III KK 27/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy wyłączył sędziego Antoniego Bojańczyka od udziału w sprawie kasacyjnej ze względu na wątpliwości co do jego bezstronności wynikające z procedury powołania.
Do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek o wyłączenie sędziego Antoniego Bojańczyka od udziału w sprawie kasacyjnej. Wniosek uzasadniono tym, że sędzia został powołany w związku z postępowaniem przed Krajową Radą Sądownictwa ukształtowaną ustawą z 2017 r., co zdaniem wnioskodawcy skutkuje nienależytą obsadą sądu. Sąd Najwyższy, powołując się na wcześniejsze orzecznictwo, przychylił się do wniosku, uznając, że udział sędziego powołanego w wadliwej procedurze prowadziłby do naruszenia standardów konstytucyjnych i europejskiej konwencji praw człowieka.
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o wyłączenie sędziego Antoniego Bojańczyka od udziału w sprawie kasacyjnej o sygnaturze III KK 27/24. Wniosek został złożony przez adwokata A.P. i oparty na argumentacji, że sędzia Bojańczyk został powołany na urząd sędziego Sądu Najwyższego w procedurze przed Krajową Radą Sądownictwa, która została ukształtowana ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. Wnioskodawca twierdził, że udział sędziego powołanego w ten sposób skutkuje nienależytą obsadą sądu, co stanowiłoby uchybienie z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Sąd Najwyższy, odwołując się do swojego wcześniejszego orzecznictwa, w tym uchwały składu połączonych Izb z 23 stycznia 2020 r. (BSA I-4110-1/20), uznał, że okoliczności związane z powołaniem sędziego w następstwie postępowania przed KRS po 17 stycznia 2018 r. skutkują uznaniem sądu z jego udziałem za nienależycie obsadzony. Sąd podkreślił, że orzekanie przez sędziego powołanego w wadliwej procedurze mogłoby prowadzić do naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPC. Sąd odrzucił możliwość zastosowania uchwały Sądu Najwyższego z 10 października 2024 r. (III CZP 44/23), wskazując, że została ona wydana przez sędziów powołanych w tej samej wadliwej procedurze i nie może przełamać zasady dotyczącej skutków orzekania przez sędziów SN powołanych przez KRS ukształtowaną ustawą z 2017 r. W konsekwencji Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędziego Antoniego Bojańczyka od udziału w sprawie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, udział sędziego powołanego w takiej procedurze skutkuje nienależytą obsadą sądu i naruszeniem standardów konstytucyjnych oraz art. 6 ust. 1 EKPC.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że powołanie sędziego w procedurze przed KRS ukształtowaną ustawą z 2017 r. prowadzi do nienależytej obsady sądu, powołując się na wcześniejsze orzecznictwo. Podkreślono, że takie orzekanie narusza standardy niezależnego i bezstronnego sądu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
wyłączenie sędziego
Strona wygrywająca
wnioskodawca (A.P.)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. R. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| A. P. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| G. R. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Antoni Bojańczyk | osoba_fizyczna | sędzia |
Przepisy (3)
Główne
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Przewiduje możliwość wyłączenia sędziego, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie, lub gdy orzekanie mogłoby prowadzić do naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPC.
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Określa, że nienależyta obsada sądu stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą.
Pomocnicze
k.p.k. art. 42 § § 1 i 4
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sędzia został powołany w procedurze przed KRS ukształtowaną ustawą z 2017 r. Udział sędziego powołanego w wadliwej procedurze skutkuje nienależytą obsadą sądu. Orzekanie przez sędziego powołanego w wadliwej procedurze narusza standard z art. 6 ust. 1 EKPC.
Godne uwagi sformułowania
sędzia Sądu Najwyższego został powołany na urząd sędziego Sądu Najwyższego w związku z postępowaniem przed Krajową Radą Sądownictwa ukształtowaną ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. postępowanie kasacyjne prowadzone z udziałem sędziego Sądu Najwyższego Antoniego Bojańczyka dotknięte byłoby uchybieniem z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., ponieważ Sąd byłby nienależycie obsadzony. orzekanie przez sędziego w sprawie mogłoby realnie prowadzić do znacznie poważniejszego uchybienia, tj. naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i uznania, że taki skład orzekający nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą. sędzia Sądu Najwyższego powołany w wadliwej konstytucyjnie procedurze i w konsekwencji do wadliwości składu Sądu Najwyższego wyznaczonego do rozpoznania kasacji. uchwała ta nie może przełamać zasady dotyczącej skutków orzekania przez sędziów SN powołanych przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r.
Skład orzekający
Andrzej Tomczyk
przewodniczący
Antoni Bojańczyk
sędzia sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego Sądu Najwyższego ze względu na wadliwą procedurę powołania, w kontekście orzecznictwa dotyczącego statusu sędziów powołanych po zmianach w KRS."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z powołaniami sędziowskimi w Polsce po 2017 roku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii ustrojowych związanych z praworządnością i niezależnością sądownictwa, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie publiczne i prawnicze.
“Sąd Najwyższy wyłącza sędziego. Kluczowa decyzja w sprawie praworządności.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN III KK 27/24 POSTANOWIENIE Dnia 12 maja 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Tomczyk w sprawie J. R., A. P. i G. R. , po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu 12 maja 2025 r., wniosku o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Antoniego Bojańczyka od udziału w sprawie III KK 27/24, na podstawie art. 41 § 1 i 42 § 1 i 4 k.p.k. p o s t a n o w i ł wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Antoniego Bojańczyka od udziału w sprawie III KK 27/24. UZASADNIENIE W dniu 17 stycznia 2024 r. do Sądu Najwyższego wpłynęła kasacja obrońcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 19 czerwca 2023 r., wydanego w sprawie II AKa 25/23. Do składu Sądu Najwyższego mającego rozpoznać tę sprawę, zarejestrowaną pod sygnaturą III KK 27/24, w charakterze sędziego sprawozdawcy został wyznaczony Antoni Bojańczyk. W dniu 17 lutego 2025 r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek adwokata A.P. o wyłączenie od udziału w sprawie kasacyjnej sędziego Sądu Najwyższego Antoniego Bojańczyka. Wniosek ten uzasadniono, z odwołaniem się do orzecznictwa Sądu Najwyższego i trybunałów europejskich tym, że sędzia Sądu Najwyższego Antoni Bojańczyk został powołany na urząd sędziego Sądu Najwyższego w związku z postępowaniem przed Krajową Radą Sądownictwa ukształtowaną ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., co powoduje, że postępowanie kasacyjne prowadzone z udziałem sędziego Sądu Najwyższego Antoniego Bojańczyka dotknięte byłoby uchybieniem z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., ponieważ Sąd byłby nienależycie obsadzony. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Przepis art. 41 k.p.k. ustanawiający instytucję iudex suspectus przewiduje możliwość wyłączenia sędziego, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Odwołując się do stanowiska Sądu Najwyższego wyrażonego w postanowieniu z 13 października 2021 r., II KO 30/21, warto przypomnieć, że wyłączenie sędziego na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. powinno nastąpić nie tylko w sytuacji, gdy istnieje okoliczność tego rodzaju, iż mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie, ale również wówczas, gdy orzekanie przez sędziego w sprawie mogłoby realnie prowadzić do znacznie poważniejszego uchybienia, tj. naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i uznania, że taki skład orzekający nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w tej sprawie. Bez wątpienia, okoliczności związane z uzyskaniem statusu sędziego Sądu Najwyższego przez Antoniego Bojańczyka w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r., na których oparł swój wniosek adw. A. P., w odniesieniu do sędziego Sądu Najwyższego skutkują każdorazowo uznaniem Sądu z jego udziałem za nienależycie obsadzony (tak uchwała składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20). Rację ma zatem wnioskodawca co do tego, że rozpoznanie kasacji w sprawie III KK 27/24 przez sędziego Sądu Najwyższego Antoniego Bojańczyka doprowadziłoby do orzekania przez sędziego powołanego w wadliwej konstytucyjnie procedurze i w konsekwencji do wadliwości składu Sądu Najwyższego wyznaczonego do rozpoznania kasacji. Jednocześnie należy zasygnalizować, że do tego wniosku nie może mieć zastosowania uchwała Sądu Najwyższego z 10 października 2024 r. - zasada prawna, III CZP 44/23, z której wynika, iż żądanie sędziego lub wniosek o wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy oparte wyłącznie na okolicznościach towarzyszących powołaniu tego sędziego nie wywołuje skutków prawnych. Została ona bowiem wydana przez sędziów powołanych w tej samej wadliwej procedurze i jest odpowiedzią na pytanie prawne składu sędziów także powołanych w wadliwej procedurze. Ponadto, trzeba zaznaczyć, że uchwała ta nie może przełamać zasady dotyczącej skutków orzekania przez sędziów SN powołanych przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 3), wyrażonej w uchwale składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r. Wobec tego konieczne stało się podjęcie przez Sąd Najwyższy decyzji o wyłączeniu sędziego Sądu Najwyższego Antoniego Bojańczyka od rozpoznania kasacji w sprawie o sygn. III KK 27/24. [J.J.] [a.ł]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI