III KS 15/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi obrońcy na wyrok Sądu Okręgowego w Kielcach, który uchylił wyrok Sądu Rejonowego w Ostrowcu Świętokrzyskim uniewinniający oskarżoną A. N. od zarzucanych jej przestępstw zniesławienia i zniewagi, i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Obrońca zarzucił sądowi okręgowemu naruszenie art. 442 § 3 k.p.k. w zw. z art. 437 § 1 i 2 k.p.k. poprzez wydanie wiążących wskazań co do treści przyszłego rozstrzygnięcia oraz rażące naruszenie art. 437 § 2 k.p.k. przez bezzasadne uchylenie wyroku uniewinniającego. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę na podstawie art. 539e § 2 k.p.k., oddalił ją. W uzasadnieniu wskazano, że skarga nadzwyczajna może być wniesiona tylko w sytuacji naruszenia art. 437 k.p.k. lub wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 k.p.k. Sąd Najwyższy podkreślił, że sąd odwoławczy, uchylając wyrok uniewinniający na podstawie art. 454 § 1 k.p.k. (reguła ne peius), działał w granicach swoich kompetencji, stwierdzając możliwość wydania wyroku skazującego, czemu stała na przeszkodzie wspomniana reguła. Sąd Najwyższy zaznaczył również, że nie jest organem właściwym do ponownej oceny zasadności zarzutów apelacyjnych ani poprawności argumentacji sądu odwoławczego w tym zakresie, a przedmiotem postępowania skargowego jest jedynie kontrola podstaw uchylenia wyroku.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja zakresu kontroli Sądu Najwyższego w postępowaniu skargowym na wyrok kasatoryjny sądu odwoławczego oraz stosowania reguły ne peius (art. 454 § 1 k.p.k.) przy uchylaniu wyroków uniewinniających.
Dotyczy specyficznej procedury skargi na wyrok sądu odwoławczego w sprawach karnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd odwoławczy, uchylając wyrok uniewinniający i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, przekracza swoje kompetencje, jeśli w uzasadnieniu wskazuje na konieczność skazania oskarżonego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd odwoławczy nie przekracza swoich kompetencji, jeśli uchyla wyrok uniewinniający na podstawie art. 454 § 1 k.p.k. (reguła ne peius), stwierdzając możliwość wydania wyroku skazującego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że możliwość uchylenia wyroku uniewinniającego i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania na podstawie art. 454 § 1 k.p.k. zachodzi, gdy sąd odwoławczy stwierdza podstawy do wydania wyroku skazującego, czemu stoi na przeszkodzie zakaz ne peius. Sama możliwość wydania takiego wyroku w ponownym postępowaniu jest niewystarczająca. Sąd odwoławczy w analizowanej sprawie modelowo wypełnił swoje uprawnienia.
Jaki jest zakres kognicji Sądu Najwyższego w postępowaniu skargowym na wyrok kasatoryjny sądu odwoławczego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy w postępowaniu skargowym bada jedynie, czy zaistniały podstawy do uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania (art. 539a § 3 k.p.k.), a nie dokonuje ponownej oceny merytorycznej zarzutów apelacyjnych ani poprawności oceny dowodów przez sąd odwoławczy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że skarga na wyrok kasatoryjny sądu odwoławczego nie jest środkiem zastępczym zwyczajnego środka odwoławczego ani platformą do podnoszenia innych zarzutów. Przedmiotem postępowania jest wyłącznie kontrola zaistnienia podstaw do uchylenia wyroku, a nie merytoryczne badanie prawidłowości kontroli odwoławczej czy oceny dowodów dokonanej w II instancji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. N. | osoba_fizyczna | oskarżona |
Przepisy (16)
Główne
k.p.k. art. 539e § § 2
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
k.p.k. art. 212 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 216 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 11 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 442 § § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 437 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 437 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 439 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 424
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 454 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Reguła ne peius; pozwala na uchylenie wyroku uniewinniającego, umarzającego lub warunkowo umarzającego postępowanie, gdy sąd odwoławczy stwierdza możliwość wydania wyroku skazującego.
k.p.k. art. 539a § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 539a § § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 626 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 636 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 527 § § 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 539f
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Najwyższy uznał, że sąd odwoławczy działał w granicach swoich kompetencji, prawidłowo stosując art. 454 § 1 k.p.k. (reguła ne peius). • Skarga obrońcy nie spełniała wymogów formalnych dla nadzwyczajnego środka zaskarżenia, gdyż nie wykazała naruszenia art. 437 k.p.k. lub art. 439 k.p.k. • Sąd Najwyższy nie jest organem właściwym do ponownej oceny merytorycznej zarzutów apelacyjnych ani oceny dowodów przez sąd odwoławczy.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 442 § 3 k.p.k. w zw. z art. 437 § 1 i 2 k.p.k. przez wydanie wiążących wskazań co do treści przyszłego rozstrzygnięcia. • Zarzut rażącego naruszenia art. 437 § 2 k.p.k. poprzez bezzasadne uchylenie wyroku uniewinniającego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Godne uwagi sformułowania
sąd odwoławczy nie tylko nie wykroczył poza swoje merytoryczne uprawnienia, jak przekonuje skarżący, lecz w istocie w sposób modelowy dokonał ich wypełnienia. • Przedmiotem kognicji Sądu Najwyższego w postępowaniu skargowym jest jedynie kwestia badania podstaw określonych w art. 539a § 3 k.p.k., nie zaś kolejna instancyjna ocena sprawy.
Skład orzekający
Adam Roch
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu kontroli Sądu Najwyższego w postępowaniu skargowym na wyrok kasatoryjny sądu odwoławczego oraz stosowania reguły ne peius (art. 454 § 1 k.p.k.) przy uchylaniu wyroków uniewinniających."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury skargi na wyrok sądu odwoławczego w sprawach karnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu karnym, w szczególności granic kontroli Sądu Najwyższego i stosowania reguły ne peius, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.
“Sąd Najwyższy rozstrzyga: Czy sąd odwoławczy może nakazać skazanie?”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.