III KRS 14/10

Sąd Najwyższy2010-11-10
SNAdministracyjneprawo urzędniczeŚrednianajwyższy
sędziastan spoczynkuKrajowa Rada Sądownictwaniezdolność do pracypostępowanie administracyjneprawo ustrojowezdolność orzekania

Sąd Najwyższy oddalił odwołanie sędziego od uchwały KRS o przeniesieniu w stan spoczynku, uznając brak podstaw do kwestionowania decyzji organu.

Sędzia S.D. wniósł odwołanie od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa (KRS) o przeniesieniu go w stan spoczynku, kwestionując naruszenie przepisów proceduralnych i konstytucyjnych. Sąd Najwyższy oddalił odwołanie, stwierdzając, że przepisy dotyczące rzetelnego procesu sądowego nie mają zastosowania do postępowania przed KRS, a zarzuty naruszenia KPC są bezpodstawne. Podkreślono, że sędzia nie stawił się na badania biegłych, co uniemożliwiło ustalenie jego zdolności do pełnienia obowiązków, a orzeczenia lekarskie potwierdziły niezdolność do pracy.

Sędzia Sądu Rejonowego S. D. wniósł odwołanie od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa (KRS) z dnia 13 maja 2010 r. w sprawie przeniesienia go w stan spoczynku. Uchwała ta została wydana po ponownym rozpoznaniu sprawy, gdyż poprzednia uchwała została uchylona przez Sąd Najwyższy wyrokiem z dnia 5 listopada 2008 r. (III KRS 4/08) z powodu niedokonania oceny mocy dowodowej orzeczenia lekarza orzecznika ZUS stwierdzającego stałą niezdolność do pełnienia obowiązków przez sędziego. W ponownym postępowaniu decyzja lekarza orzecznika została potwierdzona przez Głównego Lekarza Orzecznika i Naczelnego Lekarza ZUS. KRS podjęła również próby uzyskania opinii biegłych sądowych, jednak sędzia S. D. kilkukrotnie nie stawił się na wyznaczone terminy badań, nie przedstawiając usprawiedliwienia. W odwołaniu sędzia zarzucił naruszenie przepisów ETPC, Paktu Praw Obywatelskich, Konstytucji RP, ustawy o KRS oraz rozporządzenia o trybie działania KRS. Sąd Najwyższy oddalił odwołanie, uznając je za nieuzasadnione. Sąd wskazał, że przepisy gwarantujące prawo do rzetelnego procesu sądowego nie mają zastosowania do postępowania przed KRS, ponieważ nie jest ona sądem. Zarzuty naruszenia KPC również uznano za bezprzedmiotowe. Sąd Najwyższy odrzucił również zarzut braku wysłuchania sędziego przez Radę, wskazując na brak odpowiedniego przepisu i fakt, że sędzia przedstawił swoje stanowisko na piśmie. Podkreślono, że nie można dopuścić do sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez osobę niezdolną do pełnienia obowiązków, zwłaszcza gdy stwierdzono problemy natury psychiatrycznej, psychologicznej lub neurologicznej, a sędzia uniemożliwił ustalenie faktycznego stanu rzeczy poprzez niestawiennictwo na badaniach.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (5)

Odpowiedź sądu

Nie, ponieważ Krajowa Rada Sądownictwa nie jest sądem.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że organ administracyjny, jakim jest KRS, nie jest sądem, a zatem przepisy dotyczące rzetelnego procesu sądowego nie mają zastosowania do jej postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie odwołania

Strona wygrywająca

Krajowa Rada Sądownictwa

Strony

NazwaTypRola
S. D.osoba_fizycznasędzia (wnioskodawca odwołania)
Prezes Sądu Okręgowego w [...]instytucjauczestnik postępowania
Krajowa Rada Sądownictwaorgan_państwowyorgan wydający uchwałę

Przepisy (24)

Główne

u.KRS art. 13 § 5

Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa

Podstawa do orzeczenia.

Pomocnicze

EKPC art. 6 § 1

Europejska Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności

Nie ma zastosowania do postępowania przed KRS, gdyż KRS nie jest sądem.

MPPOiPP art. 14 § 1

Międzynarodowy Pakt praw obywatelskich i politycznych

Nie ma zastosowania do postępowania przed KRS, gdyż KRS nie jest sądem.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 8 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 45 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Nie ma zastosowania do postępowania przed KRS, gdyż KRS nie jest sądem.

Konstytucja RP art. 77 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 176 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 180 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

u.KRS art. 13 § 1

Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa

u.KRS art. 2 § 1

Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa

pkt 1 - możliwość zwrócenia się do TK o zbadanie zgodności z Konstytucją aktów normatywnych w zakresie dotyczącym niezawisłości sądów, nie wiąże z rozpoznawaną sprawą, lecz z abstrakcyjną kontrolą konstytucyjności prawa.

u.KRS art. 12 § 5

Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa

wyłącza stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

u.KRS art. 13 § 6

Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa

k.p.c. art. 386

Kodeks postępowania cywilnego

Nie ma zastosowania w postępowaniu przed Radą.

k.p.c. art. 39824

Kodeks postępowania cywilnego

Nie ma zastosowania w postępowaniu przed Radą.

k.p.c. art. 39813 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Wymaga powołania podstawy kasacyjnej.

rozp. KRS art. 1

Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13.11.2007 w sprawie szczegółowego trybu działania KRS oraz postępowania przed Radą

Przewiduje wykonywanie przez Radę czynności przewidzianych w ustawie.

rozp. KRS art. 12 § 1

Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13.11.2007 w sprawie szczegółowego trybu działania KRS oraz postępowania przed Radą

Możliwość zwrócenia się o opinię prawną.

rozp. KRS art. 15 § 2

Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13.11.2007 w sprawie szczegółowego trybu działania KRS oraz postępowania przed Radą

rozp. KRS art. 19

Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13.11.2007 w sprawie szczegółowego trybu działania KRS oraz postępowania przed Radą

Nie przewiduje możliwości zaproszenia przez Radę sędziego celem odbycia rozmowy.

p.u.s.p. art. 70 § 1

Prawo o ustroju sądów powszechnych

p.u.s.p. art. 71 § 2

Prawo o ustroju sądów powszechnych

p.u.s.p. art. 73 § 1

Prawo o ustroju sądów powszechnych

p.u.s.p. art. 73

Prawo o ustroju sądów powszechnych

Skarżący zarzucił naruszenie art. 73 i następnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

KRS nie jest sądem, więc nie stosuje się do niej przepisów o rzetelnym procesie sądowym. Przepisy KPC nie mają zastosowania w postępowaniu przed KRS. Sędzia nie powołał podstawy prawnej do wysłuchania go przez Radę. Stanowisko sędziego zostało przedstawione na piśmie. Niestawiennictwo sędziego na badania biegłych uniemożliwiło ustalenie jego stanu zdrowia. Orzeczenia lekarskie potwierdziły niezdolność sędziego do pełnienia obowiązków. Ochrona interesu wymiaru sprawiedliwości i prawa do sądu.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 6 ust. 1 ETPC, art. 14 ust. 1 MPPOiPP, art. 45 ust. 1 Konstytucji RP w postępowaniu przed KRS. Naruszenie przepisów KPC w postępowaniu przed KRS. Brak wysłuchania sędziego przez KRS. Niewyłączenie z postępowania Prezesa Sądu Okręgowego. Obowiązek zwrócenia się przez KRS do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem o zbadanie zgodności z Konstytucją przepisów Prawa o ustroju sądów powszechnych.

Godne uwagi sformułowania

organ ten nie jest sądem świadczy o braku podstawowej wiedzy w zakresie interpretacji prawa nie można dopuścić do sprawowania wymiaru sprawiedliwości osoby, która nie jest do tego zdolna

Skład orzekający

Kazimierz Jaśkowski

przewodniczący-sprawozdawca

Jolanta Strusińska-Żukowska

członek

Andrzej Wróbel

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących postępowania przed Krajową Radą Sądownictwa, stosowania przepisów o rzetelnym procesie sądowym do organów administracyjnych, oraz konsekwencji niestawiennictwa na badania lekarskie w sprawach dotyczących zdolności do pełnienia funkcji publicznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego postępowania przed KRS i nie stanowi ogólnej zasady dla wszystkich postępowań administracyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii ustrojowych dotyczących niezależności sądownictwa i procedur oceny zdolności sędziów do pełnienia funkcji. Choć nie zawiera nietypowych faktów, porusza istotne zagadnienia dla prawników i osób zainteresowanych funkcjonowaniem wymiaru sprawiedliwości.

Czy sędzia może być przeniesiony w stan spoczynku z powodu niestawienia się na badania? Sąd Najwyższy rozstrzyga.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III KRS 14/10 
 
 
 
WYROK 
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 
 
Dnia 10 listopada 2010 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Kazimierz Jaśkowski (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Jolanta Strusińska-Żukowska 
SSN Andrzej Wróbel 
 
Protokolant Anna Pęśko 
w sprawie z odwołania S. D. 
z udziałem Prezesa Sądu Okręgowego w  […] 
od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 13 maja 2010 r.,  w sprawie 
przeniesienia sędziego w stan spoczynku, 
po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw 
Publicznych w dniu 10 listopada 2010 r., 
 
 
 
 
oddala odwołanie. 
 
U z a s a d n i e n i e 
 
 
Sędzia Sądu Rejonowego S. D. wniósł odwołanie od uchwały Krajowej Rady 
Sądownictwa z 13 maja 2010 r., w sprawie  przeniesienia sędziego w stan 
spoczynku. Uchwała ta została wydana po ponownym rozpoznaniu sprawy 

 
 
2 
przeniesienia sędziego S. D. w stan spoczynku, gdyż pierwsza uchwała w tej 
sprawie – wskutek uwzględnienia jego odwołania – została uchylona przez Sąd 
Najwyższy wyrokiem z dnia 5 listopada 2008 r., III KRS 4/08. Zasadniczą przyczyną 
uchylenia poprzedniej  uchwały Rady było niedokonanie oceny mocy  dowodowej 
orzeczenia lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 14 maja 2008 
r. stwierdzającego  stałą niezdolność do pełnienia obowiązków przez sędziego S. 
D. z powodu choroby lub utraty sił. 
 
W ponownym postępowaniu  decyzja lekarza orzecznika z 14 maja 2008 r. 
została potwierdzona przez Głównego Lekarza Orzecznika  (pismo  26                
listopada 2008 r.) i przez Naczelnego Lekarza Zakładu Ubezpieczeń Społecznych   
(pismo z 29 kwietnia 2009 r.). Poza tym Rada podjęła działania w celu uzyskania 
opinii biegłych sądowych odnośnie do zdolności do wykonywania przez S. D. 
obowiązków sędziego. Opinie nie zostały wydane,  ponieważ S. D. parokrotnie nie  
stawiał się na wyznaczone terminy badań  i nie przedstawiał powodów 
usprawiedliwiających nieobecność. 
 
W odwołaniu S. D. zarzucił naruszenie: 
„1. art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i    
podstawowych wolności, art. 14 ust. 1 Międzynarodowego Paktu praw 
obywatelskich i politycznych w zw. z art. 9 Konstytucji RP; 
2. art. 2, art. 8 ust. 2, art.  45 ust.  1, art. 77 ust. 2, art. 176 ust. 1 i art. 180 
ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; 
3. art. 13 ust. 1 Ustawy z dnia 27.07.2001 o KRS w związku z art. 2 ust. 1 
pkt 1 tejże ustawy w związku z art.  386 i w związku z art. 39824 k.p.c.; 
4. 4.§ 1 i § 12 ust. 1 oraz § 15 ust. 2 Rozporządzenia Prezydenta 
Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13.11.2007 w sprawie szczegółowego 
trybu działania KRS oraz postępowania przed Radą;  
5. art. 70 § 1, art. 71 § 2 oraz art. 73 § 1  Prawa o ustroju sądów 
powszechnych (Dz. U. nr 98, poz. 1070 z późn. zm.)”                                                 
 
Prezes Sądu Okręgowego wniósł o oddalenie odwołania. 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 

 
 
3 
 
Odwołanie jest nieuzasadnione. Zarzucane naruszenie przepisów 
gwarantujących prawo  do rzetelnego procesu sądowego (art. 6 ust. 1 Europejskiej 
konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, art. 14 ust. 1 
Międzynarodowego paktu praw obywatelskich i politycznych oraz art. 45 ust. 1 
Konstytucji) nie może dotyczyć postępowania przed  Krajową Radą Sądownictwa, 
gdyż organ ten nie  jest sądem. Także bezprzedmiotowe są zarzuty  oparte na 
naruszeniu przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, jako że nie mają one 
zastosowania w postępowaniu przed Radą. Wywód skarżącego, że w  tym 
postępowaniu stosuje się Kodeks postępowania  cywilnego dlatego, że art. 12 ust. 
5 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (jednolity tekst: 
Dz. U. z 2010 r. Nr 11, poz. 67 ze zm.) wyłącza stosowanie tylko przepisów 
Kodeksu postępowania administracyjnego, a § 1 rozporządzenia Prezydenta 
Rzeczypospolitej Polskiej  z dnia 13 listopada 2007 r. w sprawie szczegółowego 
trybu działania Krajowej Rady Sądownictwa oraz postępowania  przed Radą ( Dz. 
U. Nr 219, poz. 1623) przewiduje wykonywanie przez Radę czynności 
przewidzianych  w ustawie, świadczy o braku podstawowej wiedzy w zakresie 
interpretacji prawa. 
   
Skarżący stawia zarzut, że  Rada nie zaprosiła go celem wysłuchania. Ten 
zarzut nie może być uwzględniony, gdyż w tym zakresie skarżący nie powołał  
przepisu przewidującego możliwość zaproszenia przez Radę sędziego celem 
odbycia rozmowy (§ 19 rozporządzenia z 13 listopada 2007 r.), czyli nie powołał 
podstawy kasacyjnej, do czego  zobowiązywał go art. 39813 § 1 k.p.c.  w związku 
z art. 13 ust. 6 ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa. Nadto, Rada słusznie  
stwierdziła brak potrzeby złożenia bezpośrednich wyjaśnień przez skarżącego, 
gdyż obszernie przedstawił on swoje stanowisko w formie pisemnej. Także nie 
powołano w skardze podstawy kasacyjnej w odniesieniu do zarzutu niewyłączenia 
z postępowania Prezesa Sądu Okręgowego w  […]. 
  
Zdaniem skarżącego Krajowa Rada Sądownictwa była zobowiązana do 
zwrócenia się Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem o zbadanie zgodności z 
Konstytucją  art. 73 i następnych ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju 
sądów powszechnych  (Dz. U. Nr 98, poz. 1070  ze zm.), albo  do wniesienia o 

 
 
4 
opinię prawną w trybie  §12 ust. 1 rozporządzenia  z dni 13 listopada 2007 r. 
Stanowisko skarżącego jest  nietrafne. Sprawa przeniesienia skarżącego w stan 
spoczynku była już przedmiotem rozpoznania przez Sąd Najwyższy (wyrok z 5 
listopada 2008 r., III KRS 4/08), który nie stwierdził potrzeby zwrócenia się do 
Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem o zgodność z Konstytucją przepisów 
regulujących postępowanie w tego rodzaju sprawach.  Nadto, art. 2 ust. 1 pkt 1 
ustawy o Krajowej Radzie  Sądownictwa przewidujący możliwość zwrócenia się 
przez Radę do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności z Konstytucją 
aktów normatywnych w zakresie dotyczącym niezawisłości sądów nie wiąże tego 
z rozpoznawaną sprawą, lecz z abstrakcyjną  kontrolą konstytucyjności prawa. 
              W odwołaniu skarżący nie kwestionuje swego  nieusprawiedliwionego 
  niestawiennictwa na badaniach biegłych sądowych mających ostatecznie ustalić, 
czy jego stan psychiczny i neurologiczny umożliwiają wykonywanie  zawodu 
sędziego. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że takie postępowanie ma 
na celu uniemożliwienie przez osobę zainteresowaną ustalenia rzeczywistego 
stanu   faktycznego. Jednocześnie ustalono brak możliwości wykonywania 
zawodu sędziego w orzeczeniu lekarza orzecznika ZUS, co zostało potwierdzone 
przez 2 innych lekarzy. Trafnie przyjęła Rada, że ochrony wymaga nie tylko 
interes sędziego, ale także interes wymiaru sprawiedliwości i każdej osoby, która 
korzysta z prawa do sądu. Nie można bowiem dopuścić do sprawowania wymiaru 
sprawiedliwości osoby, która nie jest do tego zdolna,  zwłaszcza gdy stwierdzono 
u niej problemy natury psychiatrycznej, psychologicznej lub neurologicznej. 
  
Z tych względów, na podstawie art. 13  ust. 5 ustawy o Krajowej Radzie 
Sądownictwa, orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI