III KRS 11/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił odwołanie sędzi M. K. od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa, która nie przedstawiła jej kandydatury do powołania na stanowisko sędziego Sądu Okręgowego w P., uznając, że KRS prawidłowo oceniła kandydatury, kierując się doświadczeniem w prawie cywilnym.
Sędzia M. K. wniosła odwołanie do Sądu Najwyższego od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa (KRS), która nie przedstawiła jej kandydatury do powołania na stanowisko sędziego Sądu Okręgowego w P., wybierając zamiast niej sędzię E. L. T. M. K. zarzuciła KRS naruszenie zasad równego dostępu do służby publicznej i równego traktowania oraz pominięcie pozytywnych opinii. Sąd Najwyższy oddalił odwołanie, stwierdzając, że KRS wszechstronnie rozważyła sprawę, prawidłowo oceniła kandydatury i kierowała się przede wszystkim doświadczeniem w prawie cywilnym, co było kluczowe przy obsadzaniu etatu w wydziale cywilnym.
Sędzia M. K. odwołała się do Sądu Najwyższego od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa (KRS) z dnia 8 października 2013 r., która nie przedstawiła jej kandydatury do powołania na stanowisko sędziego Sądu Okręgowego w P., a zamiast tego przedstawiła kandydaturę sędzi E. L. T. M. K. zarzuciła naruszenie przepisów Konstytucji RP (art. 2, 32, 60) oraz ustawy o KRS (art. 33 ust. 1, art. 35 ust. 1 i 2), wskazując na pominięcie pozytywnych opinii, stosowanie niejasnych kryteriów oraz błędne przypisanie etatu do II Wydziału Cywilnego. Sąd Najwyższy, rozpoznając odwołanie na podstawie przepisów o skardze kasacyjnej, stwierdził, że KRS prawidłowo wykonała swoje kompetencje. Rada wszechstronnie rozważyła sprawę, oceniając kandydatury na podstawie kwalifikacji, doświadczenia zawodowego, opinii oraz wyników głosowań. Sąd Najwyższy uznał, że kluczowym kryterium wyboru była większa doświadczenie E. L. T. w prawie cywilnym, co było istotne przy obsadzaniu etatu w wydziale cywilnym Sądu Okręgowego. Sąd podkreślił, że nie jest właściwy do dokonywania wyboru najlepszego kandydata, a jedynie do kontroli zgodności uchwały Rady z prawem i procedurą. W związku z brakiem wykazania naruszenia prawa przez KRS, Sąd Najwyższy oddalił odwołanie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, KRS wszechstronnie rozważyła sprawę, prawidłowo oceniła kandydatury i kierowała się właściwymi kryteriami, w tym doświadczeniem w prawie cywilnym.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że KRS prawidłowo oceniła kandydatury, uwzględniając wszystkie istotne kryteria i dokumentację, a wybór oparty na doświadczeniu w prawie cywilnym był uzasadniony.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddala odwołanie
Strona wygrywająca
Krajowa Rada Sądownictwa
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. K. | osoba_fizyczna | odwołująca się |
| Krajowa Rada Sądownictwa | instytucja | organ |
| E. L. T. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej | organ_państwowy | organ |
Przepisy (16)
Główne
k.p.c. art. 39814
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzekania przez Sąd Najwyższy w przypadku oddalenia skargi.
Pomocnicze
ustawa o KRS art. 3 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa
Do kompetencji Rady należy rozpatrywanie i ocena kandydatów do pełnienia urzędów sędziowskich.
ustawa o KRS art. 37 § ust. 1
Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa
ustawa o KRS art. 44 § ust. 1
Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa
Uczestnik postępowania może odwołać się do Sądu Najwyższego z powodu sprzeczności uchwały Rady z prawem.
ustawa o KRS art. 44 § ust. 3
Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa
Rozpoznanie odwołania następuje przy zastosowaniu przepisów Kodeksu postępowania cywilnego o skardze kasacyjnej.
ustawa o KRS art. 33 § ust. 1
Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa
Obowiązek wszechstronnego rozpatrzenia i oceny kandydatów.
ustawa o KRS art. 35 § ust. 2 pkt 1 i 2
Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa
Kryteria oceny kandydatów: ocena kwalifikacji, doświadczenie zawodowe, opinie, rekomendacje, wyniki głosowań.
k.p.c. art. 39813 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
W postępowaniu kasacyjnym nie prowadzi się postępowania dowodowego.
k.p.c. art. 3983 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa skargi kasacyjnej - uchybienia proceduralne.
k.p.c. art. 3983 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa skargi kasacyjnej - błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego.
Konstytucja RP art. 186
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
KRS stoi na straży niezależności sądów i niezawisłości sędziów.
Konstytucja RP art. 187
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Kompetencje KRS.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasady demokratycznego państwa prawnego.
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości wobec prawa i zakaz dyskryminacji.
Konstytucja RP art. 60
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasady dostępu do służby publicznej.
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
Przepisy dotyczące powoływania sędziów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
KRS wszechstronnie rozważyła sprawę i prawidłowo oceniła kandydatury. Kluczowym kryterium wyboru było większe doświadczenie kandydata w prawie cywilnym, co jest istotne dla obsadzanej funkcji. Sąd Najwyższy nie jest organem właściwym do dokonywania wyboru kandydata, a jedynie do kontroli zgodności uchwały z prawem i procedurą. KRS uwzględniła opinie środowiska sędziowskiego, ale miała prawo przypisać im mniejsze znaczenie niż ocenom kwalifikacyjnym i doświadczeniu.
Odrzucone argumenty
Naruszenie zasad równego dostępu do służby publicznej i równego traktowania. Pominięcie pozytywnych opinii Kolegium i Zgromadzenia Ogólnego Sędziów. Stosowanie niejasnych i niejednakowych kryteriów oceny. Błędne przypisanie etatu do II Wydziału Cywilnego. Niewłaściwa ocena kwalifikacji sędzi M. K. przez sędziego wizytatora.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy nie jest właściwy dla dokonania wyboru najlepszego kandydata spośród osób starających się o stanowisko sędziego. Taka kompetencja jest domeną Krajowej Rady Sądownictwa, natomiast weryfikacja rozstrzygnięć Rady przez Sąd Najwyższy polega zasadniczo na kontroli zachowania przewidzianej procedury. Decyduje ocena całościowa wynikająca z łącznego zastosowania tych kryteriów. Krajowa Rada Sądownictwa – po wszechstronnym rozważeniu całokształtu okoliczności sprawy – uznała, że w przedmiotowej procedurze konkursowej najlepszą kandydatką spośród dwóch kandydatek ubiegających się o wolne stanowisko sędziowskie w Sądzie Okręgowym w P. jest E. L. T. Kryterium, które przeważyło na korzyść rekomendowanej kandydatki było większe doświadczenie w dziedzinie prawa cywilnego.
Skład orzekający
Kazimierz Jaśkowski
przewodniczący
Bogusław Cudowski
członek
Krzysztof Staryk
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja kompetencji Sądu Najwyższego w kontroli uchwał KRS dotyczących powoływania sędziów oraz kryteriów oceny kandydatów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury konkursowej na stanowisko sędziego sądu okręgowego i oceny kandydatów przez KRS.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy procedury powoływania sędziów i oceny kandydatów przez KRS, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i ustrojowym sądów. Pokazuje mechanizmy kontroli sądowej nad decyzjami KRS.
“Sąd Najwyższy rozstrzyga: Jak KRS wybiera sędziów i co może kontrolować sąd?”
Sektor
prawo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III KRS 11/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 2 kwietnia 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Kazimierz Jaśkowski (przewodniczący) SSN Bogusław Cudowski SSN Krzysztof Staryk (sprawozdawca) w sprawie z odwołania M. K. od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa Nr […] z dnia 8 października 2013 r. w przedmiocie przedstawienia wniosku o powołanie do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Sądu Okręgowego w P., ogłoszonym w Monitorze Polskim z 2011 r., Nr 114, poz. 1154, z udziałem E. L. T. po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 2 kwietnia 2014 r., oddala odwołanie. UZASADNIENIE Uchwałą z dnia 8 października 2013 r., nr […], Krajowa Rada Sądownictwa postanowiła: przedstawić Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej z wnioskiem o powołanie do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Sądu Okręgowego w P. 2 kandydaturę sędziego Sądu Rejonowego w P. - E. L. T. (pkt 1.); nie przedstawiać Prezydentowi RP z wnioskiem o powołanie do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Sądu Okręgowego w P. kandydatury sędziego Sądu Rejonowego w P. M. K. (pkt 2.). Podstawę prawną uchwały wskazano w art. 3 ust. 1 pkt 2 i art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz. U. Nr 126, poz. 714 ze zm.; dalej jako: „ustawa o KRS”). W uzasadnieniu uchwały Krajowa Rada Sądownictwa przedstawiła, że na jedno wolne stanowisko sędziego w Sądzie Okręgowym w P. ogłoszone w Monitorze Polskim z 2011 r., nr 114, poz. 1154, zgłosiło się pięcioro kandydatów, w tym sędzia Sądu Rejonowego w P. - E. L. T. oraz sędzia Sądu Rejonowego w P. M. K.. Uchwałą z dnia 8 stycznia 2013 r., nr […], KRS postanowiła przedstawić Prezydentowi RP z wnioskiem o powołanie do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Sądu Okręgowego w P. kandydaturę sędzi E. L. T.. Od powyższej uchwały Krajowej Rady Sądownictwa wniosła odwołanie do Sądu Najwyższego sędzia M. K.. Wyrokiem z dnia 12 czerwca 2013 r., III KRS 203/13, Sąd Najwyższy uchylił uchwałę Krajowej Rady Sądownictwa nr […] z dnia 8 stycznia 2013 r. w części odnoszącej się do M. K. oraz E. L. T. i w tym zakresie przekazał sprawę Radzie do ponownego rozpoznania. W wyroku III KRS 203/13 Sąd Najwyższy uznał za zasadne zarzuty skarżącej związane z pominięciem w ocenie jej kandydatury opinii Kolegium i Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Sądu Okręgowego w P.. Krajowa Rada Sądownictwa – realizując wskazania zawarte w powołanym wyroku Sądu Najwyższego III KRS 203/13 – ponownie przeprowadziła postępowanie nominacyjne na wolne stanowisko sędziowskie w Sądzie Okręgowym w P., ogłoszone w Monitorze Polskim z 2011 r., nr 114, poz. 1154, w stosunku do kandydatur sędzi E. L. T. oraz sędzi M. K.. Zespół członków Krajowej Rady Sądownictwa na posiedzeniu w dniu 9 września 2013 r. odbył rozmowę z Prezesem Sądu Okręgowego w P. SSO P. H.. Następnie zespół na posiedzeniu w dniu 7 października 2013 r. przeprowadził głosowanie nad rozpatrywanymi kandydaturami: obie kandydatki otrzymały taką samą liczbę głosów: 2 głosy „za”, przy braku głosów „przeciw” i 2 głosach 3 „wstrzymujących się”. Z uwagi na ten wynik głosowania zespół członków KRS postanowił nie rekomendować Radzie żadnej z kandydatek na wolne stanowisko sędziowskie w Sądzie Okręgowym w P.. Krajowa Rada Sądownictwa podkreśliła, że procedura wyboru kandydata na urząd sędziego ma charakter konkursowy; Rada ma za zadanie wybrać najlepszego spośród bardzo dobrych i dobrych kandydatów w granicach swobodnego uznania i z poszanowaniem przepisów prawa. Krajowa Rada Sądownictwa stwierdziła, że po wszechstronnym rozważeniu całokształtu okoliczności sprawy i uwzględnieniu kryteriów wynikających z ustawy o KRS uznała, że w obecnej procedurze nominacyjnej E. L. T. jest lepszą kandydatką na wolne stanowisko sędziego w Sądzie Okręgowym w P.. Uzasadniając swoje stanowisko Rada przedstawiła, że uwzględniła całą dokumentację zgromadzoną w sprawie; w szczególności wzięła pod uwagę głosowanie zarówno na posiedzeniu Kolegium, jak i podczas Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Sądu Okręgowego w P. i pomimo znacznie wyższego poparcia kandydatury M. K., która otrzymała podczas posiedzenia Kolegium Sądu Okręgowego w P. 6 głosów „za”, przy braku głosów „przeciw” i braku głosów „wstrzymujących się”, a Zgromadzenie Ogólne Sędziów Sądu Okręgowego w P. oddało 30 głosów „pozytywnych”, przy 2 głosach „negatywnych” i 5 głosach „wstrzymujących się”, (rekomendowana kandydatka uzyskała odpowiednio na Kolegium Sądu Okręgowego w P. 3 głosy „za”, 2 głosy „przeciw” przy 1 głosie „wstrzymującym się”; Zgromadzenie Ogólne Sędziów Sądu Okręgowego w P. oddało 13 głosów „pozytywnych”, 16 głosów „negatywnych”, przy 8 głosach „wstrzymujących się”) – zdecydowała przedstawić Prezydentowi RP z wnioskiem o powołanie na stanowisko sędziego Sądu Okręgowego w P. ponownie kandydaturę E. L. T.. Krajowa Rada Sądownictwa stwierdziła, że podejmując swoją decyzję kierowała się przede wszystkim dobrem wymiaru sprawiedliwości. Wolny etat sędziowski w Sądzie Okręgowym w P. jest przewidziany do wydziału cywilnego tego sądu. W związku z tym – w ocenie KRS – należało wziąć pod uwagę większe doświadczenie w dziedzinie prawa cywilnego, które bezsprzecznie posiada E. L. T.. Rekomendowana kandydatka dysponuje kilkunastoletnim doświadczeniem orzeczniczym w wydziale cywilnym. Od czasu asesury (od 1999 r.) orzeka 4 nieprzerwanie w wydziale cywilnym, zarówno w pierwszej instancji (sądy rejonowe), jak i w instancji odwoławczej (sąd okręgowy) w każdej kategorii spraw (C, Cupr, Co, Ns, Nc, Cps). Kandydatka ta wykazała się rzetelnością i terminowością podejmowanych czynności. Wnikliwie, dokładnie i sprawnie rozpoznaje sprawy. Prezentuje bardzo dobry poziom orzecznictwa i ma opanowany warsztat sędziowski, na który składa się bardzo dobra znajomość i duża umiejętność stosowania przepisów prawa materialnego i procesowego, a także odpowiednia metodyka pracy. Umiejętnie panuje nad przebiegiem posiedzeń i czynności, jest do nich należycie przygotowana. W ocenie KRS sędzia M. K. ma zdecydowanie mniejsze doświadczenie orzecznicze w sprawach cywilnych – co prawda od 2007 r. orzekała w połowie wymiaru zadań w Wydziale Rodzinnym i Nieletnich Sądu Rejonowego, a przez rok od lutego 2012 r. (do lutego 2013 r.) w Wydziale Cywilnym Sądu Okręgowego, jest to jednak zdecydowanie krótszy okres kontaktu ze sprawami cywilnymi, niż w przypadku rekomendowanej kandydatki. Sędzia M. K. nie ma ponadto wystarczającego doświadczenia w rozpoznawaniu spraw cywilnych w trybie nieprocesowym (Ns), którym dysponuje rekomendowana kandydatka, co jest bardzo przydatne w Wydziale Cywilnym Odwoławczym Sądu Okręgowego. KRS stwierdziła, że przy podejmowaniu swojej decyzji kierowała się przede wszystkim ocenami kwalifikacyjnymi oraz doświadczeniem zawodowym obydwu kandydatek; uwzględniła kwalifikacje, umiejętności, doświadczenie i wiedzę w zakresie prawa cywilnego, mniejsze znaczenie przypisując wynikom głosowania na Kolegium i Zgromadzeniu Ogólnym Sędziów. W ocenie KRS obydwa te ciała mają kompetencje wyłącznie opiniodawcze. Nie oceniają, a jedynie opiniują kandydatów. Ostateczna ocena należy do Krajowej Rady Sądownictwa, która ponosi odpowiedzialność za ostatecznie dokonany wybór kandydata na wolne stanowisko sędziowskie; Rada ma za zadanie wybrać kandydata najbardziej przydatnego na wolne do obsadzenia miejsce sędziego; wyboru tego dokonuje po starannym rozważeniu wszystkich okoliczności sprawy. Krajowa Rada Sądownictwa wzięła także pod uwagę rozmowy członków zespołu KRS z sędziami biorącymi udział w niniejszej procedurze konkursowej, którzy zaprezentowali swoje kandydatury i przedstawili między innymi motywy 5 ubiegania się o stanowisko sędziego Sądu Okręgowego w P.. Rada uwzględniła także rozmowę członków zespołu z Prezesem Sądu Okręgowego w P.. Powyżej przedstawione okoliczności spowodowały, że na posiedzeniu Krajowej Rady Sądownictwa w dniu 8 października 2013 r. kandydaturze sędzi E. L. T. udzielono poparcia bezwzględną większością głosów: oddano 14 głosów „za”, nie oddano głosów „przeciw”, przy 1 głosie „wstrzymującym się”; kandydatura sędzi M. K. nie uzyskała wymaganej bezwzględnej większości głosów: oddano 2 głosy „za”, 4 głosy „przeciw”, przy 9 głosach „wstrzymujących się”. Odwołanie od powyższej uchwały Krajowej Rady Sądownictwa, nr […], wniosła sędzia M. K. domagając się uchylenia zaskarżonej uchwały i przekazania sprawy Krajowej Radzie Sądownictwa do ponownego rozpoznania. Odwołująca się zarzuciła zaskarżonej uchwale sprzeczność z prawem, w szczególności z: 1) art. 2, art. 32 i art. 60 Konstytucji RP przez niezastosowanie przez Krajową Radę Sądownictwa przy ocenie kandydatów na stanowisko sędziego Sądu Okręgowego w P. reguł i kryteriów awansu, które odpowiadałyby zasadom równego dostępu do służby publicznej, równego traktowania oraz zasadom demokratycznego państwa prawa urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej, w wyniku czego kandydatura odwołującej się nie została przedstawiona Prezydentowi RP w wnioskiem o powołanie na wolne stanowisko sędziowskie; 2) art. 33 ust. 1 i art. 35 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o KRS przez dokonanie oceny kandydatury odwołującej się: - z pominięciem bardzo dobrej oceny kwalifikacji dokonanej przez sędziego wizytatora – SSO A. L. oraz opinii Prezesa Sądu Rejonowego w P. i opinii Ministra Sprawiedliwości; - z pominięciem pozytywnych opinii Kolegium Sądu Okręgowego w P. i Zgromadzenia Ogólnego Sędziów tego Sądu; - w oparciu o niejasne i niejednakowe dla wszystkich osób uczestniczących w konkursie kryteria oceny kwalifikacji; - z przekroczeniem granic swobodnego uznania przez przyjęcie, że ocena kwalifikacji odwołującej się sporządzona przez sędziego wizytatora – SSO A. L. była jedynie dobra, gdy tymczasem ocena ta była bardzo dobra i identyczna 6 z oceną kandydatki rekomendowanej przez Radę, a sędzia wizytator nie stwierdził „uchybień oraz niepoprawnych sformułowań orzeczeń”, na które powołuje się w uzasadnieniu uchwały Krajowa Rada Sądownictwa, a także przez bezzasadne przyjęcie, że etat w Sądzie Okręgowym w P. przewidziany jest do II Wydziału Cywilnego – Odwoławczego, gdy tymczasem etat ten jest przewidziany do I Wydziału Cywilnego, w którym sędziowie rozpoznają sprawy w pierwszej instancji. W odpowiedzi na odwołanie Krajowa Rada Sądownictwa wniosła o oddalenie odwołania w całości. E. L. T. w odpowiedzi na odwołanie wniosła o jego oddalenie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kompetencje Krajowej Rady Sądownictwa – konstytucyjnego organu stojącego na straży niezależności sądów i niezawisłości sędziów (art. 186 oraz art. 187 Konstytucji RP) – zostały określone w obecnie obowiązującej ustawie z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 tej ustawy do kompetencji Rady należy między innymi rozpatrywanie i ocena kandydatów do pełnienia urzędu na stanowiskach sędziowskich w sądach powszechnych. W świetle art. 44 ust. 1 ustawy o KRS kognicja Sądu Najwyższego do oceny uchwał Krajowej Rady Sądownictwa obejmuje badanie, czy uchwała nie pozostaje w sprzeczności z prawem. Sąd Najwyższy nie jest właściwy dla dokonania wyboru najlepszego kandydata spośród osób starających się o stanowisko sędziego. Taka kompetencja jest domeną Krajowej Rady Sądownictwa, natomiast weryfikacja rozstrzygnięć Rady przez Sąd Najwyższy polega zasadniczo na kontroli zachowania przewidzianej procedury (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 15 lipca 2009 r., III KRS 7/09 i III KRS 11/09, niepublikowane, oraz z dnia 20 października 2009 r., III KRS 13/09, Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 2011 nr 11, poz. 93). W konsekwencji określonego ukształtowania kognicji Sądu Najwyższego w zakresie kontroli postępowania dotyczącego przedstawienia Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej wniosku o powołanie sędziego, kontrola sądowa 7 obejmuje w szczególności badanie, czy w danym postępowaniu zachowane zostały właściwe kryteria oceny zgłaszających się kandydatów oraz czy przeprowadzono wymagane czynności organów sądowych. Analiza tego, czy uchwała nie pozostaje w sprzeczności z prawem, dotyczy w szczególności przestrzegania przez Radę ustawowych warunków powoływania na stanowisko sędziego, określonych w ustawie – Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz reguł proceduralnych obowiązujących w postępowaniu przed tym organem, określonych zwłaszcza w rozdziale 3 ustawy o KRS, w szczególności zaś w art. 33, art. 35 oraz w art. 44 powołanej ustawy. Stosownie do art. 44 ust. 1 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa uczestnik postępowania przed Krajową Radą Sądownictwa może odwołać się do Sądu Najwyższego z powodu sprzeczności uchwały Rady z prawem. Rozpoznanie odwołania następuje przy zastosowaniu przepisów Kodeksu postępowania cywilnego o skardze kasacyjnej (art. 44 ust. 3 tej ustawy). Określenie sprzeczności uchwały Rady z prawem, która może stanowić podstawę jej weryfikacji przez Sąd Najwyższy powinno – najogólniej rzecz biorąc – uwzględniać dwa aspekty. Pierwszy dotyczy konstytucyjnie (art. 186 i 187 Konstytucji RP) i ustawowo (por. w szczególności art. 3 ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa) określonej kompetencji Krajowej Rady Sądownictwa, że do kompetencji Rady należy między innymi rozpatrywanie i ocena kandydatów do pełnienia urzędu na stanowiskach sędziowskich w sądach powszechnych. Jest to kompetencja należąca wyłącznie do Krajowej Rady Sądownictwa, której Rada nie traci ze względu na przewidziany tryb odwoławczy od jej uchwał, a z kolei rozpatrując odwołanie Sąd Najwyższy nie przejmuje kompetencji i związanej z nią odpowiedzialności za przedstawienie Prezydentowi RP wniosków o powołanie sędziów. Drugi aspekt, zresztą ściśle uzależniony od pierwszego, wiąże się z zasadami postępowania przed Sądem Najwyższym, według reguł postępowania kasacyjnego. W postępowaniu tym nie prowadzi się postępowania dowodowego, gdyż wyjaśnienie istotnych okoliczności już zostało zakończone w postępowaniu przed Radą (por. art. 39813 § 2 k.p.c.). Zarzucona w odwołaniu sprzeczność z prawem odnosi się – jak wynika to wprost z art. 44 ust. 1 ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa – do uchwały Rady. Ponieważ chodzi o sprzeczność 8 z prawem uchwały Rady, to jeżeli zarzucona sprzeczność odnosiłaby się do przepisów postępowania (por. druga podstawa skargi kasacyjnej z art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c.) to powinna wskazać tylko takie uchybienia, które mogły mieć istotny wpływ na zawarte w uchwale Rady rozstrzygnięcie. Jeżeli zaś chodzi o sprzeczność z prawem materialnym, polegającą – jak to wynika z art. 3983 § 1 pkt 1 k.p.c. – na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu, to odwołanie powinno wskazywać przepis (przepisy), który rozstrzygnięcie uchwały Rady narusza. Rozpatrzenie według powyższych założeń wszystkich zarzutów odwołania M. K. od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 8 października 2013 r., Nr […], nie ujawniło sprzeczności z prawem zaskarżonej uchwały Rady. Art. 33 ust. 1 ustawy o KRS zobowiązuje Krajową Radę Sądownictwa, aby przed podjęciem uchwały w indywidualnych sprawach należących do jej kompetencji, wszechstronnie rozważyła sprawę, na podstawie udostępnionej dokumentacji oraz wyjaśnień uczestników postępowania lub innych osób, jeśli zostały złożone. Z treści tego przepisu, przy uwzględnieniu zasad ogólnie przyjętych w działaniu organów państwa w demokratycznym państwie prawnym (art. 2 Konstytucji RP) wynika zatem obowiązek wszechstronnego rozpatrzenia i oceny przez Radę kandydatów do pełnienia urzędu na stanowiskach sędziowskich, a jego naruszenie może polegać na pominięciu istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wynikających z owej dokumentacji lub wyjaśnień, albo dokonaniu ustaleń sprzecznych z tymże materiałem. Przepis art. 35 ust. 2 ustawy o KRS stanowi natomiast, że przy ustalaniu kolejności kandydatów na liście zespół kieruje się przede wszystkim oceną kwalifikacji kandydatów, a ponadto uwzględnia: 1) doświadczenie zawodowe, opinie przełożonych, rekomendacje, publikacje i inne dokumenty dołączone do karty zgłoszenia; 2) opinie kolegium właściwego sądu oraz ocenę właściwego zgromadzenia ogólnego sędziów. Warto w tym miejscu zauważyć, że ów katalog (adresowany w pierwszej kolejności do zespołu Rady przy sporządzaniu listy rekomendowanych kandydatów, a w dalszej również do Rady podejmującej uchwałę) nie ma wyczerpującego charakteru i - poza wyeksponowaniem oceny kwalifikacji kandydatów - w żadnym razie nie hierarchizuje kolejnych przymiotów, 9 którymi powinna odznaczać się osoba ubiegająca się o to stanowisko. Ustawodawca nie zastosował też w art. 35 ust. 2 ustawy o KRS „gradacji kryteriów”. Wszystkim kryteriom – poza oceną kwalifikacji kandydatów – przypisał bowiem takie samo znaczenie. Co do samych kwalifikacji kandydatów należy z kolei podkreślić, że wymieniony przepis nie precyzuje tego pojęcia. Z pewnością jednak nie można utożsamiać owych kwalifikacji tylko z wymaganiami stawianymi kandydatom w przepisach ustawy o ustroju sądów powszechnych, gdyż te wyznaczają jedynie minimum standardów dla osoby ubiegającej się o stanowisko sędziego. Chodzi więc raczej o uwzględnienie w ocenie kandydatów – poza owym ustawowym minimum – dodatkowych elementów składających się na teoretyczne i praktyczne umiejętności potrzebne do wykonywania tego zawodu, jak np. wyniki ukończenia studiów i egzaminu sędziowskiego, uzyskane stopnie naukowe, ukończone studia podyplomowe i szkolenia, reprezentowana w toku wykonywania dotychczasowej pracy i analizowana przez sędziów wizytatorów oraz przełożonych wiedza prawnicza, sposób organizowania pracy i wywiązywania się z obowiązków. W wyroku z dnia 17 sierpnia 2010 r., III KRS 10/10 – LEX nr 678015, Sąd Najwyższy wyraził stanowisko, zgodnie z którym żadne z kryteriów przyjętych przez KRS przy ocenie kandydatów do pełnienia urzędu sędziego nie ma charakteru decydującego, ani też nie jest koniecznie wymagane uszeregowanie kandydatów w oparciu o każde z nich. Decyduje ocena całościowa wynikająca z łącznego zastosowania tych kryteriów. Zaskarżona przez odwołującą się uchwała KRS, w ocenie Sądu Najwyższego, respektuje tak rozumiane regulacje zawarte w obu omówionych przepisach, to jest w art. 33 ust. 1 i art. 35 ust. 2 ustawy o KRS. Z uzasadnienia zaskarżonej uchwały Krajowej Rady Sądownictwa nr […] wynika, że Krajowa Rada Sądownictwa, rozpatrując i oceniając kandydatury zgłoszone na wolne stanowisko sędziowskie w Sądzie Okręgowym w P., dysponowała kompletną dokumentacją dotyczącą osób biorących udział w konkursie. Z uzasadnienia zaskarżonej uchwały wynika tryb procedowania przez Radę oraz to, że Krajowa Rada Sądownictwa, rozpatrując kandydatury na wolne stanowisko sędziowskie w Sądzie Okręgowym w P. wzięła pod uwagę wszystkie okoliczności dotyczące poszczególnych uczestników postępowania, rzutujące 10 na ocenę ich predyspozycji do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego tego Sądu, a zwłaszcza te, o których mowa w art. 35 ust. 2 ustawy o KRS, tj. kwalifikacje, doświadczenie zawodowe kandydatów, opinie wizytatorów i przełożonych, rekomendacje oraz wyniki głosowań organów sądu i samorządu sędziowskiego. Kryteria, którymi kierowała się Rada, podejmując decyzję o przedstawieniu Prezydentowi RP konkretnej osoby z wnioskiem o powołanie do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego, są określone w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały i wynikają ze szczegółowego umotywowania przyczyn dokonanego wyboru. Są nimi między innymi: oceny kwalifikacyjne oraz doświadczenie zawodowe obydwu kandydatek; kwalifikacje, umiejętności, doświadczenie i wiedza w zakresie prawa cywilnego. Krajowa Rada Sądownictwa – po wszechstronnym rozważeniu całokształtu okoliczności sprawy – uznała, że w przedmiotowej procedurze konkursowej najlepszą kandydatką spośród dwóch kandydatek ubiegających się o wolne stanowisko sędziowskie w Sądzie Okręgowym w P. jest E. L. T.. W postępowaniu konkursowym zakończonym wydaniem zaskarżonej uchwały nr […], KRS oceniając kandydatury – rekomendowanej kandydatki oraz kandydaturę odwołującej się – uznała, że kryterium, które przeważyło na korzyść rekomendowanej kandydatki było większe doświadczenie w dziedzinie prawa cywilnego. Rada podkreśliła przy tym, że w swoim wyborze uwzględniła to, że wolny etat sędziowski w Sądzie Okręgowym w P. jest przewidziany do wydziału cywilnego tego sądu. Rekomendowana kandydatka dysponuje kilkunastoletnim doświadczeniem orzeczniczym w wydziale cywilnym – od 1999 r. orzeka w wydziale cywilnym zarówno w pierwszej instancji, jak i w instancji odwoławczej. Odwołująca się – jak to wskazała Rada w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały – ma zdecydowanie mniejsze doświadczenie orzecznicze w sprawach cywilnych – wprawdzie od 2007 r. orzekała w połowie wymiaru zadań w Wydziale Rodzinnym i Nieletnich Sądu Rejonowego, a przez okres jednego roku (od lutego 2012 r. do lutego 2013 r.) w Wydziale Cywilnym Sądu Okręgowego, jest to jednak zdecydowanie krótszy okres kontaktu ze sprawami cywilnymi, niż w przypadku rekomendowanej kandydatki. 11 Nie miała miejsca – jak to twierdzi odwołanie – sytuacja, w której KRS pominęła w oceniła kandydatury odwołującej się pozytywne opinie Kolegium Sądu Okręgowego w P. i Zgromadzenia Ogólnego Sędziów tego sądu. Wypada przypomnieć, że okoliczność pominięcia w ocenie kandydatury odwołującej się opinii środowiska sędziowskiego była podstawą uznania sprzeczności z prawem uchwały KRS z dnia 8 stycznia 2013 r., nr […], i jej uchylenia przed Sąd Najwyższy wyrokiem z dnia 12 czerwca 2013 r., III KRS 203/13. Krajowa Rada Sądownictwa – ponownie rozpoznając sprawę po jej uchyleniu przez Sąd Najwyższy wyrokiem III KRS 203/13 – uwzględniła w ocenie kandydatury odwołującej się poparcie środowiska sędziowskiego. W szczególności wzięła pod uwagę głosowanie zarówno na posiedzeniu Kolegium, jak i podczas Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Sądu Okręgowego w P. i pomimo znacznie wyższego poparcia kandydatury M. K., która otrzymała podczas posiedzenia Kolegium Sądu Okręgowego w P. 6 głosów „za”, przy braku głosów „przeciw” i braku głosów „wstrzymujących się”, a Zgromadzenie Ogólne Sędziów Sądu Okręgowego w P. oddało 30 głosów „pozytywnych”, przy 2 głosach „negatywnych” i 5 głosach „wstrzymujących się”, (rekomendowana kandydatka uzyskała odpowiednio na Kolegium Sądu Okręgowego w P. 3 głosy „za”, 2 głosy „przeciw” przy 1 głosie „wstrzymującym się”; Zgromadzenie Ogólne Sędziów Sądu Okręgowego w P. oddało 13 głosów „pozytywnych”, 16 głosów „negatywnych”, przy 8 głosach „wstrzymujących się”) zdecydowała przedstawić Prezydentowi RP z wnioskiem o powołanie na stanowisko sędziego Sądu Okręgowego w P. ponownie kandydaturę E. L. T.. KRS stwierdziła, że przy podejmowaniu swojej decyzji kierowała się przede wszystkim ocenami kwalifikacyjnymi oraz doświadczeniem zawodowym obydwu kandydatek; uwzględniła kwalifikacje, umiejętności, doświadczenie i wiedzę w zakresie prawa cywilnego, mniejsze znaczenie przypisując wynikom głosowania na Kolegium i Zgromadzeniu Ogólnym Sędziów. W ocenie KRS obydwa te ciała mają kompetencje wyłącznie opiniodawcze. Nie oceniają, a jedynie opiniują kandydatów. Ostateczna ocena należy do Krajowej Rady Sądownictwa. W zaskarżonej uchwale nr […], KRS wzięła pod uwagę w swojej ocenie poparcie środowiska sędziowskiego w odniesieniu do odwołującej się, 12 jak i do rekomendowanej kandydatki; umotywowała przy tym, w ramach wszechstronnej oceny kandydatur, dlaczego wybrała kandydatkę, która uzyskała mniejsze poparcie środowiska sędziowskiego, wskazując przy tym, że kryterium, które zadecydowało o wskazaniu rekomendowanej kandydatki na stanowisko sędziowskie w wydziale cywilnym Sądu Okręgowego w P. było większe doświadczenie w zakresie prawa cywilnego. Krajowa Rada Sądownictwa uwzględniła w swojej ocenie odwołującej się ocenę jej kwalifikacji sporządzoną przez sędziego wizytatora. Ma rację odwołująca się, że w opinii o niej sporządzonej przez SSO A. L. nie znajduje się sformułowanie o tym, że „Występujące wyjątkowo uchybienia oraz niepoprawne sformułowania orzeczeń mogą budzić zastrzeżenia, lecz nie są rażące”. Okoliczność ta nie zmienia jednak trafności zaskarżonej uchwały w kontekście oceny kryterium doświadczenia orzeczniczego w zakresie prawa cywilnego obydwu kandydatek i ostatecznej oceny – po rozważeniu całej dokumentacji zgromadzonej w sprawie -, że większe doświadczenie w dziedzinie prawa cywilnego ma rekomendowana kandydatka. Nie ma racji odwołująca się, że KRS w zaskarżonej uchwale przyjęła, że wolny etat sędziowski w Sądzie Okręgowym w P. jest przewidziany do II Wydziału Cywilnego – Odwoławczego tego sądu. Z uzasadnienia zaskarżonej uchwały wynika bowiem, że Rada oceniała – w przedmiotowej procedurze konkursowej – „przydatność” kandydatek na stanowisko sędziego w wydziale cywilnym Sądu Okręgowego. Zaprezentowana w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały ocena kandydatur, wbrew odmiennemu stanowisku odwołującej się, jest więc wynikiem wszechstronnego rozważenia przez Krajową Radę Sądownictwa wszystkich aspektów sprawy i nie można przypisać jej sprzeczności z prawem, w tym zwłaszcza z art. 33 ust. 1 oraz art. 35 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o KRS. Zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały wyjaśnienia dotyczące dokonanego przez Radę wyboru innego kandydata świadczyły o tym, że o wyborze E. L. T. na wolne stanowisko sędziowskie w Sądzie Okręgowym w P. decydowała całościowa i wszechstronnie przeprowadzona ocena wynikająca z łącznego zastosowania właściwych kryteriów tej oceny. Z tych samych przyczyn nie może 13 być uzasadniony również zarzut naruszenia art. 2 Konstytucji RP. Nie jest zasadny także zarzut naruszenia art. 60 Konstytucji RP. Przedmiotem ochrony wynikającej z art. 60 Konstytucji RP jest przede wszystkim formalny aspekt dostępu do służby, a więc związany z przestrzeganiem jednolitych kryteriów i procedur postępowania, a nie sama ocena kwalifikacji, czy też wiarygodności danej osoby z punktu widzenia kryteriów stosowanych w ramach tego postępowania. Z tego względu sądowa kontrola dokonywana przez pryzmat wymienionego przepisu nie stwarza podstaw do wkraczania w zakres kompetencji Krajowej Rady Sądownictwa, ponieważ mogłoby to oznaczać naruszenie konstytucyjnych uprawnień i kompetencji Rady wynikających z art. 179 Konstytucji RP. Ochrona sądowa udzielana kandydatowi na określone stanowisko sędziowskie, dokonywana przy uwzględnieniu art. 60 Konstytucji RP, powinna zatem obejmować kontrolę postępowania przed Radą pod względem jego zgodności z prawem, a więc musi być ograniczona do oceny zgodności z prawem zastosowanej in casu procedury oceny kandydatury bądź kandydatur i w efekcie przedstawienia Prezydentowi RP wniosku o powołanie lub odmowy objęcia danego kandydata takim wnioskiem. Art. 32 ust. 1 Konstytucji RP statuuje zasadę równości wszystkich wobec prawa i równości traktowania wszystkich przez władze publiczne oraz zakazuje dyskryminacji w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny. Z tego względu kontrola sądowa postępowania przed Radą w zakresie jej zgodności z tym przepisem powinna sprowadzać się do oceny, czy wszyscy kandydaci uczestniczący w procedurze konkursowej byli traktowani jednakowo oraz czy żaden z nich nie był w jakikolwiek sposób dyskryminowany. Poddanie kontroli sądowej wyników postępowania przed KRS w takiej indywidualnej sprawie nie może natomiast oznaczać, że sąd uczestniczyłby w decydowaniu o obsadzie określonego stanowiska sędziowskiego. Zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały wyjaśnienia Rady nie zawierały niczego, co można by uznać za dyskryminację odwołującej się, świadczącą o naruszeniu art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Sąd Najwyższy nie kwestionuje, że odwołująca się jest wartościowym kandydatem na stanowisko sędziego sądu okręgowego i spełniała warunki do objęcia tego stanowiska, jednak nie może to podważać trafności oceny 14 dokonanej przez Radę, której zadaniem był wybór najlepszej kandydatury spośród 2 zgłoszonych kandydatur na wolne stanowisko sędziego w Sądzie Okręgowym w P.. Krajowa Rada Sądownictwa, rozpatrując kandydatury na wolne stanowisko sędziowskie w Sądzie Okręgowym w P., wzięła pod uwagę wszystkie okoliczności dotyczące poszczególnych uczestników postępowania, rzutujące na ocenę ich predyspozycji do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego tego Sądu, a zwłaszcza te, o których mowa w art. 35 ust. 2 ustawy o KRS, tj. kwalifikacje i doświadczenie zawodowe kandydatów, opinie wizytatorów i przełożonych, rekomendacje oraz wyniki głosowań organów sądu i samorządu sędziowskiego. Kryteria, którymi kierowała się Rada, podejmując decyzję o przedstawieniu Prezydentowi RP konkretnej osoby z wnioskiem o powołanie do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego, są określone w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały i wynikają ze szczegółowego umotywowania przyczyn dokonanego wyboru. Zaprezentowana w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały ocena kandydatur jest wynikiem wszechstronnego rozważenia przez Krajową Radę Sądownictwa wszystkich aspektów sprawy i nie można przypisać jej cech dowolności. Wyklucza to dalszą ingerencję Sądu Najwyższego w dokonany przez Radę wybór kandydata na wolne stanowiska sędziowskie. Z powyższych przyczyn, wobec braku wykazania w odwołaniu naruszenia przez Krajową Radę Sądownictwa prawa, Sąd Najwyższy orzekł stosownie do przepisu art. 39814 k.p.c. w związku z art. 44 ust. 3 ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa. aw
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI