III KRS 19/10

Sygn. akt III KRS 19/10 
 
 
 
WYROK 
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 
 
Dnia 20 stycznia 2011 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Andrzej Wróbel (przewodniczący) 
SSN Halina Kiryło 
SSN Roman Kuczyński (sprawozdawca) 
 
Protokolant Anna Gryżniewska 
w sprawie z odwołania I. N. 
od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 28 lipca 2010 roku.,  
w sprawie odmowy przywrócenia na poprzednio zajmowane stanowisko , 
po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw 
Publicznych w dniu 20 stycznia 2011 r., 
 
oddala odwołanie. 
 
 
Uzasadnienie 
 
Wnioskiem z dnia 16 maja 2010 r. I. N., sędzia Sądu Rejonowego […] w 
stanie spoczynku, zgłosiła zamiar powrotu na stanowisko sędziego tego Sądu. W 
uzasadnieniu zgłoszenia podała, że jest zdolna do pełnienia obowiązków sędziego, 
załączając zaświadczenie lekarskie z dnia 8 marca 2010 r. wystawione przez 
kierownika Kliniki 10 Wojskowego Szpitala Klinicznego z Polikliniką, prof. dr hab. n. 

 
 
2 
med. M. H.  stwierdzające, że pani I. N. może podjąć pracę na poprzednio 
zajmowanym stanowisku.   
Krajowa Rada Sądownictwa uchwałą z dnia 28 lipca 2010 r., odmówiła 
uwzględnienia wniosku sędziego.  
W odwołaniu do Sądu Najwyższego sędzia I. N. zarzuciła sprzeczność 
uchwały z art. 180 ust. 1 i ust. 3 Konstytucji RP w związku z art. 32 ust. 1 
Konstytucji RP oraz art. 1 i art. 2 ust 1 pkt 5 ustawy z dnia 27 lipca 2001 o Krajowej 
Radzie Sądownictwa (Dz.U. z 2010 r., Nr 11, poz. 67) poprzez nieuwzględnienie jej 
wniosku o przywrócenie na poprzednio zajmowane stanowisko sędziego Sądu 
Rejonowego pomimo ustania przyczyn będących przyczyną przeniesienia w stan 
spoczynku. Na zasadzie art. 13 ust. 5 k.r.s. wniosła o uchylenie zaskarżonej 
uchwały i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Krajową Radę 
Sądownictwa. W uzasadnieniu wskazała, że mimo wad ustawy Prawo o ustroju 
sądów powszechnych dotyczących powrotu na stanowisko sędziego (art. 74 § 1 w 
związku z art. 71 § 3), istnieją w systemie prawnym normy pozwalające na 
przywrócenie do stanu czynnego sędziego, który został przeniesiony w stan 
spoczynku na skutek wypadku przy pracy, na wniosek tego sędziego i wobec 
poprawy zdrowia pozwalającej na pełnienie służby sędziowskiej.  
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Odwołanie jest nieuzasadnione. Zgodnie z art. 74 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 
2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. z 2010 r., Nr 11, poz. 67), 
sędzia przeniesiony w stan spoczynku z powodu zmiany ustroju sądów lub zmiany 
granic okręgów sądowych, ma prawo powrócić na stanowisko zajmowane 
poprzednio albo otrzymać stanowisko równorzędne poprzednio zajmowanemu, 
jeżeli ustały przyczyny będące podstawą przeniesienia w stan spoczynku.   
  Sąd  Najwyższy w postępowaniu zakończonym wyrokiem z dnia 8 marca 
2006 r., III KRS 1/06 (OSNP 2007, nr 7-8, poz. 118), w którym przedmiotem sprawy 
była również kwestia zgodności z prawem uchwały Krajowej Rady Sądownictwa 
odmawiającej prawa powrotu do czynnej służby sędziowskiej z uwagi na ustanie 
trwałej niezdolności do pełnienia obowiązków sędziego stwierdził, że sędzia 
przeniesiony w stan spoczynku na podstawie art. 70 § 1 prawa o u.s.p. nie ma 
prawa powrotu na poprzednio zajmowane stanowisko w przypadku ustania trwałej 

 
 
3 
niezdolności do pełnienia obowiązków sędziego. W uzasadnieniu wskazano, że 
według wykładni Trybunału Konstytucyjnego zawartej w uchwale z dnia 6 listopada 
1991 r., W 2/91 (OTK 1991 nr 1, poz. 20) prawo powrotu sędziego na stanowisko 
zajmowane poprzednio stanowi zagwarantowane przez przepisy ustawowe prawo 
podmiotowe. Aby tak rozumiane „prawo powrotu” było możliwe, konieczne jest 
wskazanie przepisu ustawowego, który je przewiduje. W prawie o u.s.p. takie prawo 
przewidziane jest jedynie w dwóch przypadkach, a to w art. 74 i w art. 98 § 3, co 
oznacza, że sędzia przeniesiony w stan spoczynku na podstawie art. 70 § 1 prawa 
o u.s.p. nie ma prawa powrotu na poprzednio zajmowane stanowisko, także w 
przypadku ustania trwałej niezdolności do pełnienia obowiązków sędziego.  
Wobec braku zmiany ustawy w tym zakresie, Sąd Najwyższy nie znajduje 
podstaw do odstąpienia od tego stanowiska. Wykładnia ustawy zgodnie z 
wnioskiem skarżącego musiałaby bowiem być wykładnią contra legem, gdyż 
przepisy wyraźnie i wyczerpująco przewidują, kiedy możliwy jest powrót sędziego w 
stanie spoczynku do czynnej służby. Dołączenie do tego katalogu sytuacji, w której 
ustała trwała niezdolność do pełnienia obowiązków sędziego,  może być rozważane 
jedynie jako postulat de lege ferenda.  
 
Z tych względów orzeczono, jak w sentencji.