III KRS 2/04

Postanowienie z dnia 7 kwietnia 2004 r. 
III KRS 2/04 
 
Odwołanie od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa powinno zawierać 
wskazanie jego podstaw, rozumianych tak jak podstawy kasacyjne (art. 3933 § 1 
pkt 2 w związku z art. 3931 k.p.c. oraz w związku z art. 13 ust. 6 ustawy z dnia 27 
lipca 2001 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa, Dz.U. Nr 100, poz. 1082 ze zm.). 
 
Przewodniczący SSN Andrzej Wasilewski, Sędziowie SN: Katarzyna Gonera 
(sprawozdawca), Jerzy Kwaśniewski. 
 
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2004 r. 
sprawy z odwołania Godzimierza G. od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 
16 października 2003 r. [...] umarzającej postępowanie z wniosku zainteresowanego 
o stwierdzenie nieważności uchwał Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 11 paździer-
nika 2000 r. [...] i z dnia 12 grudnia 2000 r. [...] w przedmiocie stwierdzenia okolicz-
ności powodujących utratę uprawnień wynikających z sędziowskiego stanu spoczyn-
ku. 
 
o d r z u c i ł   odwołanie. 
 
U z a s a d n i e n i e 
 
 
Uchwałą z 11 października 2000 r. [...] utrzymaną w mocy uchwałą z 12 grud-
nia 2000 r. [...], Krajowa Rada Sądownictwa stwierdziła w stosunku do sędziego w 
stanie spoczynku Godzimierza G. okoliczności wymienione w art. 7 ust. 1 pkt 4 
ustawy z dnia 17 grudnia 1997 r. o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów pow-
szechnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 1998 r. Nr 98, poz. 607), powodu-
jące utratę prawa do stanu spoczynku i uposażenia w stanie spoczynku. 
 
Pismem z 8 maja 2003 r. Godzimierz G. wystąpił o stwierdzenie nieważności 
obydwu powyższych uchwał na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania 
administracyjnego. Zarzucił obydwu uchwałom rażące naruszenie art. 7 ust. 1 pkt 4 
wskazanej ustawy, poprzez bezzasadne przyjęcie, że kierowany przez niego na 

 
2
przełomie lat 1955-1956 wydział był wyspecjalizowaną komórką organizacyjną sto-
sującą represje za działalność niepodległościową. Powołał się przy tym na wyrok 
Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 10 września 2001 r., II SA 
2151/00, wydany w sprawie o identycznym stanie faktycznym i prawnym. 
Uchwałą [...] z 16 października 2003 r. Krajowa Rada Sądownictwa, po rozpo-
znaniu wniosku Godzimierza G. o stwierdzenie nieważności uchwał z 11 paździer-
nika 2000 r. [...] i z 12 grudnia 2000 r. [...], w przedmiocie stwierdzenia okoliczności 
powodujących utratę uprawnień wynikających z sędziowskiego stanu spoczynku, na 
podstawie § 22 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 
grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowego trybu działania Krajowej Rady Sądownic-
twa oraz postępowania przed Radą (Dz.U. Nr 152, poz. 1725), w związku z art. 12 
ust. 5 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz.U. Nr 100, 
poz. 1082), umorzyła postępowanie. 
W uzasadnieniu uchwały Krajowa Rada Sądownictwa stwierdziła, iż brak jest 
podstawy prawnej do merytorycznego rozpatrzenia wniosku. Stosownie bowiem do 
art. 12 ust. 5 ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa w postępowaniu przed Radą 
nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Postępowanie 
przed Radą jest obecnie kompleksowo uregulowane w ustawie i wydanym z jej upo-
ważnienia rozporządzeniu wykonawczym. Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa 
nie zawiera przepisu wyłączającego jej stosowanie do stanów faktycznych sprzed jej 
wejścia w życie (co nastąpiło 1 października 2001 r.), wobec czego ma ona zastoso-
wanie w niniejszej sprawie. Ponadto, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego 
powołany we wniosku o stwierdzenie nieważności uchwał Krajowej Rady Sądow-
nictwa został w trybie rewizji nadzwyczajnej uchylony, a skarga od uchwały Rady 
oddalona. W wyroku z 22 listopada 2002 r., III RN 59/02, Sąd Najwyższy stwierdził, 
że wydziały IV przy sądach wojewódzkich były wyspecjalizowanymi komórkami or-
ganizacyjnymi stosującymi represje między innymi za działalność polityczną i nie-
podległościową.  
 
Od powyższej uchwały Krajowej Rady Sądownictwa odwołał się Godzimierz 
G., wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy Krajowej Radzie Sądownictwa w 
celu przesłania jej właściwemu organowi administracyjnemu wyższego stopnia do 
załatwienia bądź o przekazanie bezpośrednio sprawy temu organowi. 
 
Odwołujący podniósł, iż kierując się założeniem, że przepisy Kodeksu postę-
powania administracyjnego, pod rządem których były wydane uchwały Krajowej 

 
3
Rady Sądownictwa o pozbawieniu go prawa do stanu spoczynku i uposażenia, mają 
nadal zastosowanie, mimo wejścia w życie nowej ustawy o Krajowej Radzie Sądow-
nictwa, świadomie skierował wniosek o stwierdzenie nieważności do KRS, by wywo-
łać efekt informacyjny. Sądził bowiem i liczył na to, że KRS uzna swoją niewłaściwość 
i przekaże wniosek do rozpoznania organowi administracyjnemu wyższego stopnia 
jako właściwemu, w myśl artykułu 157 § 1 k.p.a. Odwołujący twierdzi, że postąpił tak, 
bo nie był w stanie ustalić, jaki urząd lub instytucja jest organem wyższego stopnia nad 
Krajową Radą Sądownictwa (art. 17 § 3 k.p.a.). 
W ocenie odwołującego, KRS nie była właściwa do wydania orzeczenia mery-
torycznego, co wynika, według niego, z powołanego przepisu art. 157 § 1 k.p.a. Miała 
jednak, zdaniem odwołującego, obowiązek wskazać mu organ wyższego stopnia, 
przed którym mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. 
W jego ocenie, umorzenie postępowania w istocie rzeczy zamyka mu drogę do dal-
szych starań o uchylenie niesłusznych uchwał wydanych przez KRS, dotyczących 
pozbawienia go prawa do stanu spoczynku i materialnie godziwych warunków. Infor-
macja, że Sąd Najwyższy uchylił wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, który 
odwołujący przytoczył w swoim wniosku, nie ma istotnego znaczenia. Nie wnikając w 
zagadnienie, czy przed Krajową Radą Sądownictwa można stosować przepisy Ko-
deksu postępowania administracyjnego do spraw rozpoznanych przed wejściem w 
życie obecnej ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa, Rada ta powinna wskazać or-
gan wyższego stopnia, przed którym odwołujący mógłby dochodzić swoich praw. 
 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
 
 
Zgodnie z art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o Krajowej Radzie Są-
downictwa (Dz.U. Nr 100, poz. 1082, powoływanej dalej jako: ustawa o Krajowej Ra-
dzie Sądownictwa), sędzia albo osoba, której praw lub obowiązków dotyczy uchwała 
wydana w indywidualnej sprawie, może odwołać się od takiej uchwały do Sądu Naj-
wyższego, z powodu sprzeczności uchwały z prawem, za wyjątkiem spraw określo-
nych w art. 2 ust. 1 pkt 2, 3 i 6. Rozpoznawana sprawa należy do spraw, w których 
przysługuje odwołanie do Sądu Najwyższego, ponieważ dotyczy - przynajmniej po-
średnio - stwierdzenia okoliczności powodujących utratę uprawnień wynikających z 
sędziowskiego stanu spoczynku (utratę prawa do stanu spoczynku i uposażenia w 
stanie spoczynku). Stosownie do art. 13 ust. 6 ustawy, w zakresie w niej nieuregulo-

 
4
wanym do postępowania przed Sądem Najwyższym stosuje się przepisy Kodeksu 
postępowania cywilnego o kasacji.  
 
Przepisy Kodeksu postępowania cywilnego o kasacji określają wymagania, 
jakie stawia się temu szczególnemu środkowi prawnemu. Jest to, co prawda, jeden 
ze środków odwoławczych, ale ukierunkowany, jak żaden inny, na badanie zgodno-
ści (sprzeczności) z prawem zaskarżonego orzeczenia. Dlatego przepisy Kodeksu 
stawiają wnoszącemu kasację surowe wymagania dotyczące spełnienia określonych 
warunków formalnych, stanowiących elementy konstrukcyjne kasacji. Nie ma prze-
słanek, które uzasadniałyby odstąpienie od tych wymagań w przypadku kierowanych 
do Sądu Najwyższego odwołań od uchwał Krajowej Rady Sądownictwa. Oznacza to, 
że do odwołania stosuje się przepis art. 393³ k.p.c., określający wymagania stawiane 
temu środkowi prawnemu. Zgodnie z § 1 pkt 2 tego przepisu, kasacja (a także od-
wołanie) powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych (podstaw odwołania) i 
ich uzasadnienie. Zgodnie zaś z art. 393¹ k.p.c., kasację można oprzeć na następu-
jących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię 
lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchy-
bienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Odwołanie wniesione w rozpo-
znawanej sprawie nie spełnia wymagania przewidzianego w art. 393³ § 1 pkt 2 k.p.c., 
dotyczącego przytoczenia podstaw kasacyjnych. Przez przytoczenie podstaw kasa-
cyjnych w tym przypadku należy rozumieć sformułowanie pod adresem zaskarżone-
go orzeczenia (uchwały KRS) zarzutów naruszenia konkretnie wskazanych przepi-
sów prawa materialnego lub procesowego, inaczej mówiąc - zawarcie w odwołaniu 
twierdzenia odwołującego się, że zaskarżone orzeczenie (uchwała KRS) narusza 
konkretny przepis prawa materialnego lub że organ rozpoznający sprawę (KRS) na-
ruszył konkretnie wskazane, istotne przepisy postępowania, co miało wpływ na wynik 
sprawy. 
 
W odwołaniu odwołujący nie powołał się na naruszenie przez Krajową Radę 
Sądownictwa - w zaskarżonej uchwale z 16 października 2003 r. o umorzeniu postę-
powania - jakiegokolwiek przepisu prawa materialnego. Nie wskazał również na na-
ruszenie istotnych przepisów postępowania. W uzasadnieniu odwołania zostały, co 
prawda, przytoczone dwa przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 
157 § 1 i art. 17 § 3), żaden z nich jednak w kontekście postawienia Krajowej Radzie 
Sądownictwa zarzutu ich naruszenia. Odwołujący argumentował jedynie, że świado-
mie skierował wniosek o stwierdzenie nieważności do Krajowej Rady Sądownictwa, 

 
5
aby wywołać „efekt informacyjny”, sądził bowiem i liczył na to, że KRS uzna swoją 
niewłaściwość i przekaże wniosek do rozpoznania „organowi administracyjnemu 
wyższego stopnia jako właściwemu, w myśl art. 157 § 1 k.p.a.”. Uczynił tak, bo nie 
był w stanie ustalić, „jaki urząd lub instytucja jest organem wyższego stopnia nad 
Krajową Radą Sądownictwa (art. 17 § 3 k.p.a.).” Z przytoczonych fragmentów uza-
sadnienia odwołania wcale nie wynika, że zostało ono oparte na zarzutach narusze-
nia wskazanych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego jako na pod-
stawach w rozumieniu art. art. 393³ § 1 pkt 2 k.p.c. w związku z art. 393¹ k.p.c. i art. 
13 ust. 6 ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa. 
 
Odwołujący się zarzucił w odwołaniu jedynie „zbędność umorzenia 
postępowania”, ale umorzenie postępowania nastąpiło nie na podstawie przepisów 
Kodeksu postępowania administracyjnego (tych się bowiem do postępowania przed 
Krajową Radą Sądownictwa nie stosuje, co jednoznacznie wynika z treści art. 12 ust. 
5 ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa, niezależnie od tego, że żaden ze wskaza-
nych w uzasadnieniu odwołania przepisów postępowania administracyjnego nie do-
tyczy umorzenia postępowania), lecz na podstawie § 22 rozporządzenia Prezydenta 
Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowego trybu 
działania Krajowej Rady Sądownictwa oraz postępowania przed Radą (Dz.U. Nr 152, 
poz. 1725), co jednoznacznie wynikało z treści zaskarżonej uchwały. Naruszenia 
przepisów tego rozporządzenia, albo przepisów ustawy o Krajowej Radzie Sądow-
nictwa, odwołujący jednak nie zarzuca.  
 
Kasacja, która nie zawiera wskazania podstaw kasacyjnych i ich uzasadnie-
nia, podlega odrzuceniu bez wzywania skarżącego do jej uzupełnienia (art. 3935 
k.p.c.). Podobnie należało uczynić z wniesionym odwołaniem.  
 
Na marginesie jedynie należy zaznaczyć, że Krajowa Rada Sądownictwa nie 
jest organem administracyjnym, lecz konstytucyjnym organem stojącym na straży 
niezależności sądów i niezawisłości sędziów (art. 186 ust.1 Konstytucji), ulokowanym 
ustrojowo w ramach władzy sądowniczej (rozdział VIII Konstytucji), nie ma nad sobą 
żadnego „organu administracyjnego wyższego stopnia” ani „urzędu lub instytucji” bę-
dących dla niej organem wyższego stopnia. 
 
Do postępowania przed Sądem Najwyższym w sprawie z odwołania sędziego 
od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa, z powodu sprzeczności uchwały z prawem, 
stosuje się przepisy Kodeksu postępowania cywilnego o kasacji (art. 13 ust. 2 i ust. 6 
ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa). W związku z tym istotne znaczenie ma 

 
6
wskazanie w odwołaniu przepisów prawa, z którymi zaskarżona uchwała - według 
odwołującego się - pozostaje w sprzeczności. Tego rozpoznawane odwołanie w ża-
den sposób nie czyni, co uniemożliwia jakąkolwiek kontrolę zaskarżonej uchwały 
przez Sąd Najwyższy. 
 
Z przytoczonych motywów Sąd Najwyższy w oparciu o art. 13 ust. 6 ustawy o 
Krajowej Radzie Sądownictwa w związku z art. 3933 § 1 pkt 2 oraz art. 3935 k.p.c. 
orzekł jak w sentencji. 
========================================