III KS 23/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił skargę obrońcy oskarżonego na wyrok Sądu Okręgowego, uznając, że nie doszło do naruszenia przepisów o obowiązkowej obecności oskarżonego na rozprawie apelacyjnej.
Obrońca oskarżonego P. S. złożył skargę nadzwyczajną na wyrok Sądu Okręgowego, który uchylił wyrok uniewinniający i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Zarzutem było rozpoznanie sprawy przez Sąd Okręgowy podczas nieobecności oskarżonego, mimo że jego obecność była obowiązkowa. Sąd Najwyższy oddalił skargę, stwierdzając, że obecność oskarżonego na rozprawie apelacyjnej nie była obligatoryjna, a jedynie fakultatywna, co wyklucza zastosowanie art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k.
Sprawa dotyczyła skargi obrońcy oskarżonego P. S. na wyrok Sądu Okręgowego w R. z dnia 10 kwietnia 2018 r., który uchylił wyrok Sądu Rejonowego w R. z dnia 12 października 2017 r. uniewinniający oskarżonego od zarzucanego mu czynu z art. 54 § 2 i 1 k.k.s. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Obrońca zarzucił Sądowi Okręgowemu naruszenie art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k. poprzez rozpoznanie sprawy podczas nieobecności oskarżonego, której obecność była obowiązkowa. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę na podstawie art. 539e § 2 k.p.k., oddalił ją jako niezasadną. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że środek zaskarżenia, o którym mowa w art. 539a § 1 k.p.k., jest skuteczny, gdy wykaże naruszenie art. 437 § 2 zdanie drugie k.p.k. lub wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 k.p.k. W niniejszej sprawie skarżący powołał się na drugą podstawę. Sąd Najwyższy podkreślił, że zgodnie z art. 450 § 2 k.p.k. udział oskarżonego w rozprawie apelacyjnej nie jest co do zasady obowiązkowy, chyba że sąd uzna go za konieczny. Analiza akt wykazała, że oskarżony został jedynie zawiadomiony o terminie rozprawy, a nie wezwany, co oznaczało, że miał prawo do udziału, ale nie był do niego zobowiązany. W związku z tym zarzut naruszenia art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k. okazał się nietrafny, ponieważ bezwzględna przyczyna odwoławcza zachodzi tylko w sytuacji, gdy sprawa została rozpoznana podczas obowiązkowej nieobecności oskarżonego. Sąd Najwyższy obciążył oskarżonego kosztami postępowania skargowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, rozpoznanie sprawy podczas nieobowiązkowej obecności oskarżonego nie stanowi bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że art. 450 § 2 k.p.k. stanowi, iż udział oskarżonego w rozprawie apelacyjnej nie jest co do zasady obowiązkowy, chyba że sąd uzna go za konieczny. W analizowanej sprawie oskarżony został jedynie zawiadomiony o terminie rozprawy, a nie wezwany, co oznaczało, że jego obecność była fakultatywna, a nie obligatoryjna. Bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k. zachodzi jedynie w sytuacji, gdy sprawa została rozpoznana podczas obowiązkowej nieobecności oskarżonego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie skargi
Strona wygrywająca
Skarb Państwa (w imieniu oskarżonego)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. S. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Naczelnik Urzędu Celno Skarbowego w W. | organ_państwowy | apelujący |
Przepisy (5)
Główne
k.p.k. art. 539e § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 439 § 1 pkt 11
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 450 § 2
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
k.p.k. art. 539a § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 437 § 2 zdanie drugie
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obecność oskarżonego na rozprawie apelacyjnej nie była obligatoryjna, a jedynie fakultatywna, ponieważ został on jedynie zawiadomiony, a nie wezwany.
Odrzucone argumenty
Rozpoznanie sprawy przez Sąd Okręgowy podczas nieobecności oskarżonego, którego obecność była obowiązkowa, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k.
Godne uwagi sformułowania
nadzwyczajny środek zaskarżenia bezwzględna przyczyna odwoławcza udział oskarżonego w rozprawie apelacyjnej nie jest co do zasady obowiązkowy, chyba że prezes sądu lub sąd uzna go za konieczny miał zatem jedynie prawo do wzięcia udziału w rozprawie, a nie był do tego zobowiązany
Skład orzekający
Dariusz Świecki
przewodniczący-sprawozdawca
Andrzej Ryński
członek
Włodzimierz Wróbel
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "interpretację przepisów dotyczących obowiązkowej obecności oskarżonego na rozprawie apelacyjnej oraz stosowania art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k. w kontekście skarg nadzwyczajnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie obecność oskarżonego była fakultatywna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia procesowego związanego z prawami oskarżonego i prawidłowością postępowania odwoławczego, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.
“Czy nieobecność na rozprawie apelacyjnej zawsze oznacza naruszenie prawa? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III KS 23/18 POSTANOWIENIE Dnia 6 września 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Świecki (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Andrzej Ryński SSN Włodzimierz Wróbel w sprawie P. S. oskarżonego z art. 54 § 2 i 1 k.k.s., po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu w dniu 6 września 2018 r., skargi obrońcy oskarżonego od wyroku Sądu Okręgowego w R. z dnia 10 kwietnia 2018 r., sygn. akt V Ka […], uchylającego wyrok Sądu Rejonowego w R. z dnia 12 października 2017 r., sygn. akt X K […] i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania, na podstawie art. 539e § 2 k.p.k., postanowił: 1. oddalić skargę; 2. kosztami sądowymi postępowania skargowego obciążyć oskarżonego P. S. UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Rejonowego w R. z dnia 12 października 2017 r. P. S. został uniewinniony od popełnienia zarzucanego mu czynu z art. 54 § 2 i 1 k.k.s. Wyrok ten zaskarżył w całości apelacją wniesioną na niekorzyść oskarżonego Naczelnik […] Urzędu Celno Skarbowego w W. Po rozpoznaniu tej apelacji Sąd Okręgowy w R., wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2018 r., uchylił zaskarżone orzeczenie i sprawę przekazał Sądowi Rejonowemu w R. do ponownego rozpoznania. Skargę od wyroku Sądu odwoławczego, w oparciu o przepis art. 539a § 1 k.p.k., złożył obrońca oskarżonego, zarzucając mu naruszenie art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k., poprzez rozpoznanie sprawy przez ten Sąd w dniu 10 kwietnia 2018 r. podczas nieobecności oskarżonego P. S., w sytuacji, gdy jego obecność była obowiązkowa. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi odwoławczemu do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Skargę obrońcy oskarżonego, jako niezasadną, należało oddalić. Wskazać wpierw trzeba, że nadzwyczajny środek zaskarżenia, o którym stanowi art. 539a § 1 k.p.k. będzie skuteczny, gdy zostanie w nim wykazane – stosownie do § 3 tego przepisu – że wydanie orzeczenia kasatoryjnego naruszało art. 437 k.p.k. (w rzeczywistości chodzi o art. 437 § 2 zdanie drugie k.p.k.) lub też, że przy wydaniu tego orzeczenia wystąpiła bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 k.p.k. W sprawie niniejszej autor skargi powołuje się na tę ostatnią jej podstawę. Wywodzi mianowicie, że zaskarżony wyrok dotknięty jest bezwzględną przyczyną odwoławczą, albowiem sprawa została rozpoznana przez Sąd Okręgowy w dniu 10 kwietnia 2018 r. pod nieobecność oskarżonego, którego obecność była jakoby obligatoryjna. Ze stanowiskiem skarżącego nie sposób się jednak zgodzić. Przypomnieć tu trzeba, że stosownie do treści art. 450 § 2 k.p.k. udział oskarżonego w rozprawie apelacyjnej nie jest co do zasady obowiązkowy, chyba, że prezes sądu lub sąd uzna go za konieczny. Analiza materiałów sprawy dowodzi, że w sprawie niniejszej tego rodzaju decyzja wskazanych organów jednak nie zapadła, a obecność oskarżonego na rozprawie odwoławczej nie była obligatoryjna. Zarówno bowiem z zarządzenia o wyznaczeniu rozprawy apelacyjnej, jak i elektronicznego pokwitowania odbioru przez oskarżonego powiadomienia o jej terminie oraz wreszcie samego protokołu rozprawy apelacyjnej z dnia 10 kwietnia 2018 r. wynika jednoznacznie, że P. S. został jedynie zawiadomiony o terminie tej rozprawy, a nie nań wezwany. Miał on zatem jedynie prawo do wzięcia udziału w rozprawie, a nie był do tego zobowiązany. Całkowicie nietrafne są więc uwagi – obecnego przecież na wskazanej rozprawie odwoławczej – obrońcy oskarżonego, że obecność jego mandanta na tym forum była obligatoryjna, co ma rzekomo wynikać z protokołu tej czynności. Skoro zatem, stosownie do treści art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k., do bezwzględnej przyczyny odwoławczej opisanej w tym przepisie dojdzie jedynie w sytuacji, gdy sprawę rozpoznano podczas nieobecności oskarżonego, którego obecność była obowiązkowa, a nie, jak w sprawie niniejszej, jedynie fakultatywna – wniesiona skarga nie może okazać się skuteczną. W związku z powyższym podlegała ona oddaleniu. Mając to wszystko na uwadze Sąd Najwyższy postanowił, jak na wstępie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI