Orzeczenie · 2026-03-11

III KS 21/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-03-11
SNKarneprawo karne procesoweŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnawyrok kasatoryjnysąd najwyższysąd okręgowysąd rejonowyprawo karne procesoweart. 454 k.p.k.art. 437 k.p.k.ochrona zabytkówfunkcjonariusz publiczny

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę obrońcy oskarżonego M. O. na wyrok Sądu Okręgowego w Krakowie, który uchylił wyrok Sądu Rejonowego w Myślenicach uniewinniający oskarżonego od czynu z art. 231 § 3 k.k. i art. 108 ust. 2 ustawy o ochronie zabytków. Sąd Okręgowy przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na błąd w wykładni prawa materialnego. Obrońca zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 437 § 2 k.p.k., twierdząc, że nie było podstaw do uchylenia wyroku uniewinniającego. Sąd Najwyższy oddalił skargę, podkreślając ograniczony zakres postępowania skargowego, które nie jest środkiem odwoławczym. Stwierdzono, że Sąd Okręgowy prawidłowo zastosował art. 454 § 1 k.p.k., wskazując na błędną wykładnię przez Sąd Rejonowy przepisów dotyczących definicji zabytku oraz kwalifikacji prawnej czynu. Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Okręgowy rzetelnie uzasadnił wydanie wyroku kasatoryjnego i nie naruszył przepisów postępowania. Wnioski o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego zostały pozostawione bez rozpoznania jako przedwczesne.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

interpretacja zakresu postępowania skargowego oraz stosowania art. 454 § 1 k.p.k.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki postępowania skargowego w sprawach karnych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy skarga na wyrok kasatoryjny może być traktowana jako środek umożliwiający podnoszenie innych zarzutów niż wskazujące na naruszenie przepisów wymienionych w art. 539a § 3 k.p.k.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga na wyrok kasatoryjny nie może być traktowana jako odpowiednik zwyczajnego środka odwoławczego ani umożliwiać podnoszenia innych zarzutów niż wskazujące na naruszenie przepisów wymienionych w art. 539a § 3 k.p.k.

Uzasadnienie

Postępowanie skargowe ma na celu jedynie stwierdzenie, czy uchylając wyrok sądu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, sąd odwoławczy kierował się podstawami wydania wyroku kasatoryjnego wskazanymi w art. 539a § 3 k.p.k. oraz czy takie rozstrzygnięcie było w konkretnej sprawie konieczne. Wywody związane z oceną prawidłowości rozpoznania apelacji nie mogą być brane pod uwagę w postępowaniu skargowym.

Czy Sąd Okręgowy prawidłowo zastosował art. 454 § 1 k.p.k. uchylając wyrok uniewinniający i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, Sąd Okręgowy prawidłowo zastosował art. 454 § 1 k.p.k., wskazując na błąd w wykładni prawa materialnego przez Sąd Rejonowy.

Uzasadnienie

Sąd odwoławczy rzetelnie uzasadnił wydanie wyroku kasatoryjnego na podstawie art. 454 § 1 k.p.k., wskazując na błędną wykładnię przepisów zawartych w kumulatywnej kwalifikacji prawnej czynu – art. 231 § 3 k.k. i art. 108 ust. 2 ustawy o ochronie zabytków. Sąd odwoławczy wykazał, że stanowisko Sądu I instancji dotyczące definicji zabytku i powiązania odpowiedzialności karnej z poddaniem zabytku ochronie było błędne. Sąd odwoławczy dokonał również analizy przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami i ustawy o samorządzie gminnym, dochodząc do wniosku, że oskarżony, jako Burmistrz, był zdatny do ponoszenia odpowiedzialności za przestępstwo z art. 231 § 3 k.k.

Czy Sąd Najwyższy powinien orzekać o kosztach zastępstwa procesowego w orzeczeniu w przedmiocie skargi?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wnioski o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego są przedwczesne i powinny być rozliczone w orzeczeniu kończącym postępowanie karne.

Uzasadnienie

Postępowanie skargowe nie jest postępowaniem kończącym postępowanie karne, a jedynie przesądza o jego dalszym etapie. Z tego powodu w orzeczeniu w przedmiocie skargi Sąd Najwyższy nie powinien orzekać co do kosztów zastępstwa procesowego, które powinny być rozliczone zgodnie z art. 626 § 1 k.p.k. w orzeczeniu kończącym postępowanie karne.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalić skargę
Strona wygrywająca
Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
M. O.osoba_fizycznaoskarżony
Gmina M.instytucjaoskarżyciel posiłkowy

Przepisy (18)

Główne

k.p.k. art. 539e § 2

Kodeks postępowania karnego

a contrario

k.k. art. 231 § 3

Kodeks karny

u.o.o.z. art. 108 § 2

Ustawa o ochronie zabytków

k.k. art. 11 § 2

Kodeks karny

k.p.k. art. 437 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 454

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 457 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 442 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 539a § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 626 § 1

Kodeks postępowania karnego

u.o.o.z. art. 3 § 1

Ustawa o ochronie zabytków

u.g.n.

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.s.g.

Ustawa o samorządzie gminnym

Pomocnicze

k.p.k. art. 437 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 8

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 438 § 1-3

Kodeks postępowania karnego

u.o.o.z. art. 7

Ustawa o ochronie zabytków

u.o.o.z. art. 118

Ustawa o ochronie zabytków

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Okręgowy prawidłowo zastosował art. 454 § 1 k.p.k. uchylając wyrok uniewinniający. • Sąd Okręgowy wykazał błąd w wykładni prawa materialnego przez Sąd Rejonowy. • Postępowanie skargowe ma ograniczony zakres i nie jest środkiem odwoławczym.

Odrzucone argumenty

Zarzuty obrońcy dotyczące naruszenia art. 437 § 2 k.p.k. i art. 454 k.p.k. w zakresie merytorycznej oceny sprawy. • Zarzuty dotyczące sposobu sporządzenia uzasadnienia wyroku przez Sąd Okręgowy. • Zarzuty dotyczące naruszenia zasady samodzielności jurysdykcyjnej Sądu I instancji.

Godne uwagi sformułowania

skarga na wyrok kasatoryjny nie może być traktowana jako odpowiednik zwyczajnego środka odwoławczego • zakres rozpoznania sprawy w postępowaniu skargowym jest bardzo ograniczony • Sąd odwoławczy rzetelnie uzasadnił wydanie wyroku kasatoryjnego na podstawie art. 454 § 1 k.p.k. • nie jest rolą Sądu Najwyższego w postępowaniu skargowym ponowne rozpoznawanie apelacji

Skład orzekający

Małgorzata Wąsek-Wiaderek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "interpretacja zakresu postępowania skargowego oraz stosowania art. 454 § 1 k.p.k."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania skargowego w sprawach karnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu karnym, w szczególności zakresu kontroli Sądu Najwyższego w postępowaniu skargowym oraz prawidłowego stosowania reguły ne peius. Pokazuje złożoność postępowań wieloinstancyjnych.

Kiedy Sąd Najwyższy może uchylić wyrok uniewinniający? Kluczowe zasady postępowania skargowego.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst