego: Zbigniewa Kapińskiego, Pawła Kołodziejskiego i Marka Siwka od rozpoznania skargi w sprawie III KS 47/25. Głównym argumentem wniosku była wadliwość powołania tych sędziów do Sądu Najwyższego, wynikająca z procedury przed Krajową Radą Sądownictwa, która według prokuratora nie spełnia wymogów konstytucyjnych. Prokurator podniósł również, że sędziowie ci nie respektują Konstytucji RP i prawa unijnego, a orzekanie przez nich w przedmiocie wniosku o wyłączenie stanowiłoby orzekanie we własnej sprawie. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek na posiedzeniu w dniu 13 maja 2026 r., postanowił pozostawić go bez rozpoznania. Uzasadnienie wskazuje, że wniosek jest niedopuszczalny, ponieważ nie podniesiono żadnych okoliczności relewantnych z punktu widzenia art. 41 § 1 k.p.k., które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziów. Sąd uznał, że falowe składanie wniosków tej samej treści ma na celu destabilizację postępowań, a argumenty dotyczące powołania sędziów mają charakter ustrojowy i nie podlegają weryfikacji w postępowaniu o wyłączenie. Sąd podkreślił, że obowiązek powstrzymania się sędziego od udziału w sprawie ma zastosowanie tylko wtedy, gdy wniosek o wyłączenie podlega rozpoznaniu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ugruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego w kwestii dopuszczalności i zakresu wniosków o wyłączenie sędziego opartych na argumentach ustrojowych, a także zasad udziału sędziego w postępowaniu w przedmiocie własnego wyłączenia.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w polskim sądownictwie, związanej z kontrowersjami wokół Krajowej Rady Sądownictwa i powoływania sędziów.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wniosek o wyłączenie sędziego, oparty na argumentach ustrojowych dotyczących sposobu powołania sędziów, podlega rozpoznaniu, czy powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Wniosek o wyłączenie sędziego, oparty na argumentach ustrojowych dotyczących sposobu powołania sędziów, który nie podnosi żadnych relewantnych okoliczności mogących wywołać uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego w danej sprawie, podlega pozostawieniu bez rozpoznania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o wyłączenie sędziego, oparty na wadliwości procedury powołania sędziów przez Krajową Radę Sądownictwa, nie zawiera żadnych konkretnych okoliczności wskazujących na brak bezstronności w rozpatrywanej sprawie. Sąd stwierdził, że takie wnioski mają na celu destabilizację postępowań i stanowią instrumentalne wykorzystanie przepisów proceduralnych, dlatego nie podlegają merytorycznemu rozpoznaniu.

Czy sędzia, którego dotyczy wniosek o wyłączenie pozostawiony bez rozpoznania, może brać udział w wydaniu orzeczenia w przedmiocie tego wniosku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sędzia, którego dotyczy wniosek o wyłączenie pozostawiony bez rozpoznania, może brać udział w wydaniu orzeczenia w przedmiocie tego wniosku.

Uzasadnienie

Obowiązek powstrzymania się sędziego od udziału w sprawie ma zastosowanie tylko wtedy, gdy wniosek o jego wyłączenie podlega rozpoznaniu. Gdy wniosek jest pozostawiany bez rozpoznania, nie ma podstaw do wyłączenia sędziego z udziału w wydaniu takiego orzeczenia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Pozostawienie wniosku bez rozpoznania
Strona wygrywająca
Sąd Najwyższy

Strony

NazwaTypRola
D. K.osoba_fizycznaoskarżony
Prokurator Prokuratury Okręgowej delegowany do Prokuratury Krajowejorgan_państwowywnioskodawca

Przepisy (11)

Główne

k.p.k. art. 42 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 42 § 4

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 41 § 1

Kodeks postępowania karnego

Sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności w danej sprawie. Realne uzasadnienie twierdzenia o istnieniu wątpliwości co do bezstronności sędziego musi odnosić się do takiego zachowania lub postawy sędziego na sali rozpraw lub poza nią, względnie innych okoliczności o charakterze faktycznym, z których mogłoby wynikać, że sędzia jest, czy też nawet może być, w określony sposób nastawiony do uczestników postępowania lub do sprawy, co w rezultacie byłoby realnym zagrożeniem dla sprawiedliwego jej rozstrzygnięcia, gdyż istnieje uzasadniona wątpliwość o stronniczość sędziego.

Pomocnicze

k.p.k. art. 41 § 2

Kodeks postępowania karnego

per analogiam

k.p.k. art. 41 § 1

Kodeks postępowania karnego

Zastosowanie do sędziego, którego dotyczy wniosek o wyłączenie pozostawiony bez rozpoznania.

k.p.k. art. 40 § 1

Kodeks postępowania karnego

Naruszenie zasady nemo iudex indoneus in propria causa.

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

Wymieniony w kontekście potencjalnego naruszenia prawa.

Prawo o prokuraturze art. 2

Ustawa z dnia 28 stycznia 2016 r. – Prawo o prokuraturze

Prawo o prokuraturze art. 3 § 1

Ustawa z dnia 28 stycznia 2016 r. – Prawo o prokuraturze

Prawo o prokuraturze art. 5

Ustawa z dnia 28 stycznia 2016 r. – Prawo o prokuraturze

Dz.U. z 2018 r., poz. 3

Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o wyłączenie sędziego, oparty na argumentach ustrojowych dotyczących sposobu powołania sędziów, nie zawiera relewantnych okoliczności wskazujących na brak bezstronności w danej sprawie. • Falowe składanie wniosków o tej samej treści ma na celu destabilizację postępowań. • Argumenty dotyczące powołania sędziów mają charakter ustrojowy i nie podlegają weryfikacji w postępowaniu o wyłączenie. • Sędzia, którego wniosek o wyłączenie został pozostawiony bez rozpoznania, może brać udział w wydaniu orzeczenia w przedmiocie tego wniosku.

Odrzucone argumenty

Sędziowie nie mogą orzekać z uwagi na wadliwość ich powołania do Sądu Najwyższego. • Sędziowie nie respektują Konstytucji RP oraz prawa unijnego i orzeczeń trybunałów europejskich. • Orzekanie przez sędziów we wniosku o wyłączenie stanowiłoby orzekanie we własnej sprawie.

Godne uwagi sformułowania

wniosek należało uznać za niedopuszczalny, co skutkowało pozostawieniem go bez rozpoznania • instrumentalnego wręcz posłużenia się regulacją zawartą w art. 41 § 1 k.p.k. • mają na celu wyłącznie destabilizację prowadzonych w Sądzie Najwyższym postępowań • nemo iudex indoneus in propria causa

Skład orzekający

Paweł Kołodziejski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego w kwestii dopuszczalności i zakresu wniosków o wyłączenie sędziego opartych na argumentach ustrojowych, a także zasad udziału sędziego w postępowaniu w przedmiocie własnego wyłączenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w polskim sądownictwie, związanej z kontrowersjami wokół Krajowej Rady Sądownictwa i powoływania sędziów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności, niezależności sądownictwa i prawidłowości procedur powoływania sędziów, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie w środowisku prawniczym i społecznym.

Sąd Najwyższy: Wniosek o wyłączenie sędziów z powodu wadliwego powołania pozostawiony bez rozpoznania.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst