III KRS 19/10

Sąd Najwyższy2011-01-20
SAOSPracyinneŚrednianajwyższy
sędziastan spoczynkupowrót do służbyKrajowa Rada SądownictwaSąd Najwyższyprawo o ustroju sądów powszechnychniezdolność do pracy

Sąd Najwyższy oddalił odwołanie sędziego w stanie spoczynku od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa odmawiającej przywrócenia na stanowisko, uznając brak podstaw prawnych do powrotu w przypadku ustania trwałej niezdolności do pełnienia obowiązków.

Sędzia I. N., przeniesiona w stan spoczynku, wniosła o przywrócenie na poprzednie stanowisko, powołując się na poprawę stanu zdrowia i zaświadczenie lekarskie. Krajowa Rada Sądownictwa odmówiła uwzględnienia wniosku. Sędzia złożyła odwołanie do Sądu Najwyższego, zarzucając naruszenie Konstytucji i ustawy o KRS. Sąd Najwyższy oddalił odwołanie, stwierdzając, że ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych przewiduje prawo powrotu do czynnej służby tylko w ściśle określonych przypadkach, a ustanie trwałej niezdolności do pracy nie jest jednym z nich.

Sędzia I. N., będąca w stanie spoczynku, złożyła wniosek o powrót na stanowisko sędziego Sądu Rejonowego, dołączając zaświadczenie lekarskie potwierdzające jej zdolność do pełnienia obowiązków. Krajowa Rada Sądownictwa (KRS) uchwałą z dnia 28 lipca 2010 r. odmówiła uwzględnienia tego wniosku. Sędzia I. N. wniosła odwołanie do Sądu Najwyższego, zarzucając uchwale KRS sprzeczność z przepisami Konstytucji RP (art. 180 ust. 1 i 3, art. 32 ust. 1) oraz ustawy o KRS. Argumentowała, że mimo pewnych wad prawnych dotyczących powrotu sędziów do czynnej służby, istnieją podstawy prawne do przywrócenia sędziego, który został przeniesiony w stan spoczynku z powodu wypadku przy pracy, jeśli ustały przyczyny przeniesienia i poprawił się jego stan zdrowia. Sąd Najwyższy, powołując się na własne wcześniejsze orzecznictwo (wyrok z dnia 8 marca 2006 r., III KRS 1/06) oraz wykładnię Trybunału Konstytucyjnego, oddalił odwołanie. Sąd uznał, że zgodnie z art. 74 § 1 Prawa o ustroju sądów powszechnych, prawo powrotu do czynnej służby sędziemu w stanie spoczynku przysługuje tylko w dwóch konkretnych przypadkach, a ustanie trwałej niezdolności do pełnienia obowiązków sędziego nie jest jednym z nich. Sąd podkreślił, że przyznanie prawa powrotu w takiej sytuacji wymagałoby wykładni contra legem, a postulat taki może być rozważany jedynie jako propozycja de lege ferenda.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych nie przewiduje takiego prawa.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy oparł się na art. 74 Prawa o ustroju sądów powszechnych, który wymienia dwa konkretne przypadki umożliwiające powrót sędziego w stan spoczynku do czynnej służby. Ustanie trwałej niezdolności do pracy nie jest jednym z tych przypadków. Przyznanie takiego prawa wymagałoby zmiany przepisów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie odwołania

Strona wygrywająca

Krajowa Rada Sądownictwa

Strony

NazwaTypRola
I. N.osoba_fizycznaodwołująca

Przepisy (6)

Główne

p.u.s.p. art. 74 § § 1

Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych

Przepis ten przewiduje prawo powrotu sędziego w stan spoczynku na poprzednio zajmowane stanowisko lub równorzędne, ale tylko w dwóch ściśle określonych przypadkach (zmiana ustroju sądów lub zmiana granic okręgów sądowych), jeżeli ustały przyczyny przeniesienia. Ustanie trwałej niezdolności do pełnienia obowiązków sędziego nie jest jednym z tych przypadków.

Pomocnicze

p.u.s.p. art. 70 § § 1

Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych

Wskazany jako podstawa przeniesienia sędziego w stan spoczynku, odnośnie którego sąd stwierdził, że nie daje prawa powrotu w przypadku ustania niezdolności do pracy.

p.u.s.p. art. 98 § § 3

Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych

Jeden z dwóch przepisów wskazujących na możliwość powrotu sędziego w stan spoczynku.

u.KRS art. 2 § ust. 1 pkt 5

Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa

Konstytucja RP art. 180 § ust. 1 i 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 32 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych przewiduje prawo powrotu do czynnej służby sędziego w stanie spoczynku tylko w ściśle określonych przypadkach, a ustanie trwałej niezdolności do pełnienia obowiązków nie jest jednym z nich. Wykładnia przepisów musi być zgodna z ich brzmieniem (lege lata), a przyznanie prawa powrotu w sytuacji ustania niezdolności do pracy byłoby wykładnią contra legem.

Odrzucone argumenty

Sędzia I. N. argumentowała, że poprawa stanu zdrowia i ustanie przyczyn przeniesienia w stan spoczynku powinny uzasadniać powrót na stanowisko, powołując się na przepisy Konstytucji i ustawy o KRS. Istnienie norm pozwalających na przywrócenie do stanu czynnego sędziego, który został przeniesiony w stan spoczynku na skutek wypadku przy pracy, wobec poprawy zdrowia.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy w postępowaniu zakończonym wyrokiem z dnia 8 marca 2006 r., III KRS 1/06 (...) stwierdził, że sędzia przeniesiony w stan spoczynku na podstawie art. 70 § 1 prawa o u.s.p. nie ma prawa powrotu na poprzednio zajmowane stanowisko w przypadku ustania trwałej niezdolności do pełnienia obowiązków sędziego. Wykładnia ustawy zgodnie z wnioskiem skarżącego musiałaby bowiem być wykładnią contra legem, gdyż przepisy wyraźnie i wyczerpująco przewidują, kiedy możliwy jest powrót sędziego w stanie spoczynku do czynnej służby. Dołączenie do tego katalogu sytuacji, w której ustała trwała niezdolność do pełnienia obowiązków sędziego, może być rozważane jedynie jako postulat de lege ferenda.

Skład orzekający

Andrzej Wróbel

przewodniczący

Halina Kiryło

członek

Roman Kuczyński

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa o ustroju sądów powszechnych dotyczących powrotu sędziów w stanie spoczynku do czynnej służby."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sędziego przeniesionego w stan spoczynku z powodu niezdolności do pracy, a nie innych przyczyn.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy interpretacji przepisów proceduralnych dotyczących powrotu sędziego do służby, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem urzędniczym i ustrojem sądów, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Czy sędzia w stanie spoczynku może wrócić do pracy po poprawie zdrowia? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III KRS 19/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 stycznia 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Andrzej Wróbel (przewodniczący) SSN Halina Kiryło SSN Roman Kuczyński (sprawozdawca) Protokolant Anna Gryżniewska w sprawie z odwołania I. N. od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 28 lipca 2010 roku., w sprawie odmowy przywrócenia na poprzednio zajmowane stanowisko , po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 20 stycznia 2011 r., oddala odwołanie. Uzasadnienie Wnioskiem z dnia 16 maja 2010 r. I. N., sędzia Sądu Rejonowego […] w stanie spoczynku, zgłosiła zamiar powrotu na stanowisko sędziego tego Sądu. W uzasadnieniu zgłoszenia podała, że jest zdolna do pełnienia obowiązków sędziego, załączając zaświadczenie lekarskie z dnia 8 marca 2010 r. wystawione przez kierownika Kliniki 10 Wojskowego Szpitala Klinicznego z Polikliniką, prof. dr hab. n. 2 med. M. H. stwierdzające, że pani I. N. może podjąć pracę na poprzednio zajmowanym stanowisku. Krajowa Rada Sądownictwa uchwałą z dnia 28 lipca 2010 r., odmówiła uwzględnienia wniosku sędziego. W odwołaniu do Sądu Najwyższego sędzia I. N. zarzuciła sprzeczność uchwały z art. 180 ust. 1 i ust. 3 Konstytucji RP w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 1 i art. 2 ust 1 pkt 5 ustawy z dnia 27 lipca 2001 o Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz.U. z 2010 r., Nr 11, poz. 67) poprzez nieuwzględnienie jej wniosku o przywrócenie na poprzednio zajmowane stanowisko sędziego Sądu Rejonowego pomimo ustania przyczyn będących przyczyną przeniesienia w stan spoczynku. Na zasadzie art. 13 ust. 5 k.r.s. wniosła o uchylenie zaskarżonej uchwały i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Krajową Radę Sądownictwa. W uzasadnieniu wskazała, że mimo wad ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych dotyczących powrotu na stanowisko sędziego (art. 74 § 1 w związku z art. 71 § 3), istnieją w systemie prawnym normy pozwalające na przywrócenie do stanu czynnego sędziego, który został przeniesiony w stan spoczynku na skutek wypadku przy pracy, na wniosek tego sędziego i wobec poprawy zdrowia pozwalającej na pełnienie służby sędziowskiej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Odwołanie jest nieuzasadnione. Zgodnie z art. 74 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. z 2010 r., Nr 11, poz. 67), sędzia przeniesiony w stan spoczynku z powodu zmiany ustroju sądów lub zmiany granic okręgów sądowych, ma prawo powrócić na stanowisko zajmowane poprzednio albo otrzymać stanowisko równorzędne poprzednio zajmowanemu, jeżeli ustały przyczyny będące podstawą przeniesienia w stan spoczynku. Sąd Najwyższy w postępowaniu zakończonym wyrokiem z dnia 8 marca 2006 r., III KRS 1/06 (OSNP 2007, nr 7-8, poz. 118), w którym przedmiotem sprawy była również kwestia zgodności z prawem uchwały Krajowej Rady Sądownictwa odmawiającej prawa powrotu do czynnej służby sędziowskiej z uwagi na ustanie trwałej niezdolności do pełnienia obowiązków sędziego stwierdził, że sędzia przeniesiony w stan spoczynku na podstawie art. 70 § 1 prawa o u.s.p. nie ma prawa powrotu na poprzednio zajmowane stanowisko w przypadku ustania trwałej 3 niezdolności do pełnienia obowiązków sędziego. W uzasadnieniu wskazano, że według wykładni Trybunału Konstytucyjnego zawartej w uchwale z dnia 6 listopada 1991 r., W 2/91 (OTK 1991 nr 1, poz. 20) prawo powrotu sędziego na stanowisko zajmowane poprzednio stanowi zagwarantowane przez przepisy ustawowe prawo podmiotowe. Aby tak rozumiane „prawo powrotu” było możliwe, konieczne jest wskazanie przepisu ustawowego, który je przewiduje. W prawie o u.s.p. takie prawo przewidziane jest jedynie w dwóch przypadkach, a to w art. 74 i w art. 98 § 3, co oznacza, że sędzia przeniesiony w stan spoczynku na podstawie art. 70 § 1 prawa o u.s.p. nie ma prawa powrotu na poprzednio zajmowane stanowisko, także w przypadku ustania trwałej niezdolności do pełnienia obowiązków sędziego. Wobec braku zmiany ustawy w tym zakresie, Sąd Najwyższy nie znajduje podstaw do odstąpienia od tego stanowiska. Wykładnia ustawy zgodnie z wnioskiem skarżącego musiałaby bowiem być wykładnią contra legem, gdyż przepisy wyraźnie i wyczerpująco przewidują, kiedy możliwy jest powrót sędziego w stanie spoczynku do czynnej służby. Dołączenie do tego katalogu sytuacji, w której ustała trwała niezdolność do pełnienia obowiązków sędziego, może być rozważane jedynie jako postulat de lege ferenda. Z tych względów orzeczono, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI